De Vlaams-nationalistische Kamerleden, Hendrik Vuye en Veerle Wouters, komen dezer dagen veelvuldig in het nieuws. De reden? Na eerder al ‘De maat van de monarchie’ en het ‘Grendelboek’ te hebben gepubliceerd, stelden de onafhankelijke Kamerleden gisteren hun derde boek voor: Vlaanderen voltooid: Met of zonder Brussel”. SCEPTR sprak met de twee Kamerleden Vuye & Wouters, of kortweg V&W.

Waarom komt er na het Grendelboek een Brusselboek? Is er een verband tussen beide boeken?

Veerle Wouters: “Wie verdere stappen wil zetten in de Vlaamse ontvoogding botst op twee obstakels. Er zijn de vele grendels (alarmbel, belangenconflict, bijzondere wet, …) die Franstalige privilèges bewaken. In ons Grendelboek hebben we deze grendels een voor een ontgrendeld. Het tweede obstakel is Brussel. Niemand weet er echt weg mee”.

Hendrik Vuye: “Het heeft geen zin om grote plannen op te stellen inzake staatshervorming, als je niet weet wat te doen in Brussel. Hoe gaat men bijvoorbeeld de sociale zekerheid toch maar defederaliseren, als men niet eens weet hoe het dan te Brussel moet?”

Iedereen spreekt van het Brusselboek, maar de volledige titel van jullie boek is ‘Vlaanderen voltooid. Met of zonder Brussel?’. Een jaar geleden verscheen ‘Onvoltooid Vlaanderen’ uitgegeven met steun van N-VA. Is dit jullie antwoord op dat andere boek?

Veerle Wouters: “Het is alvast een knipoog, een vleugje humor”.

Hendrik Vuye: “En het is ook een statement. Het is makkelijk om Vlaams-nationalist te zijn in het verleden of in het buitenland, zo bijvoorbeeld in Catalonië. Als je stappen wil zetten, blijf dan niet hangen in het verleden, maar werk concrete plannen uit voor de toekomst. Een model moet geloofwaardig zijn, het moet toelaten stappen te zetten in de Vlaamse ontvoogding. Een utopisch model, dat kan iedereen uitdenken, maar uiteindelijk is dat niets meer dan veredelde toogpraat”.

Foto: SCEPTR.
Foto: SCEPTR. Veerle Wouters: “Vlamingen doen zichzelf graag de das om en verkopen dit nadien als een grote Vlaamse overwinning”.

Jullie boek bevat ook een uitvoerig historisch deel. Welke lessen kunnen we daar uit trekken?

Hendrik Vuye: “De razendsnelle verfransing van België en van Brussel na 1830 is echt opvallend. Te Brussel ging die verfransing echt wel bijzonder snel, vooral omdat het de hoofdstad was van het verzet tegen Willem I. Nederlands was voor de Belgische revolutionairen de taal van de vijand”.

Veerle Wouters: “Je ziet ook dat de Brusselse knoop al heel oud is. Hij ontstaat eind 19e eeuw met de eerste generatie taalwetgeving. Vlamingen hebben toegevingen gedaan te Brussel, terwijl die stad toen nog overwegend Vlaams was. Later zorgt de taalwetgeving voor onduidelijke grenzen. De taalwetten in bestuurszaken monden uit in een Brussel van 19 gemeenten. De taalwetgeving in gerechtszaken geldt dan weer voor het arrondissement Brussel, dat zijn de 19 gemeenten en alle gemeenten van Halle-Vilvoorde. Zo bestaat er wel een grens tussen Brussel en Vlaanderen, maar ze is poreus”.

Hendrik Vuye: “Duidelijke grenzen maken goede buren. Rond Brussel zijn die er niet. Taalwetgeving in onderwijs zorgt voor Franstalig kleuter- en lager onderwijs in de zes randgemeenten rond Brussel. In kieszaken kunnen de inwoners van de zes randgemeenten stemmen in de kieskring Brussel, de beruchte ‘dubbele kiesbrief’. En dan is er nog het gerechtelijk BHV waar Veerle naar verwijst. Ik schreef hierover ooit een opiniestuk met als titel ‘De geest van Maingain tot diep in Vlaanderen’”.

In 1970 worden de cultuurgemeenschappen opgericht, in 1980 worden dit gemeenschappen. Waar komt dat Brusselse Hoofdstedelijk Gewest plots vandaan?

