Michael Aastrup Jensen van de Deense liberale regeringspartij Venstre was als verkiezingswaarnemer in Zweden voor de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE). Jensen had eerder al verkiezingen waargenomen in Rusland en Oost-Europa, maar het ondemocratische gehalte van het Zweedse stelsel heeft hem geschokt.

Dit jaar heeft de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) voor het eerst waarnemers gestuurd om de Zweedse parlementsverkiezingen op te volgen. Een van die waarnemers was Michael Aastrup Jensen, van de Deense liberale regeringspartij Venstre.

(Lees verder onder de tweet.)

Gebrek aan privacy bij het stemmen

Jensen had eerder al verkiezingen waargenomen in Rusland en Oost-Europa, maar geeft aan geschokt te zijn door het “ondemocratische” gehalte van de Zweedse verkiezingen. “In de vele verkiezingswaarnemingen die ik heb bijgewoond, heb ik niets gezien dat in de buurt komt van hoe ondemocratisch het Zweedse kiesstelsel is”, zegt de Deense liberaal.

Het belangrijkste probleem is volgens Jensen het gebrek aan privacy voor burgers die hun stem uitbrengen. Zo hebben afzonderlijke partijen in Zweden aparte stembiljetten. De keuze van die biljetten door de kiezer gebeurt in het openbaar. De andere aanwezigen in het stemloket kunnen dus zien op welke partij de kiezer stemt.“Tot nu toe is dat ver beneden eender wat in de verste verte op Europese verkiezingsnormen lijkt, of zelfs eender wat we in Oost-Europa zouden toestaan”, aldus Jensen.

Jensen zou ook, buiten zijn officiële waarnemingstaken om, Malmö hebben bezocht. Daar zag hij “partijsoldaten” voor de stemlokalen stonden, die de kiezers stembiljetten voor hun respectievelijke partijen probeerden in de handen probeerden te duwen.

Jensen is voorzitter van de Deense delegatie in de Raad van Europa, waar hij de kwestie zal aankaarten. Hij hoopt dat de Raad een signaal naar Zweden stuurt. “Ik zal de kwestie bij de Raad van Europa onder de aandacht brengen, zodat we hopelijk de sterkst mogelijke signalen naar Zweden kunnen sturen dat zij het soort regels moeten invoeren die in Denemarken en in vrijwel alle andere landen ter wereld gelden”, zegt Jensen.

“SD uitsluiten is ondemocratisch”

Jensen zegt ook niet te begrijpen waarom zijn liberale zusterpartijen in Zweden, Moderaterna en de Centrumpartij, niet met de Zweden-Democraten (SD) willen praten. “60 procent stemde tegen de zittende regering. Maar omdat de Centrumpartij en de Liberalen niet willen samenwerken met de Zweden-Democraten, bevinden we ons in de unieke situatie dat we kunnen eindigen met het voortduren van de rode regering”, zegt Jensen. “Vanuit democratisch oogpunt lijkt mij dit zeer verkeerd, aangezien het er in feite op neerkomt dat de vele Zweden die op de Zweden-Democraten hebben gestemd te horen krijgen dat ze niet belangrijk zijn.”

De Deense waarnemer zou er bij de liberale Zweedse partijen op hebben aangedrongen om aan te tafel te zitten met de Zweden-Democraten. Het liberale Venstre regeert in Denemarken met gedoogsteun van de Deense Volkspartij (DPP), de rechtsnationalistische Deense evenknie van de SD. “Het is alsof we in twee verschillende werelden leven”, zegt Jensen. “Zweden bevindt zich nu waar Denemarken zich in de jaren negentig bevond, waar je iemand racistisch noemt als ze praten over de problemen die echt bestaan.”