Bij de komende gemeenteraadsverkiezingen zullen ruim 130.000 niet-Belgen gaan stemmen. In 2012 waren dat er nog ruim 140.000. Dit ondanks het gestegen aantal niet-Belgen in ons land. “Omdat er steeds meer niet-Belgische inwoners zijn, is dat vanzelfsprekend geen goed nieuws”, aldus politiek wetenschapper Tom Schamp

Sinds 2004 hebben ook niet-Belgen van buiten de Europese Unie stemrecht bij de gemeenteraadsverkiezingen in ons land. Enkele maanden voor de verkiezingen kunnen ze zich via een speciale procedure inschrijven waardoor ze mogen gaan stemmen. Bij de vorige gemeenteraadsverkiezingen, in 2012, registreerden uiteindelijk 120.826 Europeanen (18,5 procent) en 20.571 niet-Europeanen (14 procent) zich.

Het voormalig Antwerpse kartel ‘Samen’ – toen dat nog bestond – wilde bij de gemeenteraadsverkiezingen van dit jaar een hoger aantal niet-Belgen aan het stemmen krijgen. “Het is in het belang van de democratie dat zo veel mogelijk inwoners deelnemen aan de verkiezingen, dus ook de niet-Belgen met stemrecht”, klonk het.

Lage betrokkenheid

Maar die oproep lijkt niet gewerkt te hebben. Het aantal inschrijvingen van niet-Belgen om te gaan stemmen is ten opzichte van 2012 gedaald, terwijl het aantal niet-Belgen net fors is toegenomen. Tot op zaterdag hadden in ons land 112.382 niet-Belgen uit de Europese Unie en 18.267 burgers van buiten de Europese Unie zich geregistreerd om te gaan stemmen. Dat is respectievelijk 15,03 procent en 9,37 procent van het totaal aantal stemgerechtigden.

“Omdat er steeds meer niet-Belgische inwoners zijn, is dat vanzelfsprekend geen goed nieuws”, aldus politiek wetenschapper Tom Schamp. Mogelijke oorzaken volgens Schamp zijn “weinig representatieve kandidatenlijsten” en “een lagere betrokkenheid bij de Belgische politiek”“Limburg doet het in vergelijking met de andere provincies beduidend beter, wellicht te verklaren door een traditie van meer geslaagde inburgering van niet-Belgische gastarbeidersgezinnen.”

In het Brussels Hoofdstedelijk gewest ligt het percentage niet-Belgen dat zich inschreef om te gaan stemmen beduidend hoger dan in Vlaanderen. In Brussel schreef bijna 13% van de niet-Belgen buiten de Europese Unie zich in om te gaan stemmen, in Vlaanderen slechts 6%.