Veerle Wouters: “De gewesten komen in 1970 welhaast bij toeval in de Grondwet. We beschrijven het in ons boek. Ze worden echter niet ingericht. Het is een Waalse eis. De Vlaamse founding fathers van de staatshervorming van 1970, zoals Gaston Eyskens, hebben altijd gedacht dat die gewesten weliswaar in de Grondwet stonden, maar dat ze er nooit zouden komen. In 1980 gaat Brussel ‘in de frigo’ en worden het Vlaamse en Waalse gewest opgericht. In 1989 komt het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest er dan toch”.

Hendrik Vuye: “Een mooie les voor diegenen die denken dat de hoofdstedelijke gemeenschap van Brussel – de zogenaamde Brussels Metropolitan Region – weliswaar in de bijzondere wet staat, maar dat deze nooit zal worden ingericht. Die komt er ooit, net als de gewesten. Dit betekent dan wel dat de Brusselse invloedssfeer uitgebreid wordt tot de provincies Vlaams- en Waals-Brabant. Nog meer poreuze grenzen dus. Daar bedanken we voor.”

Wat is eigenlijk het compromis geweest tussen Vlamingen en Franstaligen in 1989? Wie heeft wat toegegeven?

Veerle Wouters: “Altijd hetzelfde liedje. Vlamingen doen zichzelf graag de das om en verkopen dit nadien als een grote Vlaamse overwinning. Zelfs tot vandaag herhalen Vlaamse minister-presidenten dat Brussel geen volwaardig gewest is. Dat ze eens artikel 4 van de bijzondere Brusselwet lezen. Daar staat letterlijk dat Brussel dezelfde bevoegdheden heeft als het Vlaamse en Waalse Gewest”.

Hendrik Vuye: “Men maakt de mensen o zo vaak ‘blaasjes’ wijs. In de praktijk heeft Brussel zelfs meer bevoegdheden dan het Vlaamse Gewest. Het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest heeft de bevoegdheden overgenomen van de vroegere agglomeratie, sommige provinciale bevoegdheden liggen ook bij het gewest. En bij de zesde staatshervorming heeft Brussel zelfs enkele gemeenschapsbevoegdheden gekregen, bijvoorbeeld inzake cultuur”.

Veerle Wouters: “Als je dan bedenkt dat Gaston Eyskens het als de grote verwezenlijking van zijn staatshervorming (1970) beschouwt dat er geen Brusselse cultuur bestaat, dan weet je hoe laat het is na de zesde staatshervorming.”

Foto: SCEPTR.
Foto: SCEPTR. Hendrik Vuye: “Brussel is volop een gewest-gemeenschap aan het worden”

Er is ook nogal wat te doen over de naam van dat gewest. De Grondwet heeft het soms over Brusselse Gewest, dan weer over Brusselse Hoofdstedelijk Gewest. Wat is het nu eigenlijk?

Hendrik Vuye: “Bij de eerste staatshervorming (1970) gebruikt men Brusselse Gewest. In 1988-’89 krijgt het kind een andere naam, namelijk Brusselse Hoofdstedelijk Gewest. Zelfs vandaag staat in sommige artikels van de Grondwet ‘Brusselse Gewest’ en in andere ‘Brusselse Hoofdstedelijk Gewest’. Een buitenlander die dit leest denkt ongetwijfeld dat het over twee verschillende gewesten gaat”

Veerle Wouters: “De nieuwe naam moet aantonen dat Brussel geen gewest is als de andere, maar dat het een hoofdstedelijk functie heeft. Alleen hebben de Vlamingen een naam gekocht, want het gewest heeft vanaf 1989 dezelfde bevoegdheden als het Vlaamse en het Waalse. Zo kunnen Vlamingen stellen ‘het is geen volwaardig gewest’ (verwijzend naar de naam) en Franstaligen ‘Bruxelles, région à part entière (verwijzend naar de bevoegdheden).”

Is Brussel niet verloren na de zesde staatshervorming?

Hendrik Vuye: “Het is in ieder geval 10 na 12. Brussel heeft enkele gemeenschapsbevoegdheden gekregen. Een Brusselse instelling, de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie is bevoegd voor de gezinsbijslag. Toerisme, dat vroeger een gemeenschapsbevoegdheid was, is omgetoverd tot een gewestbevoegdheid, zodat Brussel ook hiervoor bevoegd is. Brussel is volop een gewest-gemeenschap aan het worden”.

