In het VK is sinds enkele weken een crisis aan de gang in de NHS (National Health Service), de overheidsinstelling die de gesubsidieerde gezondheidszorg regelt. Er is een te grote vraag naar spoedzorg en te weinig personeel.

Sinds enkele jaren is er in de wintermaanden een gestegen vraag naar spoedeisende zorg in Britse ziekenhuizen. Dit wordt soms gekscherend de ‘jaarlijkse wintercrisis’ genoemd. Aan de basis van het probleem zou ten eerste de gestegen gemiddelde leeftijd van de populatie liggen en ten tweede het feit dat de investeringen van de overheid niet meer evenredig stijgen met de vraag tot zorg. Dit met een onderbestaffing tot gevolg. Al enkele jaren leidt dit in de wintermaanden tot overbezetting van vooral de spoeddiensten, hetgeen dan een secundair negatief effect heeft op de werking van de rest van het ziekenhuis.

Ongekende schaal

Maar dit jaar is de ‘jaarlijkse crisis’ wel van een ongekende schaal. Er gaan apocalyptische verhalen de ronde van patiënten die tientallen uren moeten wachten op zorg, en de spoeddiensten beschrijven als ‘gevechtszones’. Veel routine-operaties en -behandelingen moeten worden uitgesteld door de plotse toevloed van nieuwe patiënten. Intussen voert de NHS een digitale campagne om zoveel mogelijk overbodige patiënten thuis te laten blijven of hun huisarts te laten bezoeken.

Premier Theresa May (Conservatives) verontschuldigde zich publiekelijk voor de ongemakken en verzekerde dat de regering nooit geziene hoeveelheden geld in de NHS pompt. Tegenstanders van de ‘gesocialiseerde’ geneeskunde zien in deze gebeurtenissen een falen van het overheidsgestuurde ‘welvaartsmodel’ van de gezondheidszorg: de nobele intentie om iedereen nagenoeg gratis te verzorgen leidt tot een situatie waarin niemand nog geholpen kan worden, tenzij in privé-klinieken.

De Britten zelf staan echter in het algemeen achter ‘hun NHS’. Deze werd opgericht in haar huidige vorm in 1948 door het socialistische na-oorlogse Labour-kabinet van Clement Attlee, grotendeels tegen de wensen van het medische establishment in. Het instituut is intussen een vast onderdeel van de samenleving geworden. Volgens een enquête van Sky News zouden de meeste Britten graag 1 procent meer inkomstenbelasting betalen als dit rechtstreeks naar de gezondheidszorg zou gaan.

In België trok onlangs ook een spoedarts aan de alarmbel: rond de feestdagen blijken nogal wat mensen hun zorgbehoevende familieleden via de spoed tijdelijk te laten opnemen, onder andere om op vakantie te kunnen gaan. Er zijn in België echter voorlopig geen publieke berichten van een volledige overbezetting noch van het op grote schaal schrappen van routineuze operaties.