De Poolse premier Mateusz Morawiecki (PiS) heeft een bezoek naar Israël geannuleerd. Aanleiding daarvoor vormt de interpretatie over een uitspraak van de Israëlische premier Benjamin Netanyahu (Likoed) over Poolse medeplichtigheid aan de Holocaust. Aanvankelijk schreef de Israëlische krant de ‘Jerusalem Post’ dat Netanyahu zei dat “de Poolse natie samenwerkte met de Duitsers” tijdens de Holocaust. Het bericht werd nadien wel gecorrigeerd.

Normaal gezien zou de Poolse premier Mateusz Morawiecki (PiS) op 18 en 19 februari een bezoek brengen aan de Israëlische premier Benjamin Netanyahu (Likoed) in Jeruzalem. Het bezoek zou kaderen in een bijeenkomst van de vier Oost-Europese Visegrádlanden – Polen, Tsjechië, Hongarije en Slowakije. Het zou de eerste keer zijn dat de Visegrádgroep bijeenkomt in het Midden-Oosten.

Medeplichtigheid aan Holocaust van “het Poolse volk” of “individuele Polen”?

Op zondag heeft Morawiecki zijn bezoek echter geannuleerd. De aanleiding daarvoor was een uitspraak van Netanyahu – op dat moment op bezoek in Polen – tegen Israëlische media. Volgens de ‘Jerusalem Post’ zei Netanyahu dat “de Poolse natie samenwerkte met de Duitsers” tijdens de Holocaust. Het bericht werd kort nadien aangepast door de Israëlische krant. Er kwam ook een rechtzetting van het kabinet van Netanyahu. “In een briefing sprak Premier Netanyahu over [individuele] Polen en niet over het Poolse volk of het land Polen”, klinkt het.

“In door Duitsland bezet Polen was er geen ‘Pools regime’ – dit is een groot misverstand over de oorlogsomstandigheden. Zowel Polen als Joden werden op brute wijze vermoord door de Duitsers. Poolse soldaten vochten elke dag voor de vrijheid en het leven van alle volkeren”, schreef Morawiecki op Twitter.

De Israëlische ambassadeur in Warschau werd op het matje geroepen en de Poolse president Andrzej Duda (PiS) liet verstaan dat “Israël geen goede plaats zou zijn om samen te komen”, indien Netanyahu had gezegd wat eerst gebracht werd door de ‘Jerusalem Post’.

Gevoelig thema in Polen

Het thema en de precieze context van eventuele ‘Poolse betrokkenheid’ bij de Holocaust liggen erg gevoelig. Zo maakt Warschau al jaren bezwaar tegen het gebruik van termen als ‘Poolse vernietigingskampen’, wat medeplichtigheid aan de nazi-kampen zou impliceren.

Vorig jaar werd in Polen een wet aangenomen die het illegaal maakte om de Poolse natie of staat te beschuldigingen van medeplichtigheid aan de Holocaust. De wet zorgde toen ook al voor een diplomatieke rel tussen Tel Aviv en Warschau. Na Israëlische bezwaren werd de wet toen ietwat afgezwakt.