Spanje is het nieuwe belangrijkste toegangspunt voor migranten die vanuit Afrika Europa proberen binnen te komen, dat schrijft Reuters. Het afsluiten van de Libiëroute, de weigering van migrantenboten in de Italiaanse havens en het besluit van de nieuwe linkse Spaanse regering om deze boten juist wel uit te nodigen naar de Spaanse havens zijn mogelijke factoren die aan deze situatie bijdragen.

Voor het eerst sinds het begin van de migratiecrisis komen er meer asielzoekers aan in Spanje dan in Italië. In de eerste vijf maanden van dit jaar arriveerden er zo’n 19.000 asielzoekers in Spanje. Dat zijn er bijna zo veel als in heel 2017. De aantallen zijn de afgelopen weken toegenomen nadat Italië zijn havens voor de meeste migranten heeft gesloten.

Nieuwe ‘migratiehotspot’

Sommige functionarissen in Brussel vrezen dat Spanje de nieuwe ‘migratiehotspot’ wordt, terwijl er grote onenigheid bestaat tussen de EU-landen over de aanpak van het migratievraagstuk. “We mogen het niet laten ontploffen”, zegt een EU-diplomaat aan Reuters. “Voorlopig is het niet dramatisch, maar we houden deze [route] in de gaten.”

De nieuwe socialistische regering van Spanje, onder leiding van premier Pedro Sanchez, verwelkomde twee bootladingen migranten die eerder de toegang tot de Italiaanse havens waren ontzegd. Ondertussen is ook het aantal boten dat uit Marokko vertrekt gestegen. De overstekers arriveren meestal in opblaasbare bootjes. Madrid leidt nu zelfs meer kustwachten op om met de toevloed om te kunnen gaan.

Samenspel NGO’s en mensensmokkelaars

Volgens kustwachter Oriol Estrada gebruiken Marokkaanse mensensmokkelaars mensenrechtenactivisten als tussenpersoon om contact op te nemen met de kustwacht. “De mensensmokkelaars weten dat de kustwacht voor hen komt”, zegt Estrada aan Reuters. “Ze bellen om te zeggen dat een bepaalde boot kust x of kust y op een bepaald moment met hoeveel mensen heeft verlaten. Ze geven zelfs de namen van de mensen aan boord.”

Vóór het recente kordate optreden van de nieuwe Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken Matteo Salvini (Lega) bestond een gelijkaardige situatie in Italië. De Lega beschuldigde de ngo-schepen ervan een “taxidienst” te runnen tussen Italië en Libië. Ook de Belgische staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) noemde de ngo’s die in dat gebied opereerden “mensensmokkelaars”.

Het lijkt erop dat de toename in Spanje een direct gevolg is van het sluiten van de Italiaanse route. Zo zien reddingswerkers meer Aziatische migranten uit Pakistan en Sri Lanka opduiken voor de Spaanse kusten. Een mogelijke indicatie dat de smokkelnetwerken zich meer op Spanje beginnen te richten.

“Aantrekkingsfactoren”

Volgens de linkse Spaanse regering is de trend echter al langer dan een jaar bezig. Desalniettemin begint de politieke druk op premier Sanchez nu al toe te nemen. Fernando Maura van de liberale Ciudadanos zegt dat Sanchez het riskeert “aantrekkingsfactoren” te creëren. “Als je zo’n signaal uitzendt, zou het goed ontvangen kunnen worden door degenen die naar Europa willen komen”, aldus Maura.

De Marokkaanse regering laat weten dat het zijn inspanningen om de illegale migratie tegen te gaan opvoert. “Marokko is geëngageerd aan het samenwerken met zijn partners in de strijd tegen illegale migratie”, zegt overheidswoordvoerder Mustapha El Khalfi tegen Reuters.