Uit een nog recentere studie van Lockheed Martin blijkt dat de Belgische F-16-vloot, mits de nodige investeringen in modernisatie, tot wel 2034 operationeel kan blijven. 34 van die toestellen – hetzelfde aantal als het aantal nieuwe toestellen dat de Belgische regering wenst te kopen – zouden dan zelfs in gebruik kunnen blijven tot 2043, dat schrijft inlichtingenbedrijf Force Analysis.

Recent kwam aan het licht dat uit een studie uit 2017 van vliegtuigproducent Lockheed Martin blijkt dat de Belgische F-16’s, die de regering van premier Charles Michel (MR) binnenkort wil vervangen, veel langer kunnen blijven vliegen dan eerst werd aangenomen. De toestellen zouden tot ten minste 2029 kunnen doorvliegen. Eerder werd gecommuniceerd dat de oudste F-16’s van de Belgische Luchtmacht ten laatste vanaf 2023 moesten vervangen worden. Het dossier bracht minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA), die zei niet op de hoogte te zijn van de studie, in verlegenheid.

34 toestellen kunnen in gebruik blijven tot 2043

Op basis van een nog recentere studie uit 2018 blijkt dat de Belgische F-16’s, mits verdere investeringen in de modernisatie van de toestellen, mogelijk tot wel 2034 operationeel zouden kunnen blijven, dus nog langer dan 2029. Bovendien zouden maar liefst 34 toestellen in gebruik kunnen blijven tot 2043. Dat is hetzelfde aantal als het aantal nieuwe toestellen dat de Belgische regering wenst te kopen. 

Dit neemt niet weg dat de toestellen onvermijdelijk vervangen moeten worden. Het is waarschijnlijk wel budgetair veiliger en voordeliger om de vervanging uit te stellen. De gedoodverfde opvolger, de F-35A, bevindt zich op dit moment nog in het ontwikkelingsstadium en heeft nog te veel kinderziektes. Bijgevolg is het nog te vroeg om de werkelijke kosten en de baten van dit toestel accuraat in te schatten. De twee voornaamste concurrenten, namelijk de Franse Rafale en de Eurofighter Typhoon, gaan wel al langer mee. Dit betekent echter dat zij niet niet de ‘cutting edge’ bezitten, die de F-35A wel heeft.

Indien de F-16’s operationeel blijven zal de Belgische Luchtmacht haar huidige activiteiten, zoals deze momenteel voorzien worden door de Belgische regering. kunnen blijven voortzetten. De groei in mogelijkheden van de luchtmacht zal dan evenwel een tijd lang minder groot zijn. Force Analysis wijst er ook op dat overal ter wereld nog de zogenoemde ‘vierde generatie’ van gevechtsvliegtuigen, waartoe de F-16 behoort, worden gebruikt en gekocht. Het ziet er niet naar uit dat het aantal vijfde generatie vliegtuigen het aantal toestellen van de vierde generatie snel zal overstijgen.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Momenteel weinig blootstelling aan moderne wapensystemen

Wel zullen de F-16 vliegtuigen te maken krijgen met een toenemende dreiging van meer geavanceerde moderne luchtverdedigingssystemen en gevechtsvliegtuigen. Het feit dat dit soort systemen, zoals de Russische S-400 luchtafweerraketten, zich voornamelijk beperken tot het grondgebied van China en Rusland, betekent dat er bij de gebruikelijke missies die de Belgische luchtmacht onderneemt een slechts zeer geringe blootstelling aan dit soort wapens is.

Op basis van de ambitieniveaus bepaald door de Belgische beleidsmakers speelt ons land militair voornamelijk een ondersteunende rol, zoals in verkenningsmissies, actieve gevechtspatrouilles en bombardementen. Deze vinden voornamelijk plaats in gebieden waar geen realistische dreiging is van geavanceerde luchtdoelsysteem of gesofisticeerde vijandige luchtmachten. Het prematuur overschakelen op een nieuw toestel, wat enorme kosten meebrengt, weegt volgens Force Analysis niet op tegen de uiterst kleine kans dat de Belgische luchtmacht alleen komt te staan in de strijd met een grootmacht.

Mogelijke kostenbesparingen

Het in gebruik blijven van de F-16 zou ook kunnen leiden tot kostenbesparingen ten opzichte van de hypothetische kosten van nieuwere vliegtuigen gedurende hetzelfde tijdsbestek. Een deel van deze besparingen zou volgens Force Analysis  moeten worden gereserveerd voor verdere moderniseringen van de vloot van de F-16 om een concurrerend prestatieniveau te handhaven.

Volgens Force Analysis zou het in gebruik blijven van de F-16’s het Belgische Ministerie van Defensie de mogelijkheid bieden om de werkelijke kosten en baten van alternatieven, zoals de F-35A, nauwkeuriger in te schatten. Men kan op die manier immers zien hoe deze in de praktijk functioneert, terwijl deze door bondgenoten wordt ingezet. Met het uitstellen van de aankoop tot 2030 zouden de risico’s die verbonden zijn met zo’n nieuw toestel immers kunnen worden gedrukt.

Een veel gehoord argument is dat een uitstel van de aankoop van nieuwe toestellen een slechte indruk zou maken bij de NAVO-bondgenoten. Sim Tack (Force Analysis) nuanceert echter: “Daar is wel iets van aan, onze bondgenoten zouden natuurlijk liever hebben dat wij meer capaciteiten hebben. Maar tegelijk zouden die ook graag hebben dat wij het beste lange termijn plan leveren om zulke capaciteiten te hebben. De geruchten dat landen ons zouden veroordelen omdat we de F-16 verlengen, daar geloof ik niet in.”

Frans-Duitse ontwikkeling vijfde generatie vliegtuigen

Naast de alternatieven die momenteel worden overwogen, zou het Belgische Ministerie van Defensie zelfs meer strategisch waardevolle gezamenlijke ontwikkelingsprogramma’s kunnen overwegen met Europese bondgenoten. Een andere piste, die volgens Force Analysis nog meer zou kunnen lonen, is een samenwerking met EU-bondgenoten in gezamenlijke ontwikkelingsprogramma’s, zoals de Frans-Duitse ontwikkeling van de vijfde generatie gevechtsvliegtuigen om op termijn de Eurofighter Typhoon en de Rafale te vervangen. Dit zou de F-16 vloot, zelfs na vermindering, wel tot het uiterste drijven. Door in zo’n project mee te stappen zou dit voor België ook economisch kunnen lonen. Daarnaast stelt het België in staat om de modernisering van de gevechtsvliegtuigen samen met Duitsland en Frankrijk te coördineren. 

“Uiteindelijk […] bespaart het langer in dienst houden van de F-16’s niet alleen aanzienlijke hoeveelheden tijd voor het Belgische leger, maar het stelt hen ook in staat zich beter te positioneren voor toekomstige ontwikkelingen”, zo besluit het rapport van Force Analysis.  “Een verlenging van de levensduur van F-16’s zou de Belgische luchtmacht van een periode van onzekerheid naar een tijdperk van gegarandeerd succes kunnen brengen.”

ADVERTENTIE