Onder paus Fransiscus schakelt het Vaticaan een versnelling hoger in de strijd tegen de ‘gendertheorie’, het idee dat mannelijkheid en vrouwelijkheid los gezien kunnen worden van het biologische geslacht. Eerdere pausen waren ook al kritisch over die theorie, maar de oppositie daartegen is “geïntensiveerd” onder Franciscus, dat schrijft Vaticaankenner John L. Allen.

De paus heeft herhaaldelijk gewaarschuwd voor de gevaren van ideologieën die seksuele identiteit scheiden van biologie, door gendertheorie te omschrijven als “tegen de aard van de dingen”. Het lijkt er volgens Allen op dat de mensen in het Vaticaan de strijd van Franciscus, tegen de gendertheorie, hebben opgepikt. Als voorbeeld noemt Allen een conferentie op de Santa Croce Universiteit van Rome waar felle kritiek werd geleverd op de gendertheorie, met name tijdens een panel onder leiding van de Duitse aartsbisschop Georg Gänswein, een assistent van de voormalige paus Benedictus XVI en momenteel de prefect van het pauselijk huishouden.

“Gendertheorie zet traditionele moraal weg als onverdraagzaam”

De paper die die avond behandeld werd, werd voorbereid door canonist Vincenzo Turchi. Allen vat de oppositie tegen de gendertheorie in de paper van Turchi samen in drie punten. Ten eerste zou het de objectieve morele normen die van toepassing zijn op seksueel gedrag ondermijnen, door voor te stellen dat seksuele identiteit en geaardheid niet door de natuur worden gegeven, maar het resultaat zijn van historische en culturele factoren.

Ten tweede vormt de gendertheorie, gehanteerd door bijvoorbeeld opvoeders, een gevaar voor het recht van ouders om de primaire leraren van hun kinderen te zijn volgens Turchi. Ten derde zou het de traditionele christelijke moraal bedreigen, door deze als discriminerend en onverdraagzaam te beschouwen.

Volgens de paper van Turchi is de gendertheorie gebaseerd op “het primaat van cultuur boven de natuur”. Aangezien de gendertheorie natuur- en biologiegegevens als “marginaal” beschouwt, zijn seksuele verschillen fluïde en veranderlijk en kunnen ze op basis van “individuele zelfbeschikking” worden gevormd.

“Symptomatisch voor een zieke maatschappij”

Turchi geeft ook commentaar op onderwijsprogramma’s waar de gendertheorie gehanteerd wordt. Zo had hij het over een en proefleerplan in Spanje waar de kinderen worden aangemoedigd om te doen alsof zij leden van het andere geslacht zijn om de natuurlijke identificatie met hun lichamen af te breken. Dit proefproject omvat onder meer het naspelen van sprookjes. Jongens worden daarin bijvoorbeeld aangemoedigd de rol van Roodkapje te spelen, terwijl meisjes worden aangezet om de Grote Boze Wolf te spelen.  Turchi haalt ook ontwikkelingen in de Scandinavische landen aan, zoals het gebruiken van zogenaamde ‘genderneutrale’ voornaamwoorden en het uitnodigen van transseksuele prostituees als gastsprekers op scholen.

In zijn brief ‘Amoris Laetitia’ hekelde paus Franciscus de gendertheorie al. Volgens hem ontkent die “het verschil en de wederkerigheid in aard van een man en een vrouw”. Volgens hem willen de voorvechters van de theorie een “uniseks utopie” zonder “seksuele verschillen”.  “Een waardering van ons lichaam als mannelijk of vrouwelijk is noodzakelijk voor ons eigen zelfbewustzijn bij een ontmoeting met anderen, anders dan wijzelf”, schreef Fransiscus. Volgens hem zijn de pogingen om seksuele verschillen uit te gommen symptomatisch voor een zieke maatschappij, die niet meer weet hoe het met die verschillen om moet gaan.