Volgens de analisten van POLITICO ziet de politieke toekomst van Guy Verhofstadt (Open Vld), oud-premier van Belgie en huidig voorzitter van de liberale ALDE-fractie in het Europees Parlement (EP), er weinig rooskleurig uit. Aanleiding voor de voorspelling zijn de plannen van de Franse president Emmanuel Macron (LREM) en de Nederlandse premier Mark Rutte (VVD). De twee liberale staatsleiders werken aan een nieuwe liberale alliantie in Europa en dat kan het einde betekenen van het Europees liberaal leiderschap van Verhofstadt, die volgens een insider “alleen maar geeft om zichzelf”.

Verhofstadt “maakt deel uit van een ‘old boys network’ in het parlement dat gewoonweg postjes uitdeelt onder zichzelf en vooral is geïnteresseerd in het behoud van de eigen machtspositie aan nagenoeg elke kost”. Aan het woord is een anoniem Europarlementslid nauw verbonden aan ALDE in POLITICO. Het prominente magazine heeft enkele artikels gewijd aan de kwetsbare positie van Verhofstadt na de aankondiging van een nieuw liberaal verbond door Macron en Rutte.

Quo vadis, ALDE?

De anonieme bron nuanceert de wankele grond onder Verhofstadts voeten echter iet of wat. “Verhofstadt zal hier aanwezig zijn tot de verkiezingen, dus hij is iemand met wie je moet handelen of je het nu wil of niet… Niemand kan hem ontslaan, tenminste niet tot de verkiezingen. Hij is iemand met een belangrijke positie in het spel”, aldus nog de Europarlementariër. Maar, “na [deze termijn], kan hij mogelijk niet herverkozen worden als fractieleider. Hij kan mogelijk niet aangeduid worden als parlementsvoorzitter. Hij kan mogelijk helemaal niets krijgen. Maar tot dan is hij hier”.

Dat Verhofstadt op zijn hoede moet zijn is wel duidelijk. De jongste maanden was er heel wat irritatie bij de Europese liberale top over Verhofstadt. Tijdens het onderonsje van liberale regeringsleiders voor de Europese Top in juni bleek menigeen verveeld te zijn met Verhofstadt, zo merkt ook De Standaard op. De blauwe Gentenaar wil immers te hard de eerste viool spelen in de onderhandelingen met Macron en zijn partij over een eventuele toetreding in ALDE. Een interview met Verhofstadt in Ouest France over “Verhofstadt [die] een verbond met Macron” sluit, stootte liberale leiders als Nederlands premier Rutte en de Belgische premier Charles Michel (MR) nog meer voor de borst.

Verhofstadt “maakt de eenheid moeilijker, hij is niet consensus-gericht genoeg”, luidde het. Wanneer Rutte werd gevraagd welke positie de Open Vld’er zou hebben in dit nieuw liberaal verband – dat nog geen naam heeft en Macron liever niet als ‘liberaal’ ziet gelabeld wegens de negatieve connotatie in Frankrijk – antwoordde de Nederlandse premier: “Welke positie? Er zal geen positie zijn [voor Verhofstadt]”.

Welke toekomst rest Verhofstadt nog?

Binnen ALDE is de Belgische oud-premier ook lang niet zo populair als hij ooit was. Door velen wordt hij gezien als iemand die zeer sterk bezig is met zijn eigenbelang, en ook zijn radicale pro-federale visie voor de EU wordt niet door elke ALDE-liberaal in dank afgenomen. “Het is een verschroeide aarde-speler. Hij geeft enkel om zijn eigen positie”, vertelt de anonieme bron van POLITICO.

Ook het ‘track record’ van Verhofstadt binnen het EP bevat flink wat blunders. Zo probeerde hij begin 2017 nog M5S, de partij van de Italiaanse komiek-politicus Beppe Grillo die Italië bestuurt met de volgens Verhofstadt vermaledijde nationalisten van Matteo Salvini (Lega) – te verleiden om tot ALDE toe te treden. Dit in een gefaalde poging om het parlementsvoorzitterschap te veroveren. Antonio Tajani – verbonden aan de christendemocratische EVP – werd op 17 januari voorzitter van het EP. En in 2014 probeerde Verhofstadt nog de vermaledijde nationalisten van de N-VA te versieren, eveneens tevergeefs.

De radicale eurofederalist is echter niet van plan om zomaar de handdoek in de ring te gooien. “Guy Verhofstadt stands his ground”, titelt POLITICO donderdag, daags na hun eerder artikel over de wankele positie van de liberale kopman. Het artikel draait rond een tweet van de Open Vld-politicus. “Nationalisme spookt door Europa”, zo staat te lezen in de Twitterpost. “Ik zeg dat we terug vechten!”. Bij de tekst is het gekende beeld vervat van een bevlogen Verhofstadt die fel speecht in het – veelal lege – Europees Parlement.

(Lees meer onder de tweet.)

Het is echter nog maar de vraag wat er zal resten voor de 65-jarige liberaal. Na 10 jaar ALDE-voorzitterschap is het onwaarschijnlijk dat dit mandaat verlengd wordt in zijn voordeel, zeker als de LREM-partij van Macron de ALDE-rangen vervoegt. Macron zal dan wellicht een invloedrijke positie willen in de fractie. En het ambiëren van het EP-voorzitterschap, is wellicht eveneens (opnieuw) te ijdel. Dit gezien men binnen de Europese Volkspartij liever iemand anders het EP ziet leiden. Het ziet er in ieder geval naar uit dat Verhofstadt nog hard zal moeten ‘terug vechten’.