De Tsjechische president, de rechtsconservatieve Miloš Zeman, heeft de eerste stemronde van de Tsjechische presidentsverkiezingen gewonnen met 38,56% van de stemmen. Zemans tegenstander in de presidentiële stemming, de centrumlinkse Jiri Drahoš, strandde op 26,60% van de stemmen. De stemming vond plaats op 11 en 12 januari, de opkomst bij de eerste ronde van deze presidentsverkiezingen was 61,92%. De tweede en laatste ronde van de presidentsverkiezingen in de Tsjechische Republiek, op 26 en 27 januari, zal bepalen of Tsjechië naar het oosten blijft kijken in de richting van Rusland en China of terug neigt naar een omhelzing van het beleid van de Europese Unie. Een overzicht.

Tsjechisch president Zeman heeft het hart op de tong, vooral wat betreft zijn uitspraken over migratie en asielzoekers, de islam en Oekraïne. Zo bekritiseerde Zeman in het verleden meermaals het migratiebeleid van de EU: “De ervaring van West-Europese landen met getto’s laat zien dat de integratie van de moslimgemeenschap praktisch gezien onmogelijk is.Ook tegen Duits bondskanselier Angela Merkel (CDU) stak Zeman van wal inzake de verdeelplannen van asielzoekers: ”Als je mensen uitnodigt om te komen logeren, moet je ze niet naar ons sturen voor de lunch.”

Niet iedereen is echter gediend van Zemans uitspraken en dat werd hem persoonlijk duidelijk gemaakt op de eerste verkiezingsdag. De Tsjechische president werd namelijk vrijdag in het stembureau belaagd door een activiste in blote borsten van de internationale feministische groep Femen, tewijl ze al schreeuwend riep “Poetin’s slet”. De veiligheidsagenten van Zeman grepen meteen in en namen de manifestante bij de lurven. Volgens Tsjechische verslaggevers die de rechtszaak over deze Femen-activiste volgen, werd zij op zondag al schuldig bevonden aan het plegen van een hooligan-actie tegen de Tsjechische president. 

Uitdager Drahoš: voorstander van EU en NAVO

Zemans tegenstander in de presidentiële stemming is de 68-jarige Jiri Drahoš, een chemisch ingenieur van opleiding en de voormalige voorzitter van de Tsjechische Academie van Wetenschappen. Hij presenteert zich als een verdediger van democratische waarden. Drahoš is overtuigd voorstander van de NAVO en de EU.

Toch is ook Drahoš het deels oneens met de supranationale politiek van de EU die de soevereiniteit van lidstaten inperkt. Zo is Drahoš tegen “onnodige regelgeving” van de EU en verder is hij ook tegen invoering van de euro. Hoewel Drahoš hieromtrent op één lijn zit met het standpunt van de nieuwe premier Andrej Babis, heeft hij toch Zemans besluit om Babis tot premier te benoemen fel bekritiseerd. Dat kan een struikelblok vormen mocht Drahoš als winnaar uit de bus komen in de tweede ronde.

Dat scenario is mogelijk want er volgen twee debatten tussen huidig Tsjechisch president Zeman en zijn uitdager Drahoš en dat kan mogelijk het tij doen keren wanneer de beslissende stemronde plaatsvindt. Het eerste debat staat gepland op 23 januari in het Karlín-Muziektheater in de hoofdstad Praag. Het tweede debat zal plaatsvinden op 25 januari, een dag voor de tweede stemronde. Beide presidentskandidaten hebben hun deelname bevestigd en mogen hun supporters uitnodigen voor het publiek.

Terwijl de meeste Tsjechen president Zemans mening over migratie delen, hebben Zemans toenadering tot rechtse groepen en zijn warme relaties met Rusland en China de publieke opinie verdeeld. Meerdere kandidaten uit de eerste ronde, die samen 28,2% van de stemmen behaalden, steunen namelijk Drahoš. Een aanzienlijk deel van het electoraat geeft dus de voorkeur aan een pro-westerse presidentskandidaat, zoals Drahoš. “Ik zal ernaar streven dat we in een land wonen waar respect en fatsoen opnieuw als vanzelfsprekend kan worden beschouwd”, aldus Drahoš.

President Zeman: strijder tegen corruptie en migratie

Zeman – een socialistisch leider in een vorig leven – won het presidentschap in 2013 met zijn rechtse Burgerrechtenpartij door zich te richten tot kiezers die graag verandering wilden, nadat de financiële crisis veel mensen in het land getroffen had. Zeman presenteerde zichzelf toen als een vechter die kon strijden tegen een corrupt systeem. Maar al snel verlegde hij de focus naar een ander gevecht: de kwestie van islamitische migratie naar Europa.

https://twitter.com/JPY_Kurdish/status/949531710215081985

Twee decennia geleden verwelkomde de Tsjechische Republiek mensen die vluchtten vanwege de Balkanoorlogen en nam het duizenden vluchtelingen uit Bosnië op, waaronder heel wat moslims. Maar drie jaar geleden, toen het aantal migranten vanuit Afrika en het Midden-Oosten toenam in razendsnel tempo, werd Zeman de meest uitgesproken criticus van het migratiebeleid van de EU. In het kader van een quotasysteem moest Tsjechië 2.691 migranten het land binnenlaten. Het land stond er slechts 12 toe, en weigert opname van meer migranten.

Momenteel is de Tsjechische regering in een rechtszaak verwikkeld met de EU over het weigeren van die opgelegde migratiequota. Hoewel de moslimgemeenschap in Tsjechië klein is, ongeveer 5.000 à 20.000 moslims, is er een sterk wantrouwen dat buitenstaanders vanuit islamitische landen het thuisland bedreigen.

Het migratiedebat blijkt dus ook in de Tsjechische presidentsrace hét thema dat grotendeels zal beslissen wie aan het langste eind trekt. Maar een ding staat vast: de gewenste winnaar bij de eurofielen is Zemans tegenstander, Jiri Drahoš. Of die ook de gewenste winnaar bij Tsjechen is, valt nog af te wachten.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

ADVERTENTIE