Veerle Wouters: “Bij de zesde staatshervorming heeft men het klassieke schema doorbroken. Vroeger gingen gemeenschapsbevoegdheden naar de gemeenschappen, gewestbevoegdheden naar de gewesten. Nu is dit niet meer zo. Franstaligen zullen het normaal vinden dat het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest bij volgende staatshervormingen nieuwe gemeenschapsbevoegdheden krijgt. Het gevolg is natuurlijk dat de Vlaamse Gemeenschap steeds minder aanwezig is in Brussel”.

Zijn de huidige Brusselse Vlamingen nog geïnteresseerd in de Vlaamse Gemeenschap. Ik denk aan politici zoals Pascal Smet (sp.a) en Guy Vanhengel (Open Vld).

Hendrik Vuye: “Dat moeten Vanhengel en Smet maar zelf weten. Als zij denken dat ze het te Brussel kunnen maken zonder steun van de Vlaamse Gemeenschap, dan zagen ze de tak af waar ze op zitten”.

(Lees verder onder het uitgelicht artikel)

[DIEPGAAND] Sp.a wil 1 Brusselse stad met 1 burgemeester

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

De Brusselse sp.a kondigde toch met veel bombarie een plan voor Brussel aan?

Veerle Wouters: “Een plan? Enkele regeltjes op hun webstek en een filmpje van minder dan 2 minuten. Dat is geen plan, maar een partijpraatje”.

En de Brussel-keuze van N-VA?

Hendrik Vuye: “Is er iemand in de zaal die daar nog in gelooft? Overigens, het ligt in de diepvries tot 2024.”

Veerle Wouters: “Het model claimt gemeenschapsvormend te zijn, maar is het niet. Je kiest voor je sociale bescherming voor het Vlaamse of Waalse stelsel, maar je kan die keuze om de drie jaar veranderen. Dat is kiezen zoals je een GSM-abonnement kiest: welk stelsel is, gelet op mijn gebruikersprofiel, voor mij het meest gunstige op dit ogenblik. Als je gebruikersprofiel wijzigt, dan kies je gewoon voor een ander stelsel”.

(Lees verder onder de tweet.)

Wat is jullie V&W-model? Wat hopen jullie er mee te bereiken?

Veerle Wouters: “Ons model laat toe om op korte termijn grote stappen te zetten in de staatshervorming. Toen onze uitgever Karl Drabbe het als eerste had gelezen was zijn spontane reactie: ‘Hier kan je zo mee naar de Franstaligen stappen’. Dat is ook de bedoeling. Ons voorstel moet aanvaardbaar zijn voor de Franstaligen, want zij organiseren zich zoals ze zelf willen. Willen ze een model met alleen gewesten, dan kan het. Willen ze de Franse Gemeenschap behouden, dan kan dat ook.  Franstaligen organiseren zich zoals ze dat willen, maar wij Vlamingen ook. Dat is asymmetrie: Brussel hoeft voor de Vlamingen niet dezelfde betekenis te hebben als voor de Franstaligen. Het V&W-model is ook geen eindstation, het is geen grendel die latere staatshervormingen moeilijker maakt. Wel integendeel. Na ons Grendelboek kan niemand nog zeggen ‘we hebben een meerderheid van twee derden nodig en het akkoord van de Franstaligen om een staatshervorming te realiseren’. We hebben aangetoond dat dit niet zo is. Men kan reuzenstappen zetten met een gewone meerderheid. Wel, na ons Brusselboek moet men niet meer zeggen dat er op korte termijn geen oplossing is voor Brussel. Die is er wel. Alleen ontbreekt de politieke wil, men wentelt zich liever in tricolore machtsdeelname”.

Hendrik Vuye: “Ons model haalt de banden aan tussen de Vlaamse Gemeenschap en de Vlaamse Brusselaars. We leggen institutionele banden, zowel op regeringsniveau als op het niveau van het parlement. Minstens één van de van de Nederlandstalige Brusselse ministers zetelt ook in de Vlaamse regering. Zo is er een band die maakt dat de Vlaamse regering ook echt met Brussel bezig is. Zo zit er bovendien in de Brusselse regering ook een lid van de Vlaamse regering. De eerste zes Vlaamse verkozenen in het Brusselse parlement zetelen ook in het Vlaamse parlement. Voor 2001 was dit trouwens het geval. Zo weet het ene parlement ten minste waar het andere mee bezig is. Door dit dubbelmandaat verminderen we ook het aantal ministers en het aantal parlementsleden. Dit mag toch ook? Dit is natuurlijk een weergave in kort bestek van het V&W-model. In het boek wordt verder uitgewerkt hoe je dan concreet de bevoegdheden uitoefent.”

