Lobbymachines zetten alles op alles om vervanger F-16 te leveren

7
1630

Alle mogelijke leveranciers die nog in de ‘running’ zijn om de Belgische F-16 te vervangen, struikelen over elkaar in hun lobby-inspanningen om de gelukkige gekozene te worden. Niet onlogisch, want er staat 3,6 miljard euro aan Belgisch belastingsgeld op het spel. Niets wordt hierbij geschuwd: ambassades worden ingeschakeld, investeringen worden beloofd en geblindeerde busjes met lobbyisten rijden van redactie tot redactie, zo weet De Standaard. Vandaag is de dag dat leveranciers hun ‘best and final offer’ (BAFO) moeten indienen: hun beste bod.

De makers van de Eurofighter, de Franse Rafale en de Amerikaanse F-35 sparen kost noch moeite om hun straaljager te verpatsen aan de Belgische Defensie. België wil namelijk haar F-16’s vervangen wegens verouderd en vroeg producenten vandaag om hun beste bod op tafel te leggen. En die ‘BAFOs’ werden voorgegaan door flinke lobby-inspanningen.

Experts uit verschillende werkgroepen zullen vandaag de BAFOs evalueren op drie domeinen. “Het eerste – en het belangrijkste – is de capaciteit: de bewapening, de radar, de motor… Wat kan het toestel? Dat weegt door voor 57 procent”, zo legt VRT-journalist Jens Franssen uit op Radio 1. “Het tweede is de kostprijs. En dat gaat niet zozeer over louter de aankoopprijs […], maar grofweg [ook over] wat het kost om de toestellen jarenlang te gebruiken, de werkelijke kostprijs. Dat weegt door voor 33 procent. Het derde is de economische return: het is een dure aankoop, wat kan je daarvan laten terugvloeien in bijvoorbeeld tewerkstelling, onderzoek…” Maar naast de omvangrijke offertes die werden ingediend om deze parameters het best te tackelen, werd er ook flink gelobbyd afgelopen dagen.

Britten, Fransen en Amerikanen halen alles uit de kast

De Amerikanen deden het minste lobbywerk de afgelopen dagen, maar zij deden al een krachtige inspanning twee weken geleden. Toen werd een evenement op de Amerikaanse ambassade georganiseerd ter promotie van de F-35, de jet van het Amerikaanse Lockheed-Martin. De ondervoorzitter van producent Lockheed-Martin kwam er spreken samen met de commandant van de Nederlandse luchtcomponent. Nederland ging reeds over tot de aanschaf van de F-35.

Op de Britse ambassade is het echter alle hens aan dek. Het VK wil graag de Brits-Italiaanse Eurofighter verkopen aan ons land. Ter ondersteuning van deze missie spreekt vandaag een vice-marshal van de Royal Air Force op de ambassade samen met de topmannen van Eurofighter-producenten Airbus, BAE Systems en Leonardo. En gisteren vervoerde een geblindeerd zwart busje – geflankeerd door de wagen van de Britse ambassadeur – de groep van Eurofighter-bouwers van nieuwsredactie naar redactie om reclame te maken voor de Eurofighter, zo noteert De Standaard. België zou via de aankoop van de Brits-Italiaanse jet 19,3 miljard euro euro aan economische ‘return’ kunnen verdienen, zo klinkt het. Technologiespecialist Agoria betwistte dergelijke uitlatingen echter recent.

Ook het Franse Dassault, dat de Rafale-jet produceert, schakelde een versnelling hoger gisteren. Eric Trappier, de ‘Président-Directeur Générale’ van Dassault, was gisteren in Brussel. Hierbij wist Trappier in de zaal van de Vlaamse zakenclub De Warande te vertellen dat Frankrijk geen BAFO zal indienen, maar wel verder de Belgische regering zal trachten te overtuigen van de Rafale. De Rafale is formeel niet in de running gezien Dassault slechts enkele uren voor de deadline een kandidatuur indiende zonder te antwoorden op de 164 concrete vragen vooropgesteld door Defensie. Defensieminister Steven Vandeput (N-VA) bestempelde de Franse aanvraag daarom als onontvankelijk.

