De Nederlandse regeringspartijen willen niet afzien van hun plan om het raadgevend referendum af te schaffen. Er komt ook een geen referendum over de afschaffing. De zaak is pijnlijk voor D66, de partij is historisch gezien een voorvechter voor referenda en directe democratie. Thierry Baudet (FvD) trok hard van leer tegen de bevoegde minister Kajsa Ollongren (D66).

In Nederland houden de regeringspartijen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie vast aan het plan uit het regeerakkoord om het raadgevend referendum af te schaffen. Over deze afschaffing zal ook geen referendum worden gehouden. Vorige week werd het Kamerdebat gestaakt omdat de oppositiepartijen daarover extra juridisch advies wilden vragen aan de Nederlandse Raad van State.

Morgen stemming over tegenvoorstellen

Gisteren oordeelde de Raad dat de regering dat de intrekking op “juridisch effectieve” wijze gebeurde. Daarom kan men volgens de Raad geen referendum meer houden. Volgen de Raad kan de Nederlandse wetgever oude wetten intrekken of met terugwerkende kracht doen gelden. De Raad wil bij monde van vice-president Piet Hein Donner (CDA) niet oordelen over het al dan niet maatschappelijk wenselijk zijn van referenda. “Dat is een politieke vraag”, luidt het.

De oppositie is niet te spreken over de beslissing. Zij hebben alsnog verschillende voorstellen ingediend om toch een referendum te kunnen houden over de intrekkingswet. Men zal morgen over deze voorstellen en over de wet zelf stemmen. Aangezien de meerderheid van de regeringspartijen maar één zetel meer bedraagt in zowel de Eerste als de Tweede Kamer, kan deze stemming alsnog krap worden.

Pijnlijk voor D66

De hele zaak is vooral pijnlijk voor de links-liberale D66. In een niet zo ver verleden stond de D66 bekend al dé voorvechter van referenda en directe democratie. Het is ook net een D66’er die bevoegd is voor het intrekken van de raadgevende referenda: minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren.

Schrijver en oud-D66’er Jan Terlouw zei over de hele zaak: “Laat ik even doen aan zelfkritiek. Het kabinet is het referendum aan het afschaffen. In de eerste beginselen van D66 stond ‘een fundamentele democratisering van de samenleving; een van de middelen: een referendum, als je tenminste eenvoudige, begrijpelijke vragen kunt stellen. Nou ik weet er een:  ‘Bent u voor of tegen het afschaffen van het referendum?’ Simpeler kan het toch niet. Maar nee hoor, die vraag gaat niet gesteld worden. Vind ik ernstig. Mijn eigen partij doet het, onze minister. Vind ik ernstig. En zo zie ik overal de democratie verzwakken, in plaats van versterken.”

Baudet: “Ollongren is sluipmoordenaar van de democratie”

Wie mogelijk het hardst van leer trok in het debat was Forum voor Democratieleider Thierry Baudet. Hij diende een motie van wantrouwen in tegen minister Ollongren en noemde haar de “sluipmoordenaar van de democratie”. Het zit er al langer bovenarms op tussen Baudet en Ollongren, de minister noemde de FvD niet zo lang geleden immers nog “een gevaar voor de democratie”. “Zij is zelf de grootste bedreiging voor de democratische rechtsstaat”, aldus Baudet.

De motie van wantrouwen kreeg uiteindelijk 23 stemmen voor en 93 tegen. Naast de FvD stemden ook de PVV en de Partij voor de Dieren voor. 50plus steunde de motie niet, ondanks het feit dat die partij ook veel moeite heeft met de afschaffing van referenda. Voorts steunde de SGP de tegenvoorstellen van de oppositie die het juridische luik van de wet aangingen, ondanks het feit dat de SGP een tegenstander van referenda is.