Michael Freilich, de Joods Actueel-hoofdredacteur die begin deze week aankondigde de overstap te maken naar de N-VA, heeft via persagentschap JTA enkele opmerkelijke uitspraken gedaan over het verbod op ritueel slachten dat geldt in Vlaanderen (en binnenkort in Wallonië). “[Het verbod op onverdoofd slachten] was inderdaad een van de redenen waarom ik de sprong heb gewaagd”, zo wordt Freilich geciteerd in The Times of Israel over het prominent standpunt van de N-VA en Vlaams minister van Dierenwelzijn Ben Weyts (N-VA). In een reactie aan SCEPTR nuanceert Freilich echter de zaken. “De titel en het artikel zelf blijken door verschillende mensen geschreven”, aldus de Joodse opiniemaker en politicus. “Ik ben niet in de politiek gestapt om te zeggen: ‘Jongens, kom, herstem dat hier even’.” Ook de komst van Jean-Marie Dedecker, die zich in het verleden meermaals kritisch uitsprak tegen Israël, en het N-VA-standpunt rond de dubbele nationaliteit liggen Freilich niet zwaar op de maag.

Sinds dit jaar geldt er in Vlaanderen een totaalverbod op onverdoofd slachten. Nochtans is dat een essentieel onderdeel van de rituele slachtvoorschriften in het joodse en islamitische geloof. Ook Freilich is als praktiserend orthodoxe jood sinds jaar en dag tegenstander van zo’n verbod. En zijn tegenstand blijkt nog even hardnekkig, tenminste volgens een interview van de Jewish Telegraphic Agency dat ook in ‘The Times of Israel’ verscheen. Maar dat artikel mist wel wat nuance, vertelt Freilich nu. “Ik vind het spijtig dat het verbod er nu op deze manier is gekomen, maar het is nu eenmaal gebeurd.”

Freilich: “Als het debat rond ritueel slachten terugkomt, wil ik wel bemiddelen voor een nieuw compromis”

In het JTA-artikel hoopt Freilich vanuit zijn aanstaande “machtspositie minder verrassingen [te moeten ondergaan] en meer opportuniteiten te verkrijgen om in te grijpen voor het te laat wordt voor bepaalde zaken.” Die bewoording bevestigt Freilich aan SCEPTR. “Wat er gebeurd is met de wetgeving rond de rituele slacht vind ik spijtig, maar het is nu eenmaal gebeurd. Er komen in de toekomst echter nog zaken die de joodse gemeenschap aanbelangen. Ik denk aan besnijdenis van babyjongens, hetgeen nu ter discussie komt in Europa, en de positie van het joods onderwijs. Deze tradities kennen we honderden jaren lang en zijn te bewaren”, zo luidt het. “Maar ik ben niet in de politiek gestapt om te zeggen: ‘Jongens, kom, herstem [het verbod op onverdoofd slachten] hier even’.”

Wat dat verbod betreft ziet Freilich echter nog een kleine kans om de zaken – wat hem betreft – beter aan te pakken. “Die titel van het JTA-artikel is uit de context genomen, maar mogelijk komt het debat rond ritueel slachten wel terug. Ik schat de kans daarop tussen de 20 en 30 procent. Momenteel loopt immers een klacht aan het Grondwettelijk Hof, en het kan dus dat het Grondwettelijk Hof die wet terugtrekt. Als dat gebeurt, wil ik graag bemiddelen om een nieuw compromis te bekomen. Tot nu toe heb ik altijd vanaf de zijlaan bijgedragen, nu kan dat anders”, aldus nog Freilich. “Ik zou willen gaan voor een compromis zoals dat in Nederland bestaat. […] In Nederland is het zo dat er bij elke rituele slachting ook een veearts aanwezig is. Die kijkt tijdens de slachting erop toe dat het beest na het kelen binnen een heel korte tijd buiten bewustzijn is. Zo niet, wordt het beest toch elektrisch verdoofd”. 

Maar wat met “uber-antisemiet Jean-Marie Dedecker en het standpunt van N-VA rond de dubbele nationaliteit?

Ook wat het andere stokpaardje van N-VA – de afschaffing van de dubbele nationaliteit – betreft, ziet Freilich weinig problemen. “Wij (de joodse gemeenschap, red.) zijn allemaal Belg en Vlaming. Dat is het grote verschil tussen ons en veel leden in de moslimgemeenschap die ook de Turkse of Marokkaanse nationaliteit hebben. Wij zijn al honderden jaren ingeburgerd”, benadrukt de ex-journalist. “Wij hebben geen dubbele nationaliteit, wij betalen geen belastingen in Israël en gaan er niet in het leger. [En] wie uit ideologische overwegingen permanent naar Israël verhuist, geeft de Belgische nationaliteit op, dat lijkt mij evident. Maar dat speelt eigenlijk niet bij ons, ik ken niemand bij ons met een dubbele nationaliteit.”

Een ander heet hangijzer, die voor Joods Actueel steeds moeilijk heeft gelegen, is Jean-Marie Dedecker (LDD). Vorige week werd duidelijk dat die laatste als onafhankelijke de N-VA-lijst in West-Vlaanderen zal duwen. Maar tijdens eerdere geruchten hierover eind vorig jaar, was Joods Actueel (JA) nog bijzonder kritisch en werd de huidige burgemeester van Middelkerke nog bestempeld als “uber-antisemiet” die “de lijn van anti-zionisme overduidelijk overschreden” heeft. Freilich ziet dat nu echter anders.

“Als ik vandaag zie dat Dedecker het bestaansrecht van Israël aanvaardt, is dat voor mij een belangrijke stap (dat maakte Dedecker duidelijk in een JA-interview eerder deze maand, red.). Voor mij is het duidelijk dat hij niet op één lijn staat met pakweg Abou Jahjah. Ook het feit dat hij bewondering heeft uitgedrukt voor ‘de Israëlische verwezenlijkingen op zoveel domeinen en de vele Joodse Nobelprijzen’ stellen mij gerust. Ik begin een andere visie te krijgen op de man”, zo vertrouwt Freilich verder toe. “Dat in combinatie met de garantie van De Wever, dat Jean-Marie niet aan de knoppen komt bij N-VA, heeft me over de streep getrokken. Ik voel ook wel wat voor toenadering met Dedecker. Ik ben van plan om met hem rond de tafel te zitten, om te zien of we toch niet dichter bij elkaar staan.”

Over ritueel slachten: De Dhabiha en de Shechita

De Dhabiha (de islamitische slachtwet en onderdeel van de sharia) schrijft voor dat een dier levend moet geslacht worden om halal voedsel te zijn, niet per se dat het bij bewustzijn moet zijn. Maar uit schrik om per ongeluk een dier te doden, staat men vaak weigerachtig tegenover sedatie. Vlees van een dood dier wordt immers als aas en dus haram (onrein) beschouwd door vrome moslims. Toch laten heel wat moslimautoriteiten halal slachten met elektrische shockverdoving toe.

Maar de Shechita, dat zijn de joodse slachtvoorschriften, verbiedt deze praktijk uitdrukkelijk. Als vlees koosjer hoort te zijn, mag het dier niet verdoofd zijn vooraleer het de keel wordt doorgesneden. Daarom wees Freilich een verbod op onverdoofd slachten al in 2015 af. Dit na een eerder voorstel van minister Weyts.