(Lees verder onder de tweet/video.)

Toch maakt de Franse jet buiten deze structuur kans. Trappier tekende zo na afloop van de spreekbeurt gisteren MOU’s (Memorandum of Understanding) met Belgische bedrijven. Dit kunnen tastbare contracten worden als de Rafale het alsnog haalt, weet ook De Standaard. Afgelopen maanden beloofde de Franse overheid miljarden te investeren in de Belgische economie als de Rafale wordt gekozen. Intussen staat die belofteteller op 20 miljard euro. Dit moet voornamelijk gerealiseerd worden door voortzetting van bestaande contracten.

Toen waren ze nog met drie

Afgelopen zomer liet de Zweedse wapen- en wapenfabricant Saab weten niet langer kandidaat te zijn om de Belgische F-16-straaljagers te vervangen. Dat was een tegenvaller want op papier was de Gripen-jet van Saab qua prijs/kwaliteit een van de beste alternatieven. Dit omdat de Gripen E goedkoper was/is dan zijn concurrenten terwijl het toch performant bleef in vergelijking met de oorspronkelijke mededingers.

Eerder haakte ook al Boeing af waardoor ook de F/A-18 zeker niet zal gebruikt worden door de Belgische luchtmacht. De regering heeft 3,6 miljard euro voorzien om 34 nieuwe jagers te kopen. De lobbywedstrijd gaat nu dus nog door tussen de F-35 van het Amerikaanse Lockheed-Martin, de Rafale van het Franse Dassault en de Eurofighter Typhoon van onder meer Airbus.

(Lees verder onder de infografiek.)

De F-35 vergeleken met de concurrenten.
De F-35 vergeleken met de concurrenten. Intussen zijn de Gripen en de F/A-18 geen mededingers meer.

De aanschaf van een nieuwe straaljager veroorzaakte reeds heel wat commotie in de Belgische politiek. Onder meer de extreemlinkse PVDA vindt de aanschaf geldverspilling van middelen die beter naar de zorg en sociale zekerheid zouden gaan.

Conflictexpert en politicoloog Jonathan Holslag (VUB) stelt echter dat er in Europa een ondercapaciteit is aan gevechtsvliegtuigen. “Er is in Europa op dit moment niet eens meer de capaciteit naar gevechtsvliegtuigen toe om op zelfstandige basis een interventie als die van bijvoorbeeld in Kosovo eind jaren ’90 bol te werken”, aldus Holslag eind 2016. “[…] Ik denk dat in deze omstandigheden België zeker een verantwoordelijkheid te vervullen heeft.”

7 REACTIES

  1. Rafale en Typhoon zijn beide fantastische jachtvliegtuigen waarop de Europese verdedigingsgemeenschappen trots op mogen zijn. Rafale heeft momenteel de voorsprong op de Typhoon in termen van veelzijdigheid van grondaanvallen, modernisering van de radar en manoeuvreerbaarheid bij hoge belastingen en nucleaire bewapening. Typhoon heeft voorsprong in luchtoverheersing dankzij de superieure prestaties op grote hoogte en de stuwkracht / gewichtsverhouding, evenals de bewapening over lange afstanden. De voordelen van Rafale hebben meer te maken met de tekortkomingen in het Eurofighter-consortium om te investeren en de upgrades te coördineren. Een hypothetische luchtmacht die beide typen bediende, hoewel dat duur zou zijn, zou fenomenale complementaire mogelijkheden hebben en zou aantoonbaar sterker zijn dan een kracht van dezelfde grootte die slechts uit één type bestaat. De Eurofighter en Rafale is multi-role terwijl de F-35 beter bewapend en verborgen is. Het heeft betere technologie en wapens. De F-35 is een Gen 5 stealth-vliegtuig, de Rafale enTyphoon niet. De F-35 kan raketten in de lucht hebben voordat beide weten dat ze eraan komen. Daarom was vectored stuwkracht niet opgenomen op de F-35 – het is niet nodig. De Eurofighter zou geen enkele kans maken tegen de F-35 die ook nog een VSTOL-versie heeft voor vliegdekschepen. Dit is een belangrijk voordeel.