Veerle Wouters: “Kijk, je moet het Brussel-probleem nauwkeurig afbakenen. Er is geen probleem inzake onderwijs, Vlaanderen kan Nederlandstalige scholen inrichten te Brussel. Idem voor cultuur, Vlaanderen kan naar believen cultuurhuizen openen. Er is ook geen probleem met de meeste persoonsgebonden bevoegdheden, Vlaanderen kan bijvoorbeeld bejaardentehuizen inrichten. Er is alleen een probleem wanneer het gaat over sociale bescherming. Hier ken je rechten toe en leg je plichten op. Maar net dat kan Vlaanderen niet in Brussel, want de Vlaamse Gemeenschap is alleen bevoegd ten opzichte van instellingen. Dat is het probleem, niets anders”.

(Lees verder onder de tweet.)

Hendrik Vuye: “En dat lossen we op. Van zodra het gaat over een verhaal van rechten en plichten, dit is de sociale bescherming, wordt te Brussel de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie bevoegd. Maar anders dan nu, zit er ministens één lid van de Vlaamse regering in die GGC. Anders dan nu heeft hij beslissingsbevoegdheid. De Vlamingen hebben nu geen vinger in de pap wanneer de Brusselaars hun gezinsbijslag regelen, in ons model wel”.

Veerle Wouters: “Nog een belangrijk punt. Inzake gezinsbijslag is de GGC exclusief bevoegd. De Vlaamse Gemeenschap en de Franse Gemeenschap kunnen geen initiatieven ontplooien te Brussel. In ons model wel. De gemeenschappen kunnen, indien ze dit wensen, aan de Brusselaars een surplus aanbieden. Ze betalen dan evident mee voor het stelsel en ze kiezen vrij of ze aansluiten. Men moet dus goed beseffen dat het V&W-model toelaat om de volledige sociale zekerheid te splitsen. Andere modellen komen niet in die buurt hoor (lacht)”.

Gaan de Franstaligen jullie model niet afwijzen? Ze zeggen toch vaak dat Vlaanderen Brussel wil ‘kolonialiseren’.

Hendrik Vuye: “Ah, ik hoor het Philippe Van Parijs al zeggen: ‘kolonialiseren’. De grote Franstalige specialiteit, een zwaar beladen woord gebruiken om het debat te stoppen. Maar, dat doen we toch niet? De Franstalige Brusselaars organiseren zich in ons model zoals zij dat zelf willen”.

Veerle Wouters: “Bovendien, een Brussels minister tevens lid maken van de Vlaamse regering, dat kan nu al. Franstaligen hebben ook al Brusselse ministers opgenomen in de regering van de Franse Gemeenschap. Tussen 1995 en 1999 was de Brusselse minister-president Charles Picqué zelfs minister van cultuur in de Franse Gemeenschapsregering. En wij zouden dat niet mogen?”

Hendrik Vuye: “Laten we ook even duidelijk zijn. Als Franstaligen en Brusselse Vlamingen dit afwijzen, dan zeggen ze eigenlijk: ‘Vlaamse Gemeenschap, rol uw matten te Brussel’. Dan hebben we een heel duidelijk antwoord. Het is dan niet ‘Vlaanderen dat Brussel loslaat’, maar wel ‘Brussel dat Vlaanderen loslaat’. Dan komen we als vanzelf terecht bij het model-Crols, een Vlaanderen zonder Brussel. Dan moeten de Brusselaars maar hun eigen boontjes doppen. Voor ons zijn er geen taboes hoor”.

Veel Vlamingen hun band met Brussel is verzwakt. Ze vinden het vaak een vuile en onveilige stad. Ook de schandalen met de Brusselse politici, hadden geen positieve weerslag op Brussel. Waarom zou de Vlaming nog wakker liggen van Brussel?

Veerle Wouters: “Omdat het huidige Brussel de Vlamingen handenvol geld kost, net als de Belgische staatsstructuren. Er zijn grote noden bijvoorbeeld in het onderwijs en de zorg, maar intussen gooien we het geld uit ramen en deuren”.

