Verschillende Nederlandse en Vlaamse ‘kwaliteitsmedia’ werden jarenlang opgelicht door een plagiërende freelance-journalist. De man, in hoofdberoep ambtenaar, kon talloze keren voor vooraanstaande media zoals Knack, de Nieuwe Revu, HP/De Tijd, MO*, Apache en Elsevier schrijven. Hij zond keer op keer plagiaatteksten in en zou zelfs verzonnen artikels indienen die zonder veel controle werden gepubliceerd en meermaals covers haalden. Apache betaalde hierbij een geplagieerde journalist van EUobserver 1.600 EUR om de zaak af te handelen.

Peter Blasic, ook wel gekend als Peter Mertens (niet te verwarren met de PVDA-voorzitter), kon jarenlang een groot deel van Vlaamse en Nederlandse media misleiden. Het misbruik is aan het licht gebracht na verslaggeving van De Groene Amsterdammer.

Plagiaat al sinds 2014 gekend, maar oplichter kon ‘kwaliteitsmedia’ zoals Knack blijven belazeren

“In Nederlandse en Belgische media is een groot aantal artikelen verschenen van een journalist die grossiert in niet-verifieerbare bronnen. Hoewel hij sinds 2014 bij drie media is betrapt op plagiaat, en bijna niemand hem echt kent, maakt hij verhaal na verhaal”, zo staat te lezen in een ontluisterend artikel uit ‘De Groene Amsterdammer’, een blad dat bij intellectuelen in Nederland populair is.

Het was bij Apache dat het misbruik van Blasic eerst zou uitkomen. Zijn plagiaat kwam er in 2014 al aan het licht. “Peter, een lezer maakte ons zonet attent op het feit dat je artikel over Oekraïne zowat integraal overgeschreven is uit Foreign Policy. Helaas klopt dat ook”, zo mailt Apache-journalist Tom Cochez al in 2014. “[…] Ik vrees dat het vertrouwen zoek is om nog langer samen te kunnen werken”. Apache zou er in een later stadium nog (een beetje) voor moeten boeten. Nadat het progressieve medium in 2017 EUobserver-journalist Nikolaj Nielsen zou beschuldigen van geen bronvermelding te gebruiken bij een artikel, kwam die laatste erop dat Blasic voor Apache drie artikelen van hemzelf had overgeschreven. Apache betaalde daarop Nielsen 1.600 EUR als schadeloosstelling. De Groene Amsterdammer schreef aanvankelijk dat deze som tevens diende om de affaire niet naar buiten te brengen, maar Apache ontkent dit formeel. Na het voorval verwijderde Apache alles op haar website van Blasic.

Maar dat bleek geen einde te zijn voor de journalistieke loopbaan van Blasic. Na het uitkomen van zijn plagiaat bij Apache, zou Blasic bij HP/De Tijd (waar hij meer dan 300 bijdrages voor schreef) in 2017 en bij Elsevier in 2018 opnieuw betrapt worden op het overschrijven van andermans teksten. Telkens verzwijgt men de zaak. Bij Knack was men zich zelfs van geen kwaad bewust.

(Lees verder onder de tweets.)

En het bedrog hield niet op bij plagiaat. Blasic hanteerde in tal van artikels bij vooral dNieuwe Revu allerlei niet-traceerbare bronnen. Een van zijn meest recente artikels, vorige maand gepubliceerd, laat een ex-maffiosi in Nederland aan het woord, genaamd ‘Benito’. Een stuk in 2016 gaat over Russische spionage in Nederland, waarbij spionnen kerkhoven zouden afspeuren “op zoek naar herbruikbare profielen liefst van jonggestorven kinderen die nog geen levensloop hebben die gedubbelcheckt kan worden.” Ook op basis van niet-verifieerbare bronnen. Andere verhalen gaan over de jihadist ‘Said’, Nederlanders die naar Panama vluchten om de islamisering en migratie te ontkomen, Rusland die Nederlandse jongeren zou rekruteren “via speciale vechtsportverenigingen”, en een zekere ‘Frank’ die de extreemrechtse scene de rug toekeerde, maar in het verleden kebabzaken zou vernield hebben en allochtonen zou hebben aangevallen. “En niet te zuinig. Nee, tot ze bloedend en kwijlend op het asfalt lagen. Eén keer sprong ik op iemands been. Het geluid waarmee het brak, de onnatuurlijke houding dat het aannam, dat vergeet je niet.” Wellicht gaat het allemaal over fabricatie.

Niemand ging bronnen na

Wat bleek finaal na het onderzoek van de Groene Amsterdammer? Zowel Knack, Elsevier als de Nieuwe Revu gingen nooit de ‘voornaam’-bronnen van Blasic na. Bijna niemand ontmoette ook Blasic in het echt. Nagenoeg alle contact tussen de oplichter en de redacties verliep via mail. Blasic zelf weigerde om commentaar te geven en ontweek alle vragen van ‘De Groene’. Intussen zou de man wel op non-actief zijn gesteld bij de gemeente Roermond.

De affaire doet denken aan de zaak rond de China-correspondent van het Nederlandse NRC Handelsblad Oscar Garschagen. Ook hij pleegde veelvuldig plagiaat en gebruikte bronnen met wie hij nooit sprak, zo bleek in 2017. Recenter, vorige maand, werd tevens Der Spiegel-journalist Claas Relotius ontslagen. Ook hij zou op grote schaal verhalen hebben gefabriceerd.

https://sceptr.net/campaigns/doneer/donate/