Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gaat een informatiecampagne organiseren om vreemdelingen beter bewust te maken van de gemeenteraadsverkiezingen van 2018. Hiervoor wordt 181.000 euro vrijgemaakt ten bate van een private organisatie die moet instaan voor het verschaffen van die ‘sensibiliseringscampagne’.

“Er zal een informatieprocedure voor de niet-Belgische kiezers worden uitgewerkt”, dat staat te lezen in de algemene toelichting van de begroting voor het jaar 2018 van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het doel is kiesgerechtigde vreemdelingen in Brussel “alle nuttige toelichting te verstrekken betreffende hun stemrecht en de formaliteiten die ze moeten vervullen om als kiezer te worden ingeschreven”.

Brusselse vreemdelingen ‘sensibiliseren’

De ‘sensibiliseringscampagne’ kadert in de organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen van 2018 binnen het Brusselse grondgebied. Burgers van buiten de Europese Unie die willen stemmen in de gemeenteraadsverkiezingen van oktober, moeten zich net als EU-burgers eerst inschrijven op een kiezerslijst. Maar al in 2006 bleek dat van de toen bijna 180.000 kiesgerechtigde vreemdelingen in het Brusselse gewest er weinig warm liepen voor de gemeenteverkiezingen. Slechts 7 procent van hen had zich een maand voor de deadline ingeschreven. Bij niet-EU-vreemdelingen ging het zelfs maar om 47 (!) inschrijvingen.

Maar daar wil het Brussels Hoofdstedelijk Gewest nu iets aan doen. 181.000 euro wordt op tafel gelegd om subsidies uit te reiken “aan privé-verenigingen met het oog op de organisatie van de gemeenteraadsverkiezingen”. Hoe dit alles in elkaar zal zitten, moet nog blijken. Brussels parlementslid Johan Van den Driessche (N-VA) vroeg in het parlement aan minister-president Rudi Vervoort (PS) welke procedure er gebruikt wordt om de private vereniging aan te duiden en of er al een beslissing werd genomen hieromtrent. Vervoort liet echter na om te antwoorden. De N-VA vreest er nu voor dat – gezien dat de opdracht aan een private organisatie wordt uitbesteed – “het parlement niet zal kunnen controleren wie het doelpubliek is van de campagne en wat de inhoud van die campagne zal zijn”.

181.000 euro wordt voorzien voor de doelstelling van het Brussels Gewest.
Screenshot uit het allocatievoorstel. 181.000 euro wordt voorzien voor de doelstelling van het Brussels Gewest.

Of het Brussels Hoofdstedelijk Gewest evenwel zal slagen in haar opzet is nog maar de vraag. Ook in 2006 werd een campagne opgezet – toen door Brussel-stad – om niet-Belgen uit te leggen op welke manier zij konden stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen. Dit had echter weinig effect.

Vorig jaar stelde toenmalige PS-fractieleider in het Brussels Parlement – thans Brussels burgemeester – Philippe Close nog voor om het vreemdelingenkiesrecht uit te breiden naar de verkiezingen van de Gewesten en Gemeenschappen. In 2015 telde het Brussels Hoofdstedelijk Gewest maar liefst 398.726 niet-Belgen.

Vreemdelingenstemrecht en de VLD

Sinds 2004 hebben niet-EU-vreemdelingen lokaal stemrecht in België. EU-vreemdelingen hebben sinds 1996 – door het Verdrag van Maastricht – stemrecht. De wet omtrent niet-EU-vreemdelingen werd begin 2004 gestemd in het parlement. Dit terwijl de (tweede) paarse regering van premier Guy Verhofstadt (Open Vld) aan de macht was. Maar dat zorgde voor veel onenigheid binnen de toenmalige VLD. De wet werd namelijk gestemd zonder goedkeuring van de Vlaamse liberalen. Dat stuitte op hevig verzet bij de toenmalige VLD-voorzitter Karel De Gucht. Na een emotioneel partijcongres legde de VLD zich echter neer bij de nederlaag rond het thema.

Maar De Gucht zette zijn verzet voort. Verhofstadt zag zich genoodzaakt om De Gucht opzij te schuiven als voorzitter. De Gucht werd later verweten door Leuvens burgemeester Louis Tobback (sp.a) een “toogstrateeg” te zijn. Door het intern geruzie stevende de VLD in juni 2004 evenwel af op een verkiezingsnederlaag vanjewelste. Dit terwijl het rechtse migratiesceptische Vlaams Blok (nu Vlaams Belang) een monsteroverwinning behaalde met nagenoeg een kwart van de stemmen.

Frappant detail: bij de hardnekkige organisatoren van verzet tegen het migrantenstemrecht binnen de VLD was ook de (toenmalige) Antwerpse jongerenvoorzitter van de VLD, Annick De Ridder. Thans zetelt zij in het Vlaams parlement zetelt voor de N-VA.