“Alles wat u zei is onwaar. […] Ik begrijp niet waarom wij keer op keer dezelfde leugens moeten horen.” Defensieminister Steven Vandeput (N-VA) zou reeds in september 2017 op de hoogte zijn gebracht dat de F-16 verlengbaar is. Dat zei sp.a-voorzitter John Crombez vrijdagavond tijdens een debatavond van Knack in Gent met Kamerlid Karolien Grosemans (N-VA). Het Kamerlid herhaalde de N-VA-piste dat de kost van “de drie jaar durende testen” en het “alles uit de vliegtuigen gooien en vervangen” te duur zou zijn en bovendien geen garantie levert om een degelijk, modern toestel te hebben op het einde van de (test)rit.

“Als dit contract [om de F-35 aan te schaffen] er zou komen, betekent dit uitgaven van minstens 15 miljard (gespreid over meerdere jaren, red.) en dan weten we dat de andere componenten zwaar onder druk zullen komen”, aldus Crombez, die eerder naar een uitstel wil gaan van een nieuwe jet-investering. “Stel dat we vier jaar meer hebben, stel dat een Europees leger er komt, moeten we dan niet gaan naar een mixed fleet? Zoals de VSA heeft?” Crombez benadrukte tevens dat de Amerikanen zelf een groot deel van hun F-16-vloot vernieuwen.

To F-16 or not to F-16?

De sp.a-voorzitter stelde daarnaast dat de legerleiding duidelijk heeft gemaakt aan Defensieminister Steven Vandeput (N-VA) dat er te weinig informatie beschikbaar was/is om een eenduidige, goeie keuze te maken voor een opvolger van de F-16 én dat de F-16 langer ingezet kan worden. Dit reeds in september 2017. “Ik begrijp niet waarom wij keer op keer dezelfde leugens moeten horen”, verweet Crombez Grosemans. “Alles wat u zei, is onwaar. […] Ik heb wél de dossiers vanuit het Pentagon gelezen. […] In Amerika hebben ze beslist om minder F-35’s te bestellen. In Zuid-Korea loopt een corruptie-onderzoek naar de aanbestedingsprocedure van de F-35. En ook in Nederland heeft men er al een paar minder besteld […].”

Grosemans kaatste daar echter op terug dat hoog aangeschreven figuren binnen de Amerikaanse luchtmacht, zoals kolonel Jeff Gates, niet geloven in deze mogelijke vernieuwde inzet van de F-16. Dit gezien de langdurige, dure noodzakelijke testen en het gebrek aan garantie dat men de F-16 alsnog kan inzetten na deze testen.

‘Debat voeren’

Crombez riep op om een vernieuwd grondig debat te voeren rond de rol van onze defensie. “Konden wij een discussie hebben over [de vraag] of de F-16’s langer [inzetbaar zijn]? Nee. We hebben altijd moeten horen dat ze niet langer dan 2022 konden worden ingezet”, zo luidde het. “Gaan we allemaal F-35’s kopen, gaan we allemaal dezelfde onbemande vliegtuigen bestellen? Neen! Er is gewoon gezwegen, er is geen enkel deftig debat [gevoerd].” Wel is het voor Crombez duidelijk dat dit ook voldoende investeren in defensie betekent, conform de NAVO-norm die bepaalt dat 2 procent van het bbp naar militaire uitgaven moet gaan.

“Ik ben heel tevreden dat Crombez zegt dat hij wil investeren in defensie. Uw collega Alain Top (Kamerlid voor de sp.a, red.) zegt echter dat er geld van defensie naar ontwikkelingssamenwerking moet gaan”, zo antwoordde Grosemans. “Ook uw collega Dirk Van der Maelen (tevens Kamerlid voor de sp.a, red) zegt dat de defensie-uitgaven naar 1 procent moeten. Misschien moet de sp.a eerst eens een intern debat voeren”.

Crombez riposteerde daarentegen dat het Belgisch leger in de afgelopen jaren werd “ingezet voor ontwikkelingssamenwerking, zoals in Benin. [Als we spreken over defensie en ontwikkelingssamenwerking], dan bedoelen wij dat. […] Een leger dat ingezet wordt voor de mensen.” Tijdens een eerder interview met SCEPTR lichte Crombez reeds een gelijkaardige visie toe op defensie.