Hangt het van het burgerinitiatief #1Bru1Vote af, dan krijgen alle niet-Belgen in 2019 de kans om te gaan stemmen bij de regionale verkiezingen. Tot op heden heeft één op drie meerderjarige inwoners geen stemrecht bij de regionale verkiezingen. “Agree. Akkoord. D’accord. T’akkoot” stelt Vlaams minister van Brussel Sven Gatz (Open Vld) over het initiatief.

Het idee om het stemrecht uit te breiden is niet nieuw. Zo stelde vorig jaar de toenmalige PS-fractieleider in het Brussels Parlement – thans Brussels burgemeester – Philippe Close nog voor om het vreemdelingenkiesrecht uit te breiden naar de verkiezingen van de Gewesten en Gemeenschappen. Hoewel dit voorstel tot op heden nog niet gerealiseerd is, wilt het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een informatiecampagne organiseren om vreemdelingen beter bewust te maken van de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. Hiervoor wordt 181.000 euro vrijgemaakt ten bate van een private organisatie die moet instaan voor het verschaffen van een ‘sensibiliseringscampagne’.

“Tweederangsburgers”

De initiatiefnemers laken de situatie waarin de belangrijkste beslissingen op gewestelijk niveau worden genomen. Zo’n 220.000 inwoners uit de Europese Unie en 90.000 inwoners uit derde landen hebben voor deze verkiezingen echter geen stemrecht. “1 op de 3 meerderjarige inwoners van Brussel-Hoofdstad – oftewel 310.000 mensen – wordt zo het recht ontzegd om te stemmen en wordt verhinderd om een actieve politieke rol te spelen, omdat zij de Belgische nationaliteit niet hebben”, kaarten de initiatiefnemers aan.

De (tot op heden) kleine 700 ondertekenaars willen dat premier Charles Michel (MR) een wetsontwerp indient dat aan deze situatie een mouw past. Veel kans op (juridisch) succes heeft dit voorstel echter niet. Zo stelt tegenover VRT NWS professor grondwettelijk recht Emmanuel Vandenbossche (VUB) dat het voorstel discriminatoire elementen bevat. Niet-Belgen zouden bij de regionale verkiezingen in Brussel immers hun stem kunnen uitbrengen, terwijl Niet-Belgen dat in Vlaanderen niet zouden kunnen. “Er zijn nogal asymmetrieën in België, maar een asymmetrie op basis van de toekenning van een politiek recht hebben we nog nooit meegemaakt. De Raad van State zou dat gewoon afketsen”, stelt de professor tegen VRT NWS.

Niettemin kan het voorstel op 100 procent steun rekenen van Brussels minister voor Mobiliteit Pascal Smet (sp.a). Ook Gatz is het voorstel genegen. “Het zou de kwaliteit van de democratie verbeteren en Brussel op dat vlak opwerken tot de kosmopolitische stad die ze is. Na de aanslagen en de rellen voel je dat er een grote noodzaak aan eenheid is en dan is het logisch dat je meer mensen die eenheid laat bepalen”, stelt hij tegenover VRT NWS. Doch, de minister wil hier toch een aantal voorwaarden aan verbinden. Zo zouden enkel personen die minstens vijf jaar in Brussel wonen en belastingen betalen stemrecht krijgen.

Lootens (Vlaams Belang): “Gevaarlijk voor Vlaamse vertegenwoordiging”

In een reactie aan SCEPTR wuift Vlaams Belang-fractieleider in het Brussels Parlement, Dominiek Lootens-Stael, het verwijt weg dat niet-Belgen tweederangsburgers zouden zijn. In feite zijn ze geen burgers en net dat is voor Vlaams Belang het criterium om stemrecht te krijgen. “Burgerschap heeft een bepaalde juridische connotatie. Vreemdelingen zijn geen burgers van onze natie omdat zij niet over onze nationaliteit beschikken. Het verbaast mij dan ook dat prominenten van Vlaamse partijen zoals Pascal Smet en Sven Gatz zich hier zo gemakkelijk achter scharen.”

Het Brussels Parlementslid ziet ook een gevaar opdoemen voor de gegarandeerde Vlaamse vertegenwoordiging in het Brussels Parlement. “De invloed van de Vlamingen op politiek vlak dreigt zo verder achteruit te gaan. Dit zal ook een argument voor de Franstaligen zijn om te zeggen ‘kijk er zijn quasi geen Vlaamse kiezers meer'”, aldus Lootens-Stael.