In zijn eindejaarseditoriaal viseert SCEPTR-hoofdredacteur Jonas Naeyaert één van de nieuwste trends in medialand: het goedpraten van obees zijn, ook wel gekend als ‘fat-positivity’. Deze anti-wetenschappelijke ideologie is nauw verwant aan het neo-feminisme van de derde (of vierde) golf en komt vooral uit de VS overwaaien naar Europa en Vlaanderen, waar een klein groepje van linkse journalisten en opiniemakers het narratief heeft overgenomen en propageert. Maar dat moet maar eens gedaan zijn, zo meent Naeyaert. “Wees de beste versie van jezelf, de obese versie leeft 5 tot 20 jaar minder lang.”

Tot 30 procent van de wereldbevolking is obees. Dat is een verdubbeling sinds 1980, zo weet de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Obesitas is een ernstige gezondheidsaandoening. Het veroorzaakt mede allerlei ‘comorbiditeiten’ of verwante aandoeningen zoals diabetes, dyslipidemie, hypertensie, slaapapneu, refluxziekte, bepaalde vormen van kanker, steatohepatitis, polycysteus-ovariumsyndroom, artritis en zelfs onvruchtbaarheid. Mensen met obesitas sterven gemiddeld 5 tot 20 jaar vroeger. Dat blijkt uit een recente studie van enkele dokters uit Egypte, Ierland en het VK.

Thomas Panis, arts aan UZ Brussel, licht de medische problematiek rond obesitas verder toe: Te veel eten en te weinig bewegen leidt bij de meeste mensen uiteindelijk tot problemen”, aldus Panis. “Enerzijds heb je wat men in eenvoudige termen de ‘massa’-effecten zou kunnen noemen: verhoogde druk op gewrichten waardoor meer slijtage, verhoogde druk in de buikholte met opstijgend maagzuur en buikwandherniaties tot gevolg, enzoverder. Anderzijds heb je de chemische effecten (inzake de stofwisseling): door het constante overaanbod van voedsel ontstaan stressreacties in de cellen. Een van de gevolgen is dat je lichaam al die energie niet meer kan stockeren: de opslagruimtes zitten vol. Daarom moet je lichaam […] de gevoeligheid voor het opslaghormoon insuline verminderen. Suikers blijven dan in je bloed circuleren met suikerziekte (diabetes) als gevolg. Er is een consensus in de medische wereld dat overgewicht belangrijke negatieve effecten heeft op de gezondheid van de meeste mensen, en dus te vermijden is.”  

Een klein (dik?) kliekje van linkse opiniemakers

Het stopt maar niet. ‘Analyses’, lifestyle-items en ‘plus’-artikelen over hoe we het niet meer mogen hebben over blanken, maar over ‘witte’ mensen (De Standaard, 29 december ’18), hoe we het moeten goedmaken voor de zogenaamde blanke – of witte zo je wil – erfzonde van de slavernij (De Morgen, 8 december 2018). Of nog over hoe we onze geesten moeten ‘dekolonialiseren’ (De Standaard, 24 oktober 2018), hoe spannend en ‘bevrijdend’ het bedriegen van je partner is (HLN, 26 juli 2018) en ga zo maar door. Anderen berichten dan weer eenzijdig positief over ‘polyamoureuze’ relaties (De Morgen, 2 november 2018) of de ‘moedige’ keuze om bewust voor een ‘kindervrij’ leven te gaan (De Morgen, 1 augustus 2018). Randfenomenen die met de duurste en beste schijnwerpers van de systeemmedia disproportioneel uitgelicht en geromantiseerd worden. Een mens zou er bijna een opzettelijk systeem van afbraak in zien. Wat normaal is moet worden geabnormaliseerd, wat abnormaal is genormaliseerd. ‘Die Umwertung aller Werte.’

Wat normaal is moet worden geabnormaliseerd, wat abnormaal is genormaliseerd. ‘Die Umwertung aller Werte.’

Dat deze zaken en valse debatten geen organisch draagvlak hebben, maar eerder de projecties zijn van een kleine kliek van progressieve opiniemakers en journalisten wier pogingen om hun nieuw-linkse opvattingen op te dringen aan hun lezers minder en minder verholen worden, is zichtbaar voor iedereen zonder oogkleppen. Men heeft geen eerlijke motivatie om originele inzichten te verwerven en aan te bieden, maar kopieert klakkeloos en zonder kritiek extreme narratieven van radicale ‘social justice warriors’ (SJW’s) uit Amerikaanse linkse media zoals The Huffington Post en Salon. Die bronnen maken een ongezond groot aandeel uit van het dagelijkse leesvoer van deze kliek.

Propaganda met een lief gezicht

Een van die nieuwste ‘inzichten’ kwam nog maar eens naar boven in het recente De Morgen-artikel (geen opiniestuk voor alle duidelijkheid) genaamd: “Dik zijn is vanaf nu geen scheldwoord: Waarom we (eindelijk!) trots mogen zijn op onze rondingen!” In het artikel licht lifestyle-journaliste Anke Wauters in exclusief positieve bewoordingen de ‘fat-positivity’-beweging toe. Ook dat is vanuit de VS komen overwaaien en betreft vooral vrouwen die van mening zijn dat hun overgewicht of obesitas geen gezondheidsproblemen met zich mee brengen. Sakkeren over de maatschappelijke druk die er bestaat om te streven naar een gezonder, slanker lichaam en de bijhorende schoonheidsidealen, staat centraal. “#EffYourBeautystandards” of “de pot op met je schoonheidsidealen” is het motto.

Alsof dat dichtslibbende aders geen ernstig medisch risico zijn, maar een fabeltje van bange slanke mannen.

Dat de enige arts die in het 2.700 woorden tellende propagandastuk aan het woord wordt gelaten Volksgezondheidsminister Maggie De Block (Open Vld) is – die in het stuk zelf verklaart dat haar morbide obesitas en bijhorend ‘geluk’ belangrijker is dan haar politieke geloofwaardigheid – mag geen wetenschappelijk belet vormen voor de maar liefst 2.700 woorden die zich voordoen als journalistiek. Geen enkele kritische stem komt aan bod, noch ook maar één medische duiding rond de gezondheidsgevaren van ernstig overgewicht, behalve dan een smalende opmerking over “iemand [die] in je oor komt schreeuwen dat je aders dichtslibben.” Alsof dat geen ernstig medisch risico is, maar een fabeltje van bange slanke mannen.

Verbatim uit De Morgen: “Stoppen met diëten was een opluchting. Nu heb ik aanvaard wie ik ben.” Dat ze regelmatig te horen krijgt dat een obese minister van Volksgezondheid niet erg geloofwaardig is, neemt ze er dan maar bij. “Je kan je hele leven ongelukkig zijn, maar dat wil ik niet.”

Wat wel aan bod komt? “Natúúrlijk promoot ik dik zijn. Weet je niet hoe prachtig ik ben, en hoe lekker zacht? […] Dik zijn is heerlijk, het is grandioos, het is krachtig, en ik kan het iedereen aanraden. Wacht geen moment, doe het vandaag nog.” Zo begint Wouters haar apologie voor vetzucht. Het betreft een citaat van Asha ten Broeke, een andere linkse opiniemaker die werkt voor de Volkskrant. Wat nog? Dat “vandaag body positivity nog te vaak een zaak [is] van zeer slanke, Kaukasische vrouwen die toch al aan het stereotiepe schoonheidsideaal beantwoorden,” aldus de Britse presentatrice Jameela Jamil die eveneens aan bod komt in het De Morgen-stuk. De nieuwe SJW-memo dat blanken niet meer ‘wit’ zijn, maar moeten beschreven worden met het absurde anglicisme ‘Kaukasisch’ (dat in onze taal niets anders betekent dan ‘afkomstig uit het Kaukasusgebergte’) heb ik niet ontvangen.

Dat ook deze lobbyisten van de dood en de junkfoodindustrie nauwelijks hun politieke agenda en propaganda verhullen, blijkt uit het volgende citaat van Wauters: “Nadat in 2018 het besef langzaam doorsijpelde dat ‘dik’ geen scheldwoord meer is, is de volgende stap: een politiek debat rond het thema.” Wat moet er dan precies politiek veranderen? In plaats van de vet- en suikertaks, het terugbetalen van snackbarbezoeken?

Wat na obesitas? Niet schaamte moet bevorderd worden, maar wel de deugd van zelfverbetering

Obese mensen hoeven zichzelf niet te schamen. Maar trots zijn op een medisch ernstige aandoening is even misplaatst als een kettingroker die fier elke dag teer en ander gif in zijn/haar longen trekt. Om nog maar te zwijgen over hoe we zouden reageren op mensen die roken zouden aanmoedigen… Hoe gaan we overigens vandaag om met mensen die anorexia bevorderen? Terecht is er maatschappelijke kritiek gericht op al te magere modellen en de mode-ontwerpers die ze vooropstelden. Mensen die obesitas bevorderen en propageren krijgen vandaag echter 2.700-woorden tellende podia in De Morgen en andere massamedia. O tempora, o mores.

Waarom wordt zelfverbetering in het verdomhoekje geplaatst? Deze deugd is toch te verkiezen boven de gelaten verheerlijking van de matigheid? Wees de beste versie van jezelf, de obese versie leeft immers 5 tot 20 jaar minder lang. Dus ja, waarom geen lekker ouderwets cliché omarmen? Neem voor het nieuwe jaar het goede voornemen om evenwichtig te eten en voldoende te bewegen. Dáár kan je trots op zijn.