Vorige maand kreeg de Oostendse politiek nationale aandacht. De reden? Open Vld en N-VA zouden een voorakkoord hebben afgesloten. Hoewel de partijen de berichtgeving ontkenden, was de teneur gezet. ”Tommelein wordt sowieso burgemeester, ook als de kiezer straks op N-VA stemt”, klonk het bij Hendrik Wallijn, de voormalige N-VA’er die de berichtgeving naar buiten bracht. Tegenover De Morgen stelt politicoloog Johan Ackaert (UHasselt) dat dergelijke voorakkoorden geen uitzondering vormen. 

Ackaert, een autoriteit op vlak van gemeentelijke politiek, onderzoekt al ettelijke decennia voorakkoorden en vraagt sinds 1994 aan lokale politici of ze een dergelijke overeenkomst afsloten. “Daar antwoordt telkens ongeveer 70 procent van hen ja op. Dit cijfer blijft stabiel”, stelt hij tegenover De Morgen.

Het werkelijke percentage kan volgens hem evenwel nog hoger liggen. De reden? “Toegeven dat je een voorakkoord had in een enquête is sociaal onwenselijk. Waarschijnlijk zijn er dus nog meer”, stelt hij tegenover de krant. Tevens zouden politici volgens hem “beseffen dat voorakkoorden ruiken naar kiezersbedrog en postjespakken”.

Een voorakkoord is volgens Ackaert evenwel geen “absolute levensverzekering”. “40 procent van de partijvoorzitters die lokaal betrokken waren, geeft toe dat ze het uiteindelijk niet gehaald hebben en in de oppositie zijn terechtgekomen”, stelde hij vanmorgen in De Ochtend‘ op Radio 1.

Wenselijk?

De politicoloog is van mening dat partijen voor de verkiezingen zouden moeten verklaren met wie ze graag zouden samenwerken. “Dat zou getuigen van een gezonde dosis maturiteit”, stelt hij tegenover De Morgen.

Volledig open kaart spelen is volgens oud-premier Yves Leterme (CD&V) in ons kiesstelsel evenwel niet mogelijk. Zo zouden er door de versnippering zeer veel combinaties mogelijk zijn. “De kiezer die goed naar lokale politici luistert, weet ook wel welke voorakkoorden er zijn. ‘We voelen ons verbonden met partij X’, zeggen ze dan. Of, als de politicus in de meerderheid zit: ‘Als ons beleid wordt beloond, gaan we door met dit bestuur”, zegt de CD&V’er tegenover de krant.