Eventjes geleden verscheen een schijnbaar nieuw woord in de pers en op sociale media. ‘Transitmigrant’. Of nog: ‘transmigrant’. Maar wat betekent dat woord in feite? Het gaat niet over een migrant die een geslachtsoperatie heeft ondergaan of rondloopt in ‘drag’, maar over een specifiek soort van illegaal. Vandaag gaat het dan vooral over Zwart-Afrikanen die ons land doorreizen naar het Verenigd Koninkrijk. Of dat zou je tenminste denken. De verwarrende uitleg van bepaalde journalisten doet echter een ander opzet vermoeden. In zijn editoriaal waarschuwt hoofdredacteur Jonas Naeyaert voor politiek correct gegoochel met woorden en breekt hij een lans voor heldere termen.

‘Transitmigrant’ en in mindere mate ‘transmigrant’ zouden een nuttige toevoeging kunnen zijn aan onze woordenschat. Jammer genoeg worden de woorden op een misleidende manier gebruikt waardoor de termen niet of slechts deels de lading dekken. Nochtans is hier een belangrijke rol weggelegd voor de pers. Zaken precies en begrijpbaar overbrengen is essentieel in correcte verslaggeving. Duidelijke terminologie helpt daarbij.

Liesbeth Homans in De Afspraak op Vrijdag

Vlaams minister Liesbeth Homans zegt dat ze opnieuw extra middelen in het Agentschap Integratie en Inburgering zal steken, als dat nodig blijkt.

Publiée par De Afspraak sur vendredi 2 février 2018

“Vind ik niet”

Begin deze maand schermden publicist Chams Eddine Zaougui, HLN-journalist Jan Segers en minister van Inburgering Liesbeth Homans (N-VA) in De Afspraak op Vrijdag over ‘newspeak’‘Woonstbetredingen’ bij illegalen zou ‘newspeak’ betreffen, aangezien het gesneuvelde wetsvoorstel van Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) in feite gewoon huiszoekingen regelde. Maar ‘transmigrant’ lijkt ook newsspeak, zo vond moderator Ivan De Vadder.  “Vind ik niet”, zo zei Segers echter resoluut. “Transmigrant, dat woord is uitgevonden om het onderscheid te maken tussen mensen die hier bewust geen asiel willen aanvragen, die Groot-Brittannië zien als eindbestemming en vluchtelingen die hier de gewone asielprocedure doorlopen.”

Zaougui doet er zelfs nog een schepje Kafka bovenop door te stellen dat woorden als transmigrant misschien wel dienen om vreemdelingen van kwaad naar erger te ‘labelen’: vluchteling, migrant, transmigrant, illegaal. “Dat is correct, maar […]”, zo probeert Homans nog tevergeefs, “een transmigrant is eigenlijk ook nog altijd [een] illegaal”. De opmerking blijft helaas zonder gevolg en de toon is gezet.

Wie dus dacht dat ‘transitmigrant’ of het nog meer verwarrende ‘transmigrant’ een nuttig onderscheid in de categorie ‘illegalen’ verduidelijkt – namelijk het verschil van illegalen die blijven rondhangen in België met illegalen die doortrekken – is eraan voor de moeite. Blijkbaar dient het om een onderscheid te maken met legitieme asielzoekers. Maar zo is ‘transmigranten’ natuurlijk wel newspeak, want als het woord gebruikt wordt om een onderscheid te maken met asielzoekers die hier legaal verblijven, dan vervangt de term wel degelijk ‘illegalen’. En dat is een kwalijke evolutie.

Heldere woorden voor een heldere verslaggeving

Sta me toe om mijn kritiek te verduidelijken. ‘Transitmigrant’ kan een nuttige toevoeging zijn aan ons courant woordgebruik en wel om deze reden: Het staat ons toe om fenomenen preciezer te benoemen. Op deze manier kunnen we met één term migranten onderscheiden die illegaal ons land doorreizen tegenover illegalen die op meer permanente basis in ons land verblijven. ‘Transillegalen’ zou dan misschien nog logischer zijn, want niet elke migrant is illegaal, maar we hoeven het woordenboek niet eindeloos op te blazen met neologismen.

‘Transmigrant’ echter gebruiken om het woord ‘illegaal’ te vervangen – omdat men in sommige redacties van mening is dat dat woord te negatief klinkt – is misleidend en gevaarlijk. Het projecteert namelijk persoonlijke politieke voorkeuren in het woordenboek, dat toch vooral moet blijven dienen om ons zo effectief en efficiënt mogelijk te kunnen uitdrukken.

(Lees verder onder de infografiek.)

De illegaal bij zijn naam noemen

Wie zonder wettige verblijfsvergunning in een land verblijft, verblijft er illegaal en is dus een illegaal. Klaar. Te veel wordt ook genegeerd dat ‘transmigranten’ in overtreding zijn van de Dublinverordening. Deze regel regel gebiedt dat asielzoekers die de EU betreden, asiel moeten aanvragen in het eerste EU-land waar men arriveert. Het gaat veelal dan ook niet om vluchtelingen die hun vaderland verlaten omwille van oorlog of vervolging, maar om gelukzoekers op zoek naar een beter leven.

Wie zonder wettige verblijfsvergunning in een land verblijft, verblijft er illegaal en is dus een illegaal.

SCEPTR wil blijvend gebruik maken van heldere terminologie zoals deze en gebruikt dus ‘transitmigrant’ louter in de nuttige invulling zoals hierboven beschreven: om het onderscheid te maken met illegalen die niet doortrekken. Niet om het onderscheid te maken met rechtmatige asielzoekers die hier gedurende hun aanvraag wettig verblijven en uit schrik om het woord ‘illegaal’ in de mond te nemen.

2 REACTIES

  1. Iemand die zijn land ontvlucht om welke reden dan ook en die in ons land illegaal verblijft en niet/wel bedoeling heeft asiel aan te vragen is en blijft een illegaal tot zijn dossier al dan niet in orde is.
    Sceptr hoeft aan dit spelletje niet mee te doen om een onderscheid te maken met illegalen die niet doortrekken. Het zijn en blijven illegalen. Noem ze dan direct toeristen dan zijn we helemaal van die illegalen af. Toerisme Vlaanderen zal blij zijn als hun statistieken de hoogte in gaan. Noem de zaken zoals ze zijn, draai niet rond de pot en begint zeker niet mee te huilen met de wolven in het bos.