Men zou het haast vergeten, met de Belgische gemeenteraadsverkiezingen in het vooruitzicht, maar morgen zijn het ook belangrijke regionale verkiezingen in de Duitse deelstaat Beieren. De meest recente peilingen lijken een bredere Europese trend te volgen: migratie is hét allesoverheersende thema, de centrumrechtse machtspartij CSU verliest kiezers aan de rechtsnationalistische AfD en de sociaaldemocratische SPD lijkt op sterven na dood. 

Morgen zijn het regionale verkiezingen in de Duitse deelstaat Beieren. In die deelstaat deelt de ‘Christlich-Soziale Union’ (CSU) – de Beierse zusterpartij van de CDU van Angela Merkel – sinds jaar en dag de lakens uit. Bij de vorige verkiezingen in 2013 haalde de CSU nog 47,7 procent van de stemmen, dat vertaalde zich in een meerderheid van de zetels in de Beierse Landtag.

CSU verliest aan AfD

Maar in 2018 zien de zaken er minder rooskleurig uit voor de partij van minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer. In een recente peiling van Insa en Infratest Dimap smelt de steun voor de CSU weg naar 33 procent. De partij verliest vooral kiezers aan het rechtsnationalistische Alternative für Deutschland (AfD). De AfD klokt in de peiling af op 10 procent van de stemmen.

De CSU probeerde de laatste maanden het verlies op rechts tegen te gaan door een aantal uitgesproken rechtse en conservatieve standpunten in te nemen. Zo plaatste de partij kruisen in overheidsgebouwen. Ook kwam het regelmatig tot botsingen tussen de CDU en de CSU in de Duitse federale regering, vooral rond migratiekwesties. Ook in de hetze rond inlichtingenchef Hans-Georg Maaßen kwam CSU’er Seehofer lijnrecht tegenover bondskanselier Angela Merkel (CDU) te staan.

Onlangs nog verklaarde partijleider Markus Söder dat hij illegale migranten en uitgeprocedeerde asielzoekers zonder de steun van Merkel zou willen uitzetten. Daarbij zou de Beierse regering desnoods zelf vliegtuigen laten charteren om de migranten uit te zetten, aldus Söder. Het was dan ook tekenend dat Merkel afwezig was op de laatste verkiezingsbijeenkomst van de CSU in München. Wel aanwezig: de uitgesproken rechtse Oostenrijkse kanselier Sebastian Kurz.

Groenen peuzelen sociaaldemocraten op

De andere grote winnaars van de verkiezingen lijken de Groenen te worden. Waar de partij in 2013 nog 8,6 procent van de stemmen haalde, klimt ze tegenwoordig in de peilingen tot wel 18 procent. Gelijklopend met de bredere Europese trend peuzelen de Groenen ook in Beieren de noodlijdende SPD op. In 2013 haalden de sociaaldemocraten nog 20,6 procent, in de huidige peilingen slechts 10 procent.

Hoe dan ook belooft het een moeilijke regeringsvorming te worden in Beieren. De CSU, die traditioneel steeds alleen wist te regeren, zal bijna onvermijdelijk een coalitie moeten aangaan met de Groenen of andere, kleinere partijen. Een coalitie met de AfD lijkt vooralsnog uitgesloten.