(Lees verder onder de tweet)

Terug naar het ‘Brusselboek’: het V&W-model is een asymmetrisch model. Is dat geen eigenaardige constructie?

Veerle Wouters: “Maar Brussel is vandaag al asymmetrisch. De Franse Gemeenschapscommissie (Cocof) stemt decreten voor de bevoegdheden die de Franse Gemeenschap haar heeft overgedragen. De Cocof is dus een kleine deelstaat. De Vlaamse Gemeenschapscommissie is dan weer slechts een ondergeschikt bestuur, een beetje zoals een gemeente. Dat is asymmetrie en ze is er al. We bouwen er gewoon op verder”.

Hendrik Vuye: “Ons Belgisch systeem is ook asymmetrisch. De Vlaamse Gemeenschap oefent zowel de gemeenschapsbevoegdheden als de gewestbevoegdheden uit. Aan Franstalige kant is het net omgekeerd, de Franse Gemeenschap draagt bevoegdheden over aan het Waalse Gewest en de Cocof. Niet alleen Brussel, maar ook België is asymmetrisch”.

Ik blijf proberen, is het dan – gelet op de problemen – niet beter om überhaupt een regering te hebben, dan enkele maanden of jaren communautaire heibel?

Hendrik Vuye: “Daar gaan we weer. Ik zag het ook op ‘de afspraak op vrijdag’: gaat men Brussel blokkeren? Het wordt toch hoog tijd om eens te beseffen dat dit niet kan. Komt er geen nieuwe regering, dan gaat de regering-Vervoort gewoon verder in lopende zaken, desnoods tot 2024. Wordt er geen begroting opgesteld, dan zijn er voorlopige twaalfden. ‘Blokkeren’ bestaat alleen in de hoofden van journalisten en politicologen”.

Veerle Wouters: “Was België geblokkeerd tijdens de 541 dagen onderhandelingen na de federale verkiezingen van 2014? Neen, wel integendeel, het parlement begon te leven en nam initiatieven. Het is mijn mooiste periode geweest in de Kamer. Van zodra er een regering is, mag je inbinden als Kamerlid”.

Sommige wijken van Brussel kampen ook met een armoedeproblematiek. Er zijn ook moeilijke wijken, sommigen spreken zelfs van ‘no go zones’? Hoe pakken jullie dit aan?

Hendrik Vuye: “We stellen voor om de 19 OCMW’s te fuseren en ze te laten vallen onder de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie. Zo komt er solidariteit tussen de arme en de rijke Brusselse gemeenten. Bovendien hebben de Vlamingen een vinger in de pap, gelet op de vernieuwde samenstelling van de GGC”.

(Lees verder onder het uitgelicht artikel.)

[FACTCHECK] Theo Francken vs de cijfers

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Veerle Wouters: “Maar je moet de zaken ook durven te benoemen. Wil je de armoede in Brussel oplossen, dan moet je de migratie onder controle hebben. Ongeveer 30% van de migranten komt terecht in het Brusselse Hoofdstedelijk Gewest. Als je de migratiestroom niet onder controle krijgt, dan is het een onmogelijke opdracht om de armoedeproblematiek aan te pakken. En die migratiestroom is niet onder controle, helemaal niet. De influx onder de regering-Michel is zelfs 7% hoger dan onder de regering-Di Rupo. En niemand heeft in de verste verte een idee van het aantal illegalen te Brussel”.

Wat is volgens jullie de grootste meerwaarde die jullie boek brengt?

Veerle Wouters: “Met onze boeken trachten we altijd het debat op gang te trekken. Net als het Grendelboek en De maat van de monarchie is het Brusselboek een receptenboek. We reiken ideeën aan en oplossingen. Iedereen mag er vrij mee aan de slag”.

Hendrik Vuye: “Partijvoorzitters zeggen altijd: ‘we zullen onze plannen op het gepaste moment op tafel leggen en dat is niet nu’. Dat is Wetstratees en betekent eigenlijk: ‘ik heb geen plannen, maar dat ga ik toch niet toegeven’. Wij spelen met open vizier en komen met concrete voorstellen. Geen partijpraatjes of goedkope kreetjes. Anderen zijn beter in dat getoeter dan Veerle en ik, we laten dat dan ook aan hen over (lacht). Laat politiek toch eindelijk eens over inhoud gaan”.

https://sceptr.net/campaigns/doneer/donate/