Vandaag vindt de tweede ronde plaats van de Braziliaanse presidentsverkiezingen. Volgens de peilingen ligt de rechtse kandidaat, Jair Bolsonaro, op kop met bijna 10% verschil tegenover zijn linkse uitdager. Bolsonaro’s winst zou een enorme wending zijn in de door corruptieschandalen geplaagde Braziliaanse politiek, waar al meer dan een decennium links de plak zwaait.

Bolsonaro won al met ruime voorsprong de eerste ronde van de Braziliaanse presidentsverkiezingen in augustus. Ook bij de diaspora in ons land scoorde hij enorm hoog. Het was met zo’n 47% alleen net niet de absolute meerderheid en dus niet genoeg om een tweede ronde te vermijden. Het lijkt er echter op dat Bolsonaro, die ook wel eens de ‘Braziliaanse Trump’ wordt genoemd, nu ook de tweede ronde zal winnen. Dit zou de rechtse wind die in het Westen lijkt op te steken, na de Verenigde Staten, nu ook naar de vierde grootste democratie ter wereld voeren.

De kiescampagne is tot dusver al opmerkelijk geweest. De afgelopen weken maakten sociale media al met regelmaat van de klok gewag van geweld en intimidatie tegen aanhangers van Bolsonaro. Vorige maand stak een man Bolsonaro zelf in de buik terwijl hij campagne voerde. De gevolgen waren bijna fataal, maar na een heel aantal operaties is hij er intussen terug bovenop geraakt. Dit voorval maakte hem als de ‘underdog’ alleen nog maar populairder.

De man van de harde aanpak

De tot voor kort weinig opmerkelijke Bolsonaro is als een pijl uit een boog enorm snel populair geworden. Als een soort Braziliaanse Donald Trump kondigde Bolsonaro een reeks maatregelen aan die de jarenlang links bestuurde Braziliaanse bevolking wel kon smaken. Zo beloofde hij een hard politieoptreden tegen de welig tierende corruptie en misdaad. Daarnaast is hij ervoor gewonnen de wapenwet te versoepelen. Hij heeft het ook helemaal gehad met de slachtoffercultus die volgens hem in Brazilië heerst ten opzichte van allerlei minderheden en ook op vlak van migratie is hij van de harde lijn. Als voormalig legerkapitein durft hij zich ook wel eens positief uitlaten over de rechtse militaire dictatuur van 1964-1985, iets waar hij erg veel kritiek voor krijgt.

Ook de economische voorstellen van Bolsonaro worden gesmaakt. Brazilië verkeert op dit moment in een recessie en Bolsonaro staat voor een slankere overheid, belastingverlagingen en een economisch nationalisme naar analogie met Trump. Als zijn financieel adviseur en wellicht toekomstig minister van Financiën nam hij Paulo Guedes onder de arm, een investeringsbankier die studeerde aan de Universiteit van Chicago. De markten en investeerders reageren alvast positief op de verwachte rechtse overwinning en de koers van de Braziliaanse munt ten opzichte van de dollar verloopt in stijgende lijn.

In de campagne wierp Bolsonaro zich op als de enige kandidaat die echt de corruptie zou aanpakken. Afgelopen week echter, maakten vele bekende juristen in de strijd tegen de Braziliaanse corruptie hun steun bekend voor Fernando Haddad, onder andere de procureur-generaal Rodrigo Janet en anti-corruptierechter Joaquim Barbosa. Barbosa velde verschillende oordelen die leiders van de socialistische regeringspartij PT de cel in stuurden. Bolsonaro’s voorsprong in de peilingen slonk dan ook van 12 tot 8%. “Ik denk dat we op de rand staan van een proces dat onze democratie tot over haar limieten kan duwen”zo vertelde een bezorgde Janet aan het persagentschap Reuters.