De rechtsnationalistische Zweden-Democraten (SD) boeken sterke vooruitgang in de Zweedse parlementsverkiezingen en worden de derde partij van het land. Intussen dreigt er politieke impasse omdat centrumrechts noch -links een meerderheid in het parlement haalt. Een mogelijke piste is dat de SD gedoogsteun geeft aan een centrumrechtse minderheidsregering.

In grote lijnen worden de resultaten van de eerste exitpolls bevestigd. De rechtsnationalistische Zweden-Democraten (SD) haalden 17,6% van de stemmen. Daarmee gaat de partij er sterk op vooruit in vergelijking met de vorige verkiezingen, toen haalden zij 12,9% van de stemmen. De partij deed het wel minder goed dan in de peilingen, daarin haalde de SD soms meer dan 25%.

(Lees verder onder de tweet.)

Politieke impasse

De regerende Sociaaldemocraten (S) halen met 28,4% hun laagste resultaat in honderd jaar tijd. Zij blijven wel de grootste partij van Zweden. De rechtsliberale Moderaterna (M) worden tweede maar zien ook hun resultaat terugvallen naar 19,8%. De kleinere partijen, zoals de radicaal-linkse Linkse Partij (V), de Centrumpartij (C) en de Christendemocraten (KD), boeken allemaal winst. De Groenen wisten maar zeer nipt de kiesdrempel te halen.

(Lees verder onder de tweet.)

In Zweden maken alle partijen, met uitzondering van de SD, deel uit van een links of rechts blok. Geen van beide blokken weet echter een meerderheid in het parlement te halen. Het centrumlinkse blok haalt 40,6% van de stemmen en centrumrechts haalt 40,2%. Omdat rechts niet wil samenwerken met het radicaal-linkse V, dat tot het linkse blok behoort, lijkt een samenwerking tussen de twee blokken moeilijk.

(Lees verder onder de tweet.)

Gedoogsteun Zweden-Democraten?

Door de dreigende politieke impasse bestaat de mogelijkheid dat de SD in zekere mate kan wegen op het beleid. Ulf Kristersson van M riep intussen al op tot het aftreden van premier Stefan Löfven (S). Kristersson sloot regeren met de SD wel bij voorbaat uit. “We zijn tijdens de hele verkiezing volstrekt duidelijk geweest. De Alliantie zal niet regeren of bespreken hoe een regering te vormen met de Zweden Democraten”, aldus Kristersson. Wel zou hij mogelijk een centrumrechtse minderheidsregereging kunnen vormen met gedoogsteun van de SD.

Löfven zegt echter dat hij niet van plan is om af te treden. Hij dringt bij de andere partijen aan op samenwerking tussen de twee blokken. Volgens hem hebben de traditionele partijen een “morele verantwoordelijkheid” om een regering te vormen. “De Zweden Democraten kunnen en zullen nooit iets bieden dat de samenleving zal helpen. Ze zullen alleen maar leiden tot meer verdeeldheid en haat”, aldus Löfven.

Jimmie Akesson, de partijleider van de SD, spreekt van een overwinning voor zijn partij. “We zullen de komende weken, maanden en jaren grote invloed krijgen op wat er in Zweden gebeurt”, zegt Akesson. Akesson wijst er haarfijn op dat Kristersson zal moeten kiezen tussen steun van de Zweden Democraten of nog eens vier jaar met Löfven als premier.