Yves T’Sjoen is hoogleraar moderne Nederlandse literatuur aan de UGent en tevens verbonden aan de Universiteit Stellenbosch. In een opiniestuk op Knack ontbloot de academicus de erbarmelijke toestand van de blanke Zuid-Afrikanen, die grotendeels een aan Nederlands verwante taal spreken: het Afrikaans. Sinds het einde van de Apartheid worden zij – de Boeren – geconfronteerd met schijnbaar raciaal gemotiveerde criminaliteit (de zogenaamde Plaasmoorde). De ANC-overheid in Zuid-Afrika is echter weinig bekommerd met het lot van de Boer en stemde recent zelfs voor het afnemen van land van blanken zonder compensatie“Indien inderdaad sprake is van politieke sturing, moeten we ons echt zorgen maken”, schrijft T’Sjoen.

Academicus T’Sjoen trekt aan de alarmbel. Waar hij dit voorjaar nog opriep tot voorzichtigheid rond verslaggeving over een ‘omgekeerde Apartheid’ in Zuid-Afrika, stelt de taalkundige nu onomwonden dat Zuid-Afrika “een klimaat van onrust en angst” kent en “een nieuwe vorm van racisme” beleeft. Ditmaal is het racisme niet gericht tegen de zwarten in het land, maar de blanke bevolking. Deze ‘Boeren’ zijn onder andere afkomstig van Nederlandse pioniers die in de 17de, 18de en 19de eeuw Zuid-Afrika bevolkten. T’sjoen schrijft zijn opiniestuk op de 100ste verjaardag van wijlen Nelson Mandela (ANC), president van Zuid-Afrika van 1994 tot 1999.

Plaasmoorde domineren nieuws Zuid-Afrika

T’Sjoen brengt op Knack de ‘Plaasmoorde’ in de belangstelling. Dit zijn gewelddadige roofovervallen waarbij vooral blanken geviseerd worden. Sedert de val van de Apartheid en de machtsovername van de ANC in 1994 worden jaarlijks honderden Boeren het slachtoffer van een plaasaanval. De Zuid-Afrikaanse politie noteerde dat er tussen 1994 en 2007 1.437 Boeren werden vermoord. Nadien werden geen officiële statistieken meer vrijgegeven, waardoor mensenrechtenorganisaties zoals AfriForum moeten berusten op de cijfers van de boerenvakbond Transvaal Landbou-Unie. Vorig jaar alleen zouden meer dan 70 blanke landbouwers zijn vermoord in honderden roofovervallen. Telkens is er sprake van zware mishandeling en veelal ook van verkrachting.

Afgelopen maanden zorgde het boek van AfriForum-bestuurder Ernst Roets voor flink wat opschudding in Zuid-Afrika. Het boek heet ‘Kill the Boer, Kill the farmer’ en is een verwijzing naar een historische ANC-leuze. De ANC heeft zich al een poos gedistantieerd van de haatvolle spreuk, maar de woorden worden nog geregeld gezongen bij de communistische Economic Freedom Fighters (EFF) van de populaire en extremistische ex-ANC’er Julius Malema.

(Lees verder onder de video.)

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

De Boeren proberen zichzelf te beschermen door de inzet van vele privébewakingsbedrijven, maar dit lijkt niet voldoende te zijn om het geweld te stoppen. “Almaar méér zijn er berichten over boeren, gevestigd net buiten het dorp, die worden bedreigd, overvallen en ook vermoord”, aldus T’Sjoen. Elke dag zou een boerderij worden overvallen.

Sterker nog, zo schrijft T’Sjoen, Zuid-Afrikaanse journalisten wijzen op een politiek georkestreerd patroon. De “politiek gestuurde strategie van intimidatie, roof en moord in het land” zou onder meer te zien zijn in een goedgekeurd wetsvoorstel van Julius Malema. Deze gestemde wet voorziet in het afpakken van grond van blanken, zonder compensatie. Volgens T’Sjoen is dit een resultaat van een “uitsluitend racistisch discours”.

White flight

De academicus en opiniemaker ziet de situatie niet direct beteren. “Recent was er nog een bericht over een boerengezin dat eieren voor zijn geld kiest en emigreert naar Nieuw-Zeeland”, aldus de taalkundige. “Anderen trekken naar Australië, Rusland, Zambia”. In maart overwoog de Australische overheid nog een versneld visa-regime voor Boeren omwille van de “verschrikkelijke omstandigheden” die de blanken moeten verduren in Zuid-Afrika. De Australische communicatie werd niet op prijs gesteld door de Zuid-Afrikaanse regering.

Toch ziet T’Sjoen de Zuid-Afrikaanse overheid falen. “Sinds het failliet van de ambitieuze Regenboognatie, door de Anglicaanse aartsbisschop Desmond Tutu in 1996 in het leven geroepen, en het mislukken van de Truth & Reconciliation Commission, valt het land ten prooi [aan] toenemend geweld”, zo schrijft T’Sjoen ten slotte. “Leiders na Mandela hebben er een zootje van gemaakt, na de financiële crisis is de schuldenberg niet te overzien en corruptieschandalen swingen de pan uit.”

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken