Na de uittrede van voormalig AfD-partijvoorzitster Frauke Petry sluit de Duitse staatsveiligheid in Thüringen niet uit dat de partij onder toezicht komt van de inlichtingendiensten. Dat zei Stephan Kramer, hoofd van de Thüringer afdeling van de Duitse veiligheidsdiensten bij de voorstelling van het jaarverslag 2016 van zijn dienst. Kramer verwijst naar de toenemende ‘ruk naar rechts’ van de partij in de afgelopen jaren.

Op de jaarlijkse voorstelling van het verslag van de dienst staatsveiligheid in het Bundesland Hessen, sloot voorzitter Stephan Kramer niet uit dat de veiligheidsdiensten in de toekomst de activiteiten van de rechtsconservatieve partij Alternative für Deutschland in het oog houden. De reden hiervoor is de geleidelijke ‘ruk naar rechts’ van de intern zeer diverse partij. Kramer meent dat steeds vaker de rechterzijde van de partij de koers bepaalt. Ook zouden steeds meer AfD-politici zich van ‘extreemrechtse’ retoriek bedienen.

Blok tegen AfD

De uitspraak van Kramer komt niet als een donderslag bij heldere hemel. Reeds in juli drongen politici van de christendemocratische CDU, de Groenen en de sociaaldemocratische SPD erop aan om de partij officieel onder toezicht van staatsveiligheid te plaatsen. Verder zei Thomas Strobl in een interview met de krant ‘Handelsblatt’ dat de AfD in Baden-Württemberg reeds in het oog wordt gehouden. Ook in Beieren zouden AfD-politici al op de radar van staatsveiligheid opduiken.

Höcke en de Identitairen

De kracht van de AfD-rechtervleugel, beter bekend als der Flügel, tekent zich ook sterk af in de voormalige Oost-Duitse bondsstaat. Niet in het minst omdat de regio de thuishaven is van der Flügel-kopstuk en AfD-enfant terrible Björn Höcke.

Höcke kwam eerder al in opspraak binnen en buiten de partij omwille van zijn kritiek op de Duitse omgang met het eigen verleden en mogelijke contacten met rechts-nationale groepen als de Identitaire Beweging. Deze Identitaire Beweging rukt naar voren in het blikveld van staatsveiligheid. De jonge patriottische beweging zou de intellectuele voorhoede vormen van extreemrechts in Duitsland. Daarnaast zouden ook enkele leden van het Thüringer parlement zich al eerder ‘extreemrechts’ geuit hebben.

Politieke “instrumentalisering”

De AfD ziet de uitspraak van Kramer als een zoveelste “schandalige instrumentalisering.” Ook Thüringer AfD-woordvoerder Stefan Möller bekritiseerde de uitspraak al en verwees naar de tolerante houding van de overheid tegenover de extreemlinkse organisatie Antifa. Wel hoeft gezegd te worden dat eerder al het extreemlinkse Antifa-platform Indymedia verboden. De partij verwijst verder ook naar het gevaar van het islamisme in Duitsland, dat veel groter zