De Zuid-Afrikaanse regering is begonnen met het in beslag nemen van land van blanke boeren in gevallen waar de onderhandelingen over compensatie zijn vastgelopen. De ‘Akkerland Boerdery’ in Limpopo werd een doelwit van de maatregel nadat de overheid de eigenaren slechts een tiende van de vraagprijs aanbood.

Het proces ging van start nadat de onderhandelingen met de eigenaars van de ‘Akkerland Boerdery’ – een wildboerderij en jachtverblijf – waren vastgelopen. Johan Steenkamp en Arnold Cloete, de eigenaars van het bedrijf, eisten 200 miljoen rand – oftewel 11,9 miljoen euro – maar kregen slechts 20 miljoen rand – oftewel – 1,19 miljoen euro – aangeboden.

(Lees verder onder de tweet.)

Eigenaars trekken naar de rechter

Eerder dit jaar kreeg de ‘Akkerland Boerdery’ te horen dat er een inspectie van de eigendommen zou plaatsvinden om de waarde ervan te controleren, alvorens deze aan de staat zouden worden overgedragen. Volgens Steenkamp werd de beslissing plots en op zeer korte termijn genomen tijdens een verlengd weekend. Er werd geëist dat de sleutels van het landbouwbedrijf binnen zeven dagen werden overhandigd.

Hierop trokken de eigenaars naar de rechter. De uitzetting werd uitgesteld tot de rechtbank een uitspraak zou doen. Het Zuid-Afrikaanse ministerie van Plattelandsontwikkeling en Landhervorming tekende verzet aan. Volgens Mashile Mokono, hoofd van het departement, was dit geen geval van onteigening zonder compensatie. Volgens hem moet het gerecht beslissen over wat een “rechtvaardige en billijke” compensatie inhoudt.

“Wat het geval ‘Akkerland’ uniek maakt is dat zij blijkbaar niet de kans kregen om eerst de eis in rechte te betwisten, zoals de wet vereist”, zegt Annelize Crosby, woordvoerster van AgriSA, een vakbond die voornamelijk blanke landbouweigenaars vertegenwoordigt.

Grondwetswijziging

In mei kondigde het Afrikaans Nationaal Congres (ANC) aan dat het “het argument” zou testen dat de inbeslagname van land zonder compensatie mogelijk was onder de huidige wet. Eind juli kondigde president Cyril Ramaphosa echter aan dat men toch de grondwet zal wijzigen.

AfriForum, dat opkomt voor de belangen van de blanke Afrikaners in Zuid-Afrika, heeft een lijst vrijgegeven van 190 boerderijen die de regering in beslag wil nemen. De organisatie riep de boeren op om de lijst te controleren en indien nodig juridische hulp in te schakelen om terug te vechten. Het ministerie van Plattelandsontwikkeling en Landhervorming heeft de geldigheid van de lijst ontkend.