In 2016 voerde de federale regering, onder impuls van de N-VA, de zogenaamde ‘functionele tweetaligheid’ voor federale topambtenaren in. Ambtenaren die andere ambtenaren moeten evalueren, zouden een basiswoordenschat van de andere landstaal moeten bezitten. De examens waarmee men deze kennis test hebben tot dusver één Franstalig slachtoffer gemaakt.

Bij zijn aantreden als minister van Ambtenarenzaken wou Steven Vandeput (N-VA) meer inzetten op het evalueren van ambtenaren. Het grote probleem? Die evaluatie dient te gebeuren in de taal van de statutair. Het wettelijke gevolg hiervan? De evaluerende ambtenaar moet minstens ‘functioneel tweetalig’ zijn. Volgens het Koninklijk Besluit dat de regering-Michel onder impuls van Vandeput goedkeurde in 2016 zouden nieuwe evaluerende ambtenaren binnen de zes maanden op hun functionele tweetaligheid worden getoetst. De overige evaluerende ambtenaren kregen zo’n 2,5 jaar de tijd.

Selor, het selectiebureau van de federale overheid, ontwikkelde daartoe een speciale test. De functionele tweetaligheid is vereist in het kader van een evaluatiegesprek. Bijgevolg test Selor verschillende competenties zoals het voeren van een gesprek in de tweede landstaal en het kunnen lezen van een tekst in die taal. Één (Franstalige) ambtenaar kon deze test echter niet tot een goed einde brengen.

Veel ondersteuning

De federale ambtenaren kunnen bij het voorbereiden van deze testen op veel ondersteuning rekenen. Zo krijgen ze van Selor een online syllabus met een volledig overzicht van de te kennen administratieve en juridische woordenschat. Verder zijn er voorbereidingstips beschikbaar en kunnen de federale ambtenaren gebruik maken van individuele begeleiding.

Onlogisch is dit echter niet. ‘Overleven’ de topambtenaren de testen immers niet, dan eindigt hun mandaat. Gewone leidinggevende ambtenaren mogen dan weer geen medewerkers meer evalueren in hun tweede taal. Een bron dicht bij het dossier laat aan SCEPTR weten dat één topambtenaar niet bij machte was om binnen de aangegeven periode de vereiste functionele tweetaligheid aan de dag te leggen. Bijgevolg kan hij zijn mandaat niet meer verderzetten. De ambtenaar zou bij het ministerie van Economie werken.

Franstalige pers is ‘not amused’

In Franstalig België krijgt het ontslag van die ene overheidsmanager veel meer aandacht dan in Vlaanderen. Zo kopte La Libre Belgique “un haut fonctionnaire francophone licencié après l’échec d’un examen linguistique renforcé par la N-VA”. Ook zouden er volgens de Franstalige krant nog meer (Franstalige) ambtenaren hun boeltje mogen pakken. Daarnaast beschikt La Libre over een bron die stelt dat het eisen van een dergelijk niveau van ‘tweetaligheid’ “nefast” is voor de administratie.