In een nieuwe bevraging van het peilingbureau INSA voor het Duitse dagblad Bild, is de rechts-conservatieve Alternative für Deutschland (AfD) voor het eerst de tweede grootste partij van het land. De inhaalbeweging is een gevolg van het electoraal instorten van de sociaaldemocratische SPD na de onderhandelingen over een nieuwe Grote Coalitie (GroKo) met de christendemocratische CDU/CSU van kanselier Angela Merkel.

Wanneer er deze zondag nieuwe verkiezingen voor de Duitse Bondsdag zouden plaatsvinden, zouden de rechts-conservatieven van de Alternative für Deutschland (AfD) de tweede grootste partij van het land wordenGeheel onverwacht is het goede resultaat van de jonge partij niet.

Bij de verkiezingen van september 2017 kon de partij met 12,6% van de stemmen voor het eerst zijn intrek nemen in het federale parlement. Sindsdien groeide de partij verder in de peilingen. Midden februari werd de partij nog op 14% geschat, maar met 16% van de stemmen zou de partij volgens de laatste bevragingen nu nipt de sociaaldemocraten inhalen.

Sociaaldemocraten in vrije val

Met 15,5% van de bevraagden achter zich, halen de sociaaldemocraten na het aftreden van Martin Schulz als partijleider op 13 februari het slechtste resultaat sinds 1878. De SPD, die tot nu toe als een van ‘mammoetpartijen’ in het Duitse systeem gold en zo samen met de christendemocraten het politieke spel zou moeten stabiliseren, zou daarmee een resultaat halen dat ongezien is sinds haar ontstaansperiode in het Duitse keizerrijk.

Dit keer echter zonder verboden op partijkranten of tegenwerking van Bismarck. Het afkalven van het linkse electoraat is een trend sinds de jaren ’90. Het Bondskanserlierschap van Gerhard Schröder kon de trend tijdelijk stoppen, maar sinds 2005 slaagt de partij er niet meer in om tegen de christendemocraten op te boksen.

Concurrentiestrijd

Politicologen leggen het probleem bij het gebrek aan aandacht van de SPD voor politieke randgroepen die de broodnodige kiezers zouden kunnen mobiliseren. Verder moet ook op de versnippering van het politieke kamp gelet worden.

Waar de christendemocraten volgens de strategie van CSU-coryfee Franz-Josef Strauss geen concurrentie op rechts zouden mogen dulden, moet de SPD de strijd aangaan met de extreemlinkse Die Linke – die ontstond uit de Oost-Duitse staatspartij – en de ecologisten van Bündnis 90/Die Grünen. Ten slotte kan ook het zwakke verkiezingsresultaat en het falen van Schulz, die in oktober nog aankondigde niet in een GroKo te zullen stappen, tot een van de oorzaken voor de electorale val van de partij gerekend worden.

CDU/CSU in het verzet

Toch schijnt de strategie van Franz-Josef Strauss op zijn grenzen te botsen. Na eerdere successen van de rechts-conservatieve AfD in de parlementsverkiezingen van de deelstaten, kon de partij in september 12,6% van de kiezers voor zich winnen in de eerste nationale verkiezingen waaraan de partij deelnam. Genoeg om het politieke landschap door elkaar te schudden.

Met een gevaar op rechts in eigen land en de doorbraak van de rechts-conservatieve FPÖ als regeringspartij in Oostenrijk, raakt ook de Union in paniek. Een zwart-blauwe regering zoals in Oostenrijk behoort vooralsnog niet tot de plannen van de CDU, die daarmee zou moeten toegeven aan een partner op de gehate rechterflank.

Merkel speelt op zeker

Hiervoor werd de partijtop onder Merkels aansturen reeds vernieuwd. Secretaris-generaal Peter Tauber moet daardoor plaatsmaken voor de voormalige minister-presidente van Saarland, Annegret Kramp-Karrenbauer. Ook de keuze voor de Beierse CSU-kopman Horst Seehofer als minister van Binnenlandse Zaken en minister van een nieuw ‘Heimatministerie’, wijst duidelijk op een poging om de rechterflank af te dekken voor de burgerlijk-conservatieve kiezers.

Veel heeft Merkel echter niet te vrezen. Het akkoord met de sociaaldemocraten is rond, waarmee haar vierde termijn als kanselier verzekerd werd, en in de peilingen blijft de Union relatief stabiel bij 32 à 34%, het dubbele van SPD of AfD.

SPD stuurloos

Het resultaat van de SPD mag dan wel een gevolg zijn van een lange trend, maar het wijst duidelijk op de pijnpunten in de electorale strategieën van de mammoetpartijen. De SPD schijnt afgedaan te hebben als de volkspartij van de kleine man, en probeert halsstarrig een nieuwe positie te zoeken in de politieke maalstroom.

Die rol schijnt nu overgenomen te worden door de rechts-conservatieve AfD. Mede door de nieuwe Grote Coalitie keert zich een deel van het potentiële SPD-electoraat af van de partij, wat de rechts-conservatieven geen windeieren legt.

Verschuiving naar rechts

De vreemde verschuiving heeft echter niks te maken met een plotse ommekeer van het electoraat. Zo lijken rechts-conservatieven en socialistische kiezers meer met elkaar gemeen te hebben dan men denkt, een proces dat zich onder andere in Frankrijk voltrok met de opkomst van het Front National. Ook Donald Trump scheen als president het ‘gewone volk’ eerder aan te spreken. Zekerheid over Duitse gevolgen voor deze trend zijn er echter niet. In het geval dat de komende regering haar legislatuur kan volmaken, vindt pas in 2022 een nieuwe verkiezing voor het federale parlement plaats.

10 REACTIES

  1. Meer en meer gebeurt wat professor Huntington na de Koude Oorlog had voorspeld. Cultuur zou het halen van ideologie. De Britten bleven het autonome eilandenvolk, de Vlamingen de harde bourgondische werkers, de Fransen de zwierige filosofen, de Nederlanders de nuchtere rekenaars, en … de Duitsers werden terug Duitsers. Duitsland heeft een hoge cultuur, een geavanceerde technologie, een gedisciplineerde bevolking, een krachtige economie en een sterk leger. Het verbindt hen allen en het zal de toekomst van Europa bepalen. Net zoals voorheen.

  2. “vindt pas in 2022 een nieuwe verkiezing voor het federale parlement plaats”
    Inderdaad maar:
    06/05/2018 gemeenteraden Sleswich-Holstein (zal afd wel geen potten breken)
    14/10/2018 Beieren
    28/10/2018 Hessen
    lente 2019 Bremen, Baden-Wurttenberg (gemeenteraden), Brandenburg (gemeenteraden), Mecklenburg-Vorpommern (gemeenteraden), Hamburg (districten), Rheinland-Pfalz (gemeenteraden),Saarland (gemeenteraden), Sachsen (gemeenteraden), Sachsen-Anhalt (gemeenteraden), Thüringen (gemeenteraden), europese verkiezingen
    Zomer 2019 Sachsen
    Herfst 2019 Brandenburg, Thuringen
    Lente 2020 Beieren (gemeenteraden)
    Herfst 2020 Nordrhein-Westfalen (gemeenteraden)
    Winter 2020 Hamburg

    • Mijn beste, om nog even op het belangrijkste te wijzen:

      – Europese verkiezingen in mei-juni 2019.

      Samen met de te verwachten ondergang van de kameraden in Italië binnenkort op 4 maart 2018 (en dientengevolge ook in 2019) zou dat tot ingrijpende wijzigingen kunnen leiden. Immers, in het huidige Europese parlement zijn het vooral de Duitse en Italiaanse vertegenwoordigers die voor het gros van de rode troepen zorgen.

  3. Zoals een AfD afgevaardigde onlangs verklaarde : “Wie bereid is om miljarden aan vluchtelingen te besteden inplaats van aan de eigen bevolking, moet zich niet verwonderen dat er in de toekomst nog grotere electorale verschuivingen zullen plaatsvinden !!!”. M.a.w. : “wie zijn k… verbrandt moet op de blaren zitten !”. De Hongaarse premier V. ORBAN heeft groot gelijk als hij zegt dat “de Europese cultuur moet verdedigd worden en die waanzinnige instroom van vreemdelingen MOET stoppen !!”. Wat wij nodig hebben is een rechtvaardig maar tevens een krachtig en een uitgesproken doeltreffend beleid. Weg met de naïeve, besluiteloze en slappelingenpolitiek van Europa en sommige politieke partijen.

  4. Het begint er , zeer voorzichtig weliswaar , steeds meer op te lijken dat de mensen stilaan genoeg beginnen te krijgen van al die traditionele smeerlapperij a la “christen”-democraten , liberalen en vooral rotsocialisten en hun respectieve aanhangsels , die de mensen generaties lang onderdrukt , belogen en bestolen hebben en behandeld als het vuil van de straat . De publieke opinie schuift langzaam maar zeker op naar het gezond verstand . De mensen gaan (zeer) langzaam maar zeker weer een beetje zelf nadenken i.p.v. zich alles te laten voorkauwen door die traditionele onbenullen , tenminste zo lijkt het . Er is helaas nog een hele weg te gaan eer alle vuiligheid die ze door de jaren hebben opgebouwd , om de mensen onder alle omstandigheden aan hun te binden , opgeruimd zal zijn .