De Belgische keuze voor de F-35 werd al in 2015 gemaakt. Dat is althans wat de linkse oppositiepartij sp.a beweert. Zij zwaaien met een gelekte kabinetsnota uit 2015 die een aantal eisen vooropstelt voor de opvolger van de F-16 die vooringenomen zijn ten voordele van de F-35, zo rapporteert Het Laatste Nieuws. Het gaat om nucleaire capaciteiten – steeds ontkend als criterium door het kabinet van Defensieminister Steven Vandeput (N-VA) – en ‘stealth’-capaciteiten.

De nota die sp.a bemachtigde dateert uit maart 2015. Volgens Vandeput gaat het om een vóórstel tot onderhandeling dat later moest dienen om mee de Strategische Visie van de Defensieminister vorm te geven. Hierin is ook de vervanging opgenomen van de Belgische F-16’s. Het gaat dus niet om een formele beleidsnota, benadrukt de N-VA-minister.

Kerncapaciteiten

Sp.a duidt er echter op dat de nota een duidelijke vooringenomenheid aantoont die aanwezig was/is in het kabinet van Defensie. In de nota wordt bij voorkeur gekozen voor een vervanger die ‘stealth’-capaciteiten heeft. Jagers met stealth kunnen verborgen blijven voor radarsystemen. Van de mogelijke F-16-opvolgers die in beschouwing werden genomen, heeft enkel de F-35 deze kwaliteit.

Maar wellicht van groter belang: de nota vermeldt ook een voorkeur voor kernwapencapaciteiten. “De Belgische overheid, als betrouwbare partner en NAVO-gastland, wenst deel te nemen aan de nucleaire NAVO-capaciteit”, staat er te lezen. Net zoals de F-16’s wil men dus dat onze toekomstige jets de mogelijkheid hebben om kernbommen te droppen. Deze mogelijkheid is verbonden aan de samenwerking met de Amerikanen, die volgens publiek geheim in Kleine Brogel een kernarsenaal gestockeerd hebbenEerder werd in de media reeds vermoed dat de uitschakeling van de goedkope Gripen-jet van het Zweedse Saab te wijten was aan het onvermogen van de Gripen om kernwapens te dragen.

Volgens kenners is dit breder technologisch kader ook de reden waarom de Fransen voor de Rafale-jet geen antwoorden konden formuleren op de 164 concrete vragen van de Belgische Defensie. “In bepaalde scenario’s die rond de aanbesteding geponeerd werden, zou de F-35 duidelijk een voordeel hebben. Dat is natuurlijk onder andere omdat de F-35 een trap verder staat in technologische ontwikkeling, en specifiek daartoe ontwikkeld wordt”, zo zegt militair analist Sim Tack van het Belgische inlichtingenbedrijf Force Analysis aan SCEPTR. “Dit is natuurlijk slechts een deel van het onderzoek naar de vervanger van de F-16. Naast deze capaciteiten kijkt het kabinet ook naar andere elementen zoals kosten en betrouwbaarheid. Daar scoort de F-35 natuurlijk weer iets minder met zijn hoge prijskaartje en voortdurende problemen tijdens de ontwikkeling”.

“Geen vooringenomenheid”

“Dit hele proces is getrukeerd door de minister”, verwijt Kamerlid Dirk Van der Maelen in Het Laatste Nieuws. “Minister Vandeput heeft altijd ontkend dat de nucleaire capaciteit een ­belangrijk criterium zou zijn bij de keuze, maar daar blijkt niets van te kloppen.”

Vandeput ontkent echter de beschuldigingen. “Mijnheer Van der Maelen ziet spoken”, zo zegt de Defensieminister op Radio 1. Die wijst er op dat de nota een voorstel was, geen plan. Over de definitieve Strategische Visie kan dezelfde kritiek niet herhaald worden, aldus nog Vandeput. ”Deze ­nota is een van de vele tientallen documenten die gecirculeerd hebben in de vele brainstormsessies”, benadrukt Vandeput. “Het enige dat telt, staat in mijn Strategische Visie die aan de regering werd voorgesteld en goedgekeurd is.” 

(Lees verder onder de tweet/foto.)

Nietes, riposteert Van der Maelen: “De titel is duidelijk: het gaat hier om richtlijnen van de minister aan de medewerkers die het aankoopproces zouden opvolgen.” Van der Maelen wil nu dat de audits die momenteel uitgevoerd worden binnen het leger ook worden uitgebreid naar het kabinet zelf. Vandeput is echter zelfzeker en maakt zich geen zorgen: “Die audit wordt compleet onafhankelijk uitgevoerd. Als de Federale Interne Auditdienst (FIA) wil langskomen, zullen we hen met plezier ontvangen.

ADVERTENTIE