In een ontwerp van de nieuwe beheersovereenkomst schuift de NMBS een aantal nieuwe zaken naar voren. Tarieven zal men niet langer koppelen aan stiptheidcijfers, maar de lonen van managers dan weer wel. Ook ‘one-man-cars’ of treinen zonder begeleiders behoren tot de mogelijkheden in het nieuwe overeenkomstontwerp.

De NMBS wil reizigers aantrekken buiten de spitsuren met variabele tarieven, zo noteert De Standaard. Hiernaast zou de NMBS de prijs van gewone treinbiljetten en van abonnementen voor woon- en werkverkeer met maximaal twee procent boven de indexering kunnen optrekken. Tevens wil men volgens het ontwerp werk maken van lager energieverbruik, mobiel internet op alle verbindingen, ‘all-in’-pasjes en ‘one-man-cars’. Dat zijn treinen zonder begeleiders. Dat is allemaal vervat in het ontwerp van een nieuwe beheersovereenkomst met de NMBS.

Nieuwe prijzen

De NMBS mag volgens een nieuw beheersontwerp de prijzen van abonnementen en gewone biljetten de komende vier jaar naar omhoog trekken. Dit tot twee procent bovenop de index. Bij schoolabonnementen gaat het om één procent. Thans zijn de prijzen van tickets en abonnementen gekoppeld aan de stiptheid van de treinen. Maar daar is niets meer van terug te vinden in het nieuwe ontwerp van de beheersovereenkomst die De Standaard kon inkijken. De lonen van het topmanagement worden wel gekoppeld aan stiptheid van de treinen.

De vorige beheersovereenkomst dateerde uit 2008. Hierdoor bleef de NMBS echter achter op een aantal evoluties zoals het inzetten van flexibele uren en treinen zonder begeleiders zoals die reeds in het buitenland rijden. Acht speerpunten worden nu naar voren geschoven in het ontwerp. Naast het bovenvermelde nieuwe prijsbeleid wil de NMBS de volgende zeven dingen realiseren:

  • Minder energieverbruik tegen 2022. Dit door zuinigere ritten en meer LED-verlichting.
  • Internet op de treinen. Eerder vorig jaar liet NMBS-CEO Sophie Duturdoir al weten dat wifi-verbinding op de treinen er niet komt wegens “te duur”. In de plaats hiervan wil men overeenkomsten sluiten met mobiele providers zodat op de voornaamste treinverbindingen consistent mobiel internet wordt aangeboden.
  • Het behoud van traditionele loketten en kleine stations en stopplaatsen tot zeker eind 2020.
  • Fietspaden op oude spoorwegbeddingen. De NMBS zal een lijst op maken van ongebruikte spoorwegbeddingen. Hierop kunnen dan eventueel fietspaden gelegd worden.
  • Een ‘all-in-pass’. Op het einde van 2020 wil de NMBS bestudeerd hebben of een ‘all-in’-pasje een mogelijkheid is voor de frequente klant. Het gaat dan om een pas die meerdere vervoersmogelijkheden combineert zoals de bus, tram, trein en deelwagen.
  • Snellere compensaties. De NMBS wil onfortuinlijke passagiers sneller en beter gaan compenseren. Al na een half uur vertraging zouden bedotte reizigers recht hebben op een terugbetaling, terwijl dat nu pas slechts na een uur is. Volgens het nieuwe ontwerp kan men dan de helft van de kosten terugbetaald krijgen. Na een uur vertraging zou men zelfs de volle pot terug kunnen krijgen.
  • Begeleiderloze treinen. De NMBS wil werk maken van treinen zonder begeleiders voor bepaalde lijnen. Dit zijn treinen waar qua personeel enkel een bestuurder aan boord is.

Oppositiepartij sp.a laat alvast weten in een mededeling niet opgezet te zijn met de nieuwe plannen. “[…] De ticketprijzen laten stijgen, zonder garanties voor de reiziger op het vlak van stiptheid en dienstverlening is een brug te ver”, aldus Kamerlid David Geerts (sp.a). “We moeten ons de vraag stellen hoe we het spoor aantrekkelijker kunnen maken en op die manier meer mensen op de trein krijgen en uit de wagen. Niet andersom. In het nieuwe voorstel staat niet de reiziger en de dienstverlening centraal, wel het kostenplaatje.”

Treinen zonder ‘conducteurs’

Treinen zonder treinbegeleiders, of ‘conducteurs’ in de volksmond, zijn in heel wat landen al een poos courant. In Nederland worden verschillende lijnen bediend door treinen zonder begeleiders. Passagiers hebben dan enkel toegang tot stations door middel van draaihekjes. Het scannen van het vervoersbewijs aan de ingangen vervangt er de controle van zwartrijden op de trein. In Denemarken rijden de S-treinen al volledig begeleiderloos sinds 1978.

(Lees verder onder de tweet.)

Begeleiderloze treiners werden reeds eerder naar voren geschoven als een middel tot een meer kostenefficiënte openbare dienstverlening. Oud-minister van Mobiliteit Jacqueline Galant (MR) en voormalig NMBS-topman Jo Cornu stelden dit nog voor in 2015. Zij konden toen echter rekenen op flink verbaal weerwerk van de linkse oppositie. Organisaties zoals de vakbonden en de extreemlinkse PVDA poneren dat treinbegeleiders afschaffen zorgt voor een “ontmenselijking” van de openbare mobiliteit.

2 REACTIES

  1. Men kan ook zonder machinisten . GPS op twee sporen, ge kunt nooit verkeerd rijden. Zonder begeleiders kunnen ze ook feestjes( of afrekeningen) organiseren tussen 2 haltes. In ieder geval meer werk voor de poetsdienst. Beter gecoöpteerde bestuurders, managers en vakbonden afschaffen als ze willen besparen.