De Europese commissaris voor Migratie en Binnenlandse Zaken Dimitris Avrampoulos is niet te spreken over de plannen van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA). Deze laatste liet tijdens een overleg met Europese collega’s weten dat hij liever het Europese asielmodel vervangt het Australische model, waar men ‘pushbacks’ organiseert. “Dat is geen model dat wij in Europa ooit gaan volgen”, zo citeert BELGA Avramopoulos. “Geen pushbacks!”. Ook PS, Ecolo, cdH en DéFI schieten met scherp op Francken.

Francken zorgt opnieuw voor een flinke portie controverse in de Belgische politiek. Hoewel het geen geheim is dat de N-VA’er voorstander is van Angelsaksische migratiesystemen zoals dat van Canada en Australië – waar men strenger omspringt met migranten – viel Franckens laatste uitspraak niet bij iedereen in goede aarde. Zijn oproep om pushbacks te organiseren ten aanzien van bootmigranten zoals men doet in Australië, wordt afgeblokt door Europees Commissaris Dimitris Avrampoulos. De Franstalige oppositiepartijen DéFI en PS vragen zelfs het ontslag van Francken.

Avramapoulos: “Nooit pushbacks”

Als het aan Francken ligt, stopt illegale migratie naar Europa. Hij wil graag het Australische model importeren waar men mensensmokkelaars met hun illegale migratieroutes een hak zet door middel van ‘pushbacks’. Dat is een systeem waarbij men bootmigranten terugstuurt. Het ‘non-refoulement-principe’ – dat pushbacks verhindert in Europa – wil Francken dan ook hervormen. “Zo lang wij geen pushbacks kunnen doen, zal het chaos zijn”, analyseerde Francken voor de camera’s. “Wij moeten die boten allemaal terugsturen. Wij moeten […] het non-refoulement-artikel uit het EVRM, proberen te omzeilen op de een of andere manier. En de Europese rechtspraak móét zich aanpassen.”

Maar dat is niet naar de zin van de Griekse Eurocommissaris Avramapoulos – nochtans zelf afkomstig van een land die fel te kampen heeft met illegale bootmigratie. Gevraagd om een reactie op Franckens verklaringen zei Avramapoulos dat de EU “nooit” het Australische model zal overnemen. “De Europese migratiepolitiek wordt geleid door een […] respect voor het principe van non-refoulement. Dat principe staat [ook] ingeschreven in de Conventie van Genève en die is de gouden standaard van het Europese beleid.”

Veilige haven in Tunesië

Ook stelde Avramapoulos het niet eens te zijn met Franckens uitspraak over de hervorming van de Dublinverordening – die volgens de staatssecretaris “dood” is. Deze verordening gebiedt dat asielzoekers asiel aanvragen in het eerste Europese land dat men betreedt, en dus niet doortrekken naar bijvoorbeeld Duitsland, België of het VK. De verordening wordt echter sinds de asielcrisis van 2015 slecht nageleefd. “Die hervorming is niet dood, tenzij iemand haar wil doden. Zulke verklaringen helpen niet, ze zijn alleen maar contraproductief”, aldus Avramopoulos.

Francken zegt dan weer in reactie op de kritiek dat men hem verkeerd heeft begrepen. De staatssecretaris wil bootmigranten niet terug sturen naar gevaarlijke zones, zoals bijvoorbeeld naar Libië alwaar bepaalde migranten het risico lopen om gefolterd te worden, maar naar landen als Tunesië of andere veilige zones. Het kabinet-Francken laat verder weten dat de staatssecretaris niet bedoelde dat artikel 3 moet worden omzeild, maar wel de verregaande interpretatie door het Europees Hof van de Rechten van de Mens.

(Lees verder onder de tweet.)

De uitingen van Francken kunnen ook in het binnenland rekenen op kritiek. Oppositiepartijen PS en DéFI eisen zelfs het ontslag van de staatssecretaris omwille van de uitspraken. Vicepremier Kris Peeters (CD&V) duidt er dan weer op dat Franckens uitspraken niet waren afgesproken binnen de regering en ook oud-partijvoorzitter Joëlle Milquet (cdH) bekritiseerde Francken op Twitter. MR-voorzitter Olivier Chastel noemt de aanvallen dan weer “selectieve verontwaardiging”, omdat men niet dezelfde kritiek had toen sp.a-voorzitter John Crombez pushbacks verdedigde in 2016.