Vandaag vinden in Zweden verkiezingen plaats voor een nieuw parlement. In het anders erg liberale Scandinavische land lijken nu toch de Zweden-Democraten, die anti-immigratie zijn, een grote stijging te zullen krijgen. Het land wordt immers gedomineerd door angsten voor asielzoekers en de toestand van het welzijn. Dat schrijft Reuters.

Doorheen heel Europa zijn rechtse partijen aan het groeien en zo dus ook de Zweden-Democraten. De 163.000 asielzoekers die in 2015 het land binnenkwamen hebben het land en de kiezers verdeeld. Het kan er ook voor zorgen dat de anti-immigratie partij een sterke stem in het nieuwe parlement kan worden. “Traditionele partijen hebben gefaald om te antwoorden op het gevoel van ontevredenheid dat momenteel heerst. Die ontevredenheid is misschien niet direct gerelateerd aan werkloosheid of de economie, maar simpelweg aan wantrouwen in het politieke systeem”, reageert Magnus Blomgren, een sociale wetenschapper aan de Umea Universiteit.

Het centrum-linkse blok dat momenteel aan de macht is, bestaande uit de Sociaaldemocraten, Groenen en Links, zou volgens de peilingen ongeveer 40 procent van de stemmen halen. Daarmee zouden ze net iets groter zijn dan het centrum-rechtse blok van de Conservatieven, Centrumpartij, Liberalen en Christen-democraten. De Zweden-Democraten, die willen dat het land uit de EU stapt en immigratie een halt toeroept, hangt in de peilingen rond de 17 procent. In 2014 zat de partij nog op 13 procent.

Voorlopig hebben de meeste Zweedse politici echter geweigerd om met de Zweden-Democraten samen te werken. Maar doordat zowel het centrum-linkse als het centrum-rechtse blok ongeveer evenveel stemmen heeft, zit het land in een patstelling. Zo zouden de Zweden-Democraten toch hun invloed kunnen uitoefenen door eventueel in het rechtse blok te worden opgenomen.

“Alles wijst erop dat we een goede verkiezing zullen krijgen. Wat wij zeggen, en wat ontzettend controversieel is in Zweden, is de normale gang van zaken in de rest van Europa”, reageert de Zweden-Democratenleider Jimmie Akesson. De steun voor de rechtse partij werd tijdens de vorige verkiezingen al zwaar onderschat en sommige online peilingen geven de partij een mogelijke 25 procent van de stemmen dit jaar. Dat zou hen de grootste partij van het land maken en voor de eerste keer in een eeuw de Sociaaldemocraten van de troon stoten.

Euroscepticisme in de lift

De Zweden-Democraten zouden ook de grootste populistische partij in het noorden kunnen worden en daarbij de Deense Volkspartij voorbijsteken. De Denen haalden in 2015 in Denemarken nog 21 procent van de stemmen. Met de aankomende verkiezingen voor het Europees Parlement volgend jaar, kan er met de Zweden-Democraten in Europa een nieuwe eurosceptische partij bijkomen in een anders erg democratisch en liberaal land. Het zou het groeiende euroscepticisme in heel Europa nog maar eens bewijzen.

Zweden nam in 2015 de meeste asielzoekers aan per inwoner in heel Europa. Dat vergrootte de ongerustheid van vele kiezers over het welzijnssysteem waarvan velen al vinden dat het in een crisis zit. Het land kampt immers met groter wordende wachtrijen voor belangrijke operaties, een tekort aan dokters en leerkrachten en een politiedienst die faalt om criminele straatbendes een halt toe te roepen. Het gaat als een schokgolf door het geloof in het “Zweedse model”, dat gebouwd is op de belofte van een allesomvattende welzijnszorg en sociale betrokkenheid.