Tijdens een aflevering van het VRT-praatprogramma De Afspraak gaf kunstenaar en Brusselaar Jan De Cock zijn onvrede over het huidige Brussel te kennen. Hij heeft zijn ateliers in Kuregem bij Anderlecht verkocht en zal verhuizen. “Ik zie wat verkeerd is of loopt, maar ik mag er niks over zeggen of publiceren”, aldus De Cock. “Een aantal woorden mag ik niet meer gebruiken. De multiculturele samenleving is in elk geval niet geslaagd.”

Volgens De Cock gaat het de verkeerde kant uit met Brussel. En sinds de introductie van de multiculturele samenleving in de jaren ’70 kan De Cock hier ook niet meer over zeggen wat hij wil, zo stelt hij. “Brussel is vuil. Brussel is smerig. Brussel inspireert niet”, aldus De Cock. Hij zal zijn ateliers opnieuw opstarten in twee plaatsen: ten noorden van Turijn in Italië en rond Brugge.

“Er zijn een aantal woorden die niet meer mogen gebruikt worden”

De kunstenaar wijst met de vinger in de richting van de massamigratie. “Er zijn een aantal woorden die niet meer mogen gebruikt worden, maar ik zal zeggen dat de multiculturele samenleving in elk geval niet geslaagd is”, zo zei de kunstenaar fel gesticulerend. “Ik ga sinds 1979 naar ‘t school in het centrum van Brussel… ik ben door een zeer grote groep […] – wacht, er bestaat een mooi woord voor – nieuwe Belgen van Noord-Afrikaanse herkomst steeds de vraag gesteld: ‘Waar kijk jij naar?’. De bedoeling was als je eind jaren ’70 naar school ging dat je naar de grond keek”.

Ik ben door nieuwe Belgen van Noord-Afrikaanse herkomst steeds de vraag gesteld: ‘Waar kijk jij naar?

“Ik ben dus iemand die heeft geprobeerd zoveel mogelijk weg te kijken, maar ik ben er niet in geslaagd”, besluit De Cock. “Ik ben blijven kijken naar het probleem. […] Brussel is niet meer mooi, Brussel is vuil. Brussel is smerig. Brussel inspireert niet. […] We zijn nu in de fase gekomen dat de oude Brusselaars de Marokkanen, de Turken en andere mensen te beginnen imiteren omdat ze er geen last meer van willen hebben. […] Ik ben liever een buitenlander buiten mijn geboortestreek dan een gegijzelde in mijn eigen thuisstad”.

“De stad is smerig en tilt ego’s boven zichzelf uit”

In linkse Brusselse politieke middens wordt alvast weinig begripvol gereageerd. Ans Persoons (sp.a), ex-schepen en huidig gemeenteraadslid in Brussel, stelt op Twitter dat “als [je] hier geboren en getogen bent, en een oeuvre als Jan De Cock opbouwt, […] je toch moeilijk [kan] zeggen dat Brussel niet inspireert?” In de tweet verwijt Persoons De Cock verder een ego te hebben dat hem boven zichzelf tilt.

(Lees verder onder de tweet.)

In 2010 stelde De Cock nog in het VRT-programma Phara dat hij in Kuregem wou blijven en dat hij samen met andere kunstenaars “niet [zou] afgeven”, maar wel mee “[wou] gaan voor een multiculturele samenleving”. Hij erkende echter toen ook al dat er iets moest gebeuren op politiek vlak.