President van Frankrijk Emmanuel Macron riep in Berlijn op tot “meer Europa”. Hij was daar te gast ter gelegenheid van de Volkstrauertag. In de Duitse Bondsdag verklaarde hij dat “onze overeenkomsten sterker zijn dan onze verschillen” en gaf hij zijn visie op de Europese Unie.

De Volkstrauertag gaat eigenlijk om de herdenking van alle oorlogsslachtoffers, maar Macron bracht zijn eigen boodschap mee. Het was al van 2000 geleden dat een Franse president een toespraak in de Bondsdag hield en Macron maakte dat ineens goed. Dat deed hij met een bevlogen redevoering over de gevaren van het nationalisme en de noodzaak van een “sterker, soevereiner Europa”, waar de Frans-Duitse as een belangrijke rol in te spelen heeft.

Achteraf sprak hij met Duits bondskanselier Angela Merkel in haar ambtswoning. Daar zouden ze het eens zijn geworden dat in een gemeenschappelijke poging tot EU-hervormingen er eerst een aparte begroting voor de eurozone tot stand zou moeten komen. Deze begroting van ettelijke miljarden zou economische ongelijkheden tussen de landen van de eurozone beter moeten opvangen. Om hoeveel miljarden het juist gaat is niet duidelijk.

Ten strijde tegen het verderfelijke nationalisme

Macron neemt de laatste tijd elke gelegenheid te baat om op te roepen tot meer Europese samenwerking en minder nationalisme. Op de herdenking van Wapenstilstand vorige week (en tevens het honderdjarige jubileum van het einde van WO I) waarschuwde hij eveneens voor wat in zijn ogen de gevaren van het nationalisme zijn, (waar het staatshoofd van Turkije alvast zijn voeten aan veegde). Hij vergeleek de huidige politieke toon met die in de jaren ’30 tijdens de opkomst van het fascisme.

De Franse president beschouwt zichzelf als “de belangrijkste tegenstander van de nationalisten” binnen de Europese Unie. Dit nadat eerder vicepremier Matteo Salvini en Premier van Hongarije Viktor Orbán hem als hun vijand hadden aangeduid. Macron vindt nationalisme verderfelijk en noemt het “verraad van morele waarden”.

Naar een Europese superstaat?

De president zoekt zijn heil daarentegen in een sterkere Europese Unie met meer bevoegdheden. Daarvoor moeten de lidstaten ook meer van hun eigen bevoegdheden afstaan. “Dit nieuwe hoofdstuk maakt ons bang”, aldus Macron. Elk land moet immers beslissingskracht delen om met andere staten gemeenschappelijk over buitenlands beleid, migratiebeleid en ontwikkelingspolitiek te beslissen.

Daarin wil de Franse president heel ver gaan. Voor hem is de strijd om meer Europese bevoegdheden nog niet gewonnen. “Die zal nooit gewonnen zijn.” Niet lang geleden toonde Macron zich een groot voorstander van een Europees leger (waarmee hij zich overigens de woede van de Amerikaanse president Donald Trump op de hals haalde.) Daarin werd hij bijgetreden door de Duitse kanselier. Het lijkt erop dat hij gesterkt door deze bijval nu de vlucht vooruit kiest op Europees vlak.

Geen sant in eigen land

In eigen land lijkt hij met zijn beleid en opvattingen aan populariteit in te boeten. Begin september stonden nog maar 31% van de mensen achter hem. Daarmee waren de Fransen hem nog sneller beu dan zijn socialistische voorganger François Hollande. Begin november bleek uit een peiling van Ifop dat het Rassemblement National van Marine Le Pen zijn partij nipt voorbij zou steken als het nu Europese verkiezingen waren.

Met 21% steun voor zijn presidentschap is zijn populariteit onder de bevolking ondertussen gedaald tot het laagste niveau sinds de presidentsverkiezingen. Afgelopen zaterdag was de regering nog kop van jut toen zo’n 280.000 mensen wegen over gans Frankrijk versperden om te protesteren tegen de almaar stijgende brandstofprijzen. De ordediensten moesten op de vooravond zelfs traangas inzetten om betogers tegen te houden die op weg waren naar het Élysee, de ambtswoning van de Franse president.