Met twee jaar vertraging kiezen de inwoners van de Democratische Republiek Congo vandaag eindelijk een vervanger voor aftredend president Joseph Kabila. Ook de invulling van het nationaal parlement en de de provincieraden wordt aan de kiezer voorgelegd. Maar de stembusgang verloopt niet zonder problemen. Er wordt melding gemaakt van problemen met de kieslijsten en stemcomputers, op veel plaatsen zijn er onregelmatigheden vastgesteld en als een teken van bovenaf werd bovendien de hoofdstad Kinshasa deze ochtend getroffen door wat haast een zondvloed genoemd kan worden. Dat melden HLN en VRT NWS.

Vandaag is het dus eindelijk zover. Congo kiest in de eerste democratische verkiezingen sinds haar onafhankelijkheid van België een opvolger voor huidig president Joseph Kabila. Daarnaast mogen de Congolezen ook hun stem uitspreken over de bezetting van het parlement en provincieraden. De bevolking krijgen een twintigtal kandidaten voorgeschoteld ter vervanging van Kabila, maar in feite zijn er een drietal grote kanshebbers.

Naast Emmanuel Ramazani Shadary, de beschermeling van Kabila en boegbeeld van het status quo, zijn er twee sterke oppositiekandidaten: de leider van de oppositie, Felix Tshisekedi en de zakenman Martin Fayulu. Tshisekedi is de zoon van de in 2017 te Brussel overleden oppositieleider Etienne Tshisekedi en is kandidaat-premier. Fayulu is kandidaat-president en geniet de steun van politieke zwaargewichten Moïse Katumbi en oud-vicepresident Jean-Pierre Bemba.

Hectische verkiezingsdag

Maar op vele plaatsen lijkt deze historische verkiezingsdag enigszins in het water te vallen. En dat mag gerust letterlijk genomen worden. Deze ochtend trok een zware storm over de hoofdstad Kinshasa die de straten helemaal blank zette. Vele kiezers hebben moeite om naar de stembureaus te geraken en dat kan een effect hebben op de uiteindelijke opkomst. Kabila riep de bevolking in ieder geval op “om de regen te trotseren” en toch een stem uit te brengen.

Maar er waren ook technische problemen, met de kieslijsten en de stemcomputers. In Kinshasa bijvoorbeeld ontbraken deze ochtend op 49 kiesbureaus nog de nodige lijsten, goed voor duizenden kiezers. Die moesten nog geprint worden. En op meerdere plaatsen bleken de batterijen van de stemcomputers leeg te zijn of geraakten de computers niet opgestart. Aan veel kiesbureaus staan er ellenlange rijen mensen aan te schuiven.

Het was duidelijk dat de voorbereiding te wensen overliet. Dat gaf de kiescommissie zelf toe. En de verkiezingen waren al uitgesteld. In feite moest de stemming vorige week plaatsvinden. Maar door onder meer een brand in een magazijn met stemcomputers, waarbij er 8.000 beschadigd raakten, besloot men de stembusgang met een week vertraging te laten doorgaan. De ware toedracht van die brand is overigens nog steeds niet opgehelderd.

Onregelmatigheden

Hoe eerlijk deze verkiezingen uiteindelijk zullen verlopen, blijft nog maar de vraag. De technische problemen stemmen alvast niet heel hoopvol. Het Afrikaanse land weigerde ook alle buitenlandse waarnemers van buiten Afrika: geen westerse pottenkijkers. Enkel een aantal Afrikaanse landen zijn vertegenwoordigd om een oogje in het zeil te houden.

En dat is wellicht niet overbodig. Er doen al geruchten de ronde over intimidatie en omkoping van kiezers. Waarnemers van Cenco, de Congolese bisschoppenconferentie spreken bovendien van “onregelmatigheden in 19 procent van de verslagen.” Zelf maakt aftredend president Kabila zich niettemin sterk dat de verkiezingen “vrij en eerlijk verlopen.”

Einde van een tijdperk

Met deze verkiezingen lijkt eindelijk een einde te komen aan het tijdperk-Kabila. De huidige president van Congo had in 2016 al zijn tweede ambtstermijn als verkozen president erop zitten, waarna hij in feite moest aftreden en volgens de kieswet niet meer mocht opkomen. Hij bleef tot nu toe echter aan de macht. Na een lange periode van onzekerheid stelde hij net op het nippertje Emmanuel Ramazani Shadary aan als presidentskandidaat van zijn meerderheid. “Wat me verraste was dat mijn beslissing kon verrassen: ik heb gedaan wat ik altijd gezegd heb.” 

Uitdager Fayulu is alvast overtuigd van zijn overwinning op Kabila’s meerderheidskandidaat Ramazani. “Vandaag gaan we een einde maken aan het tijdperk Kabila en de ellende voor het Congolese volk. Congo zal niet langer de risée van de wereld zijn.” Ramazani lijkt echter niet uit te gaan van een nederlaag. “Ik roep op tot kalmte en rust, en heb er vertrouwen in dat ik ga winnen.” De uitslag kan ten vroegste volgende week verwacht worden.

ADVERTENTIE