Mits een dichterlijke overdrijving kan men poneren dat 2018 eindigde zoals het begon met, nu ex-, staatssecretaris Theo Francken (N-VA) in de hoofdrol. Eerst hield de N-VA’er met de Soedancrisis politiek België in zijn greep, nadien jaagde hij binnen zijn partij het ‘Marrakesh-vuur’ aan. Dat de voormalige bestuurder en zijn gezin de laatste dag van het jaar naar aanleiding van een poederbrief onder quarantaine moesten doorbrengen, is evenwel niet louter exemplarisch. Integendeel het staat symbool voor het quasi constante spervuur aan politieke en morele splinterbommen.

Hoewel (doorgaans) progressieve politici tijdens de gemeenteraadsverkiezingen schermden met modewoorden zoals ‘verbinden’ draait politiek om ‘conflict’. In een democratie is men het immers niet over alles met elkaar eens. Talloze beschaafde en minder beschaafde volkeren verstonden dit principe en onderwierpen het politieke conflict aan wetmatigheden en grenzen. Zo werden politieke beslissingen bijvoorbeeld genomen op een bepaalde plaats en of beperkt(e) men aan de hand van grondrechten het gezag van de staat in verband met bepaalde onderworpen. (Beperkte) religieuze tolerantie leek zo bijvoorbeeld nog geen al te slecht idee na de godsdienstoorlogen. De achterliggende doelen hiervan? Stabiliteit, voorspelbaarheid en politieke conflicten achter de tralies zetten.

“De verkeerde kant van de geschiedenis”

Ofschoon de politieke realiteit steeds chaotischer is dan het gemiddelde schaakspel, werd in 2018 duidelijk dat de grenzen van het politieke conflict breder werden. Het politieke conflict ontsnapte zowaar uit zijn gevangenis. Gaat het bijvoorbeeld over migratie dan hanteren partijen een welhaast religieuze insteek. Politieke tegenstanders worden mensen die ‘aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan en ‘ongefundeerde en gefundeerde meningen’ maakten impliciet plaats voor ‘goede en kwade opinies’. Of kan u én moreel goed zijn én aan de verkeerde kant van de geschiedenis staan?

De gevolgen van deze evolutie – want deze ‘trend’ begon niet plots in januari 2018 – zijn ingrijpend . Politieke tegenstanders zoals bijvoorbeeld Vlaams Belang-voorzitter Tom Van Grieken krijgen van Groen-voorzitter Meyrem Almaci kennelijk geen hand meer en politiek evolueert naar een quasi-religieus systeem inclusief methoden om afvalligen te sanctioneren; of luistert u soms wel naar iemand die moreel verdorven is? De democratie, een systeem dat zweert bij evenwichten en principieel profiteert van botsende meningen, verliest bij een ‘sacralisering’ van het politieke conflict.

Wat is dat juist een ‘transmigrant’?”

Ook taal is niet immuun voor het ‘sacraliseren’ van politieke overtuigingen. Verschillende duizenden illegalen zorgden er bijvoorbeeld voor dat Het Laatste Nieuws eind januari 2018 kopte met “Wat is dat juist een ‘transmigrant’?”. “Transmigrant reduceert de mens tot een gevoelloos begrip, een koude, administratieve techniciteit. Boekhoudersjargon uit de jaren 1930″, schreef Sven De Potter in een opinie in De Morgen. Joël De Ceulaer, senior writer bij De Morgen, hekelde op microblogsite Twitter dan weer de term ‘illegaal’. “Opmerkelijk en jammer: ook Freya Piryns noemt mensen die illegaal in ons land verblijven ‘illegalen'”, klonk het. “‘Illegalen’ heeft ook een sterke criminele, negatieve notatie”, stelde Groen-Kamerlid Wouter De Vriendt dan weer. Woorden krijgen op die manier niet enkel een politieke lading, maar ook morele. Burgers die – om de woorden van De Potter te gebruiken – ‘transmigrant’ hanteren hebben impliciet iets te maken met de jaren dertig. Zou u naar dergelijke lieden luisteren?

Met de verkiezingen in het vooruitzicht lijkt het waarschijnlijk dat de politieke en ‘religieuze’ conflicten zich zoals splinterbommen zullen uitbreiden en misschien ook onbedoelde gevolgen zullen veroorzaken. Wijzigt men immers (on)bedoeld de wetmatigheden van een systeem, dan mag chaos, ‘polarisering’ of een nieuw evenwicht geen verrassing heten. Misschien worden zelfs de methoden van hoe we ons vervoeren ‘politiek-religieus’. Autobestuurders zou men zo bijvoorbeeld een gebrek aan respect voor het klimaat kunnen verwijten terwijl de gebruikers van het openbaar vervoer ‘de goeden’ uitmaken. Ook het vlees dat we opeten, de kachel die we gebruiken en het waterverspillende katoen dat we dragen kunnen een strijdtoneel vormen voor deze nieuwe conflicten. Zouden de ‘verbinders’ voor het scenario kiezen waarin de woorden die we hanteren en de auto waarmee we rijden ons verdelen? In ieder geval dreigen ze zichzelf zo in 2019 heel wat werk te bezorgen.

https://sceptr.net/campaigns/doneer/donate/