Op de ochtend van 9 november 2016 heeft  er zich nogal wat volk verslikt bij het ontbijt. Dat als gevolg van de overwinning van Donald Trump, die de 45ste president van de Verenigde Staten van Amerika zou worden. Hij won overtuigend met 306 tegen 232 kiesmannen van Hillary Clinton. Bovendien behielden de Republikeinen de meerderheid in de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Kortom, het was een triomftocht voor de GOP (Grand Old party).

We zijn nu bijna één jaar na de eedaflegging van 20 januari 2017 en een rapport dringt zich op. Trump is een president die zijn voeten veegt aan tradities en verworvenheden. Tevens is hij een politicus die zegt dat hij zijn beloften uit de campagne gaat uitvoeren. Vooral dat laatste is een nieuwigheid in de Westerse politiek.

Weinig objectieve media

Wat vooral opvalt is de weinig objectieve berichtgeving over de toestand in de Verenigde Staten, zeker in West Europa. Veel berichtgeving is ‘fake news’ en wordt kennelijk bewust onvolledig gebracht. Maar de invloed van de traditionele media is wel fel verminderd door de opkomst van de nieuwe sociale media. Zeker in vergelijking met Nederland is de berichtgeving hier ‘triestig’ te noemen.

Donald Trump lijkt er zich weinig van aan te trekken. Zijn modern en adequaat gebruik van de nieuwe media in samenwerking met de modernste politieke marketing leggen hem geen windeieren.

Verkiezingen

Alle tussentijdse federale verkiezingen heeft de GOP gewonnen (Kansas, Montana, South Carolina en Georgia), weliswaar met uitzondering van de allerlaatste: de openstaande Senaatszetel van Jeff Sessions (Secretary Justice) in Alabama. Daar gingen de democraten winnen met Doug Jones. Dit is een nederlaag voor de GOP en brengt de verhouding in de Senaat op 51-49 voor de republikeinen. Het wordt vooral afwachten op de ‘mid-term elections’ van november 2018. Dan wordt het volledige Huis verkozen (435 leden) en een derde der Senatoren. Ten aanzien van deze laatsten zijn er 25 democratische zetels vrij en 8 republikeinse. Van die 25 democratische zetels zijn er ook 10 gelegen in staten die president Trump gemakkelijk heeft gewonnen in november 2016.

Gezien de afwezigheid van democratisch leiderschap, wordt dat geen evidentie voor de Democraten. Tom Perez leidt nu de partij, maar lijkt niet de gedroomde nieuwe leider. De democraten geraken bovendien maar niet weg van de ‘Clintons’. Hillary publiceerde recent haar boek ‘What happened?’, waarin ze iedereen de schuld gaf van haar nederlaag met uitzondering van zichzelf. Een nogal bizarre conclusie die veel onvrede veroorzaakte in de partij.

Met andere woorden, de tijd dringt nu echt wel voor de democraten om met een nieuwe ploeg te starten. Zolang de interne ruzie blijft aanhouden, is dat een politiek geschenk voor het republikeinse duo Trump-Pence.

Trumponomics

Het economisch-budgettair beleid van de nieuwe president is te kenmerken door economische groei (nu: 3%), deregulering en belastingverlagingen. Het aantal nieuwe arbeidsplaatsen is met 2 miljoen toegenomen en de toonaangevende beursindex (Dow Jones) staat op ongeveer 24.800 punten, komende van 17.888 in november 2016.

Men kan er niet naast kijken dat er een periode van ‘booming economy’ is gecreëerd in de VS. Inderdaad, de economische groeicijfers in de Verenigde Staten en Canada steken fel af tegenover de desbetreffende situatie in de meeste eurolanden. Wat ook opvalt zijn de massieve investeringen in de vervoersinfrastructuur (vb. HST lijnen). Hoe men het begrotingstekort en de schuldgraad gaat verlagen, is minder duidelijk. Maar men rekent duidelijk op een nog hogere groei van de economie.

Buitenland

Ten aanzien van het buitenland is vooral het dossier Noord-Korea een blijver. Vooral de relatie tussen Washington DC en Bejing zal bepalen hoe dictator Kim Jong-Un verder mag provoceren. Verder blijft de NAVO bestaan en president Trump heeft wel herhaald, zoals zijn voorgangers en ook zoals Hillary Clinton, dat de Europese leden meer geld dienen te besteden aan defensie. Bovendien is de Amerikaanse militaire begroting met 52 miljard dollar toegenomen tot 626 miljard.

Trump stapte bovendien uit het klimaatakkoord van Parijs, maar die stap heeft voorlopig geen onmiddellijke gevolgen voor de VS. Het is niet duidelijk of een minder duur akkoord wel kans zou hebben bij de Trump-Pence administratie.

Ook de muur met Mexico wordt verder afgewerkt. Mexico rekent daarbij ook nog op de nodige Amerikaanse financiële steun. Bij de stemming binnen de VN over de Amerikaanse ambassade in Israel, heeft Mexico zich onthouden. De beloofde actie tegen illegalen wordt echter wel uitgevoerd.

Erkenning van Jeruzalem en de joden

De recentste rel gaat over de verhuis van de Amerikaanse ambassade van Tel Aviv naar Jeruzalem. Zelfs de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties vindt het nodig om daarover te stemmen. Een nogal merkwaardig verhaal omdat elk land toch wel zelf beslist welke stad zijn hoofdstad is en ook de lokalisatie van een ambassade gebeurt normaal gezien puur in samenspraak tussen twee landen. Bovendien is West-Jeruzalem al sinds 1950 de hoofdstad van Israël en is Israël het enige land in het Midden-Oosten met een democratische politieke structuur.

Een ander element in dit dossier is dat president Trump deze – nog te gebeuren – verhuis beloofd had in zijn kiescampagne. Maar Donald Trump heeft vooral een parlementaire beslissing van het Amerikaans Congres uit 1996 uitgevoerd waar de presidenten Clinton, Bush Jr. en Obama nooit iets mee hebben gedaan. Men verwijt nu een president dat hij die beslissing van het ‘US Congress’ zal uitvoeren. Daarmee komen we bij de politieke kern van deze zaak.

In november 2016 hebben zowat 75 procent van de Amerikaanse Joodse kiezers voor Hillary gestemd. Als in deze groep een deel draait naar de republikeinen in november 2018, dan is dat electoraal mooi meegenomen voor de GOP. Uiteraard heeft  het dossier ook te maken met de invloed van Jared Kushner, de schatrijke Joodse schoonzoon van de president. Het protest in de Arabische wereld bleef beperkt tot de Palestijnen. Men kan president Trump wel verwijten niet veel interesse te hebben in Palestina, maar de meeste Arabische landen hebben ook geen zin om er iets voor te doen.

Saoedi-Arabië

Diezelfde Jared Kushner heeft ook het voorbereidende werk gedaan inzake de bijzondere snelle opening naar het rijke en machtige Saoedi-Arabië. Na een bezoek van president Trump ligt de Arabische wereld in twee kampen uiteen: een groep rond de Saoedi’s versus Iran. Een diplomatieke verwezenlijking van formaat en dat in samenhang met de gigantische bestellingen (350 miljard dollar) van de Saoedi’s voor de Amerikaanse economie.

Maar er is meer aan de hand. Saoedi-Arabië heeft de ‘Tiran’-eilanden gekocht van het failliete Egypte. Deze zijn gelegen voor de badplaats Sharm El Sheikh en zijn de deur naar de Israëlische haven van Eilat. De machtige kroonprins Mohammed bin Salman zoekt toenadering tot Israël en die Amerikaanse vriend kan hij zeker gebruiken in zijn strijd tegen de groep Iran-Syrië.

Blijkbaar wil Egypte echter ook een deel van de Sinaï-woestijn verkopen aan de Saoedi’s. Een dergelijke verkoop zou president Fattah el-Sisi geld opleveren en dan is men te Caïro ook een stuk grond kwijt waar men nu weinig aan heeft. Op dat deel Sinaï-woestijn mogen dan de Palestijnen een staat oprichten. Het is niet duidelijk wat er dan gaat gebeuren met het statuut van de westelijke Jordaanoever. Een dergelijke stunt zou president Trump en premier Netanyahu zeer goed uitkomen en ook de internationale ster doen stijgen van de Saoedische kroonprins.

From Russia with love

President Poetin wist enige dagen geleden zelfs te melden dat Rusland terreuraanslagen had kunnen vermijden op zijn grondgebied en dat na tips van de Amerikaanse veiligheidsdiensten. Prompt belde de leider in het Kremlin naar het Witte Huis om Donald Trump te bedanken.

De koude oorlog lijkt ver weg. Heel het onderzoek over de banden tussen de Trump’s, generaal Flynn en de Russen is een afgezaagd verhaal aan het worden, waarbij de ‘smoking gun’ maar niet blijkt te bestaan.

Besluit

Met Donald Trump is er een onconventioneel presidentschap ontstaan. Hij heeft een aantal nieuwe zaken gelanceerd, maar moet ook nog veel oplossen (Obamacare, begrotingsproblemen…). Op internationaal vlak is de zaak Noord-Korea het meest gevaarlijk. Desalniettemin blaast het duo Trump-Pence de bruggen met Moskou, Bejing, Londen, Tokio  of Parijs niet op. President Macron nodigde zijn Amerikaanse ambtsgenoot zelfs uit als eregast voor het ’14 juillet défilé’.

Het succes van president Trump is vooral gerelateerd aan de economische toestand. Want ook in de Verenigde Staten kiest men op basis van de stand van de bankrekening. Als Trump de verkiezingen van november 2018 overleeft, dan staat hij in ‘pole position’ om zichzelf op te volgen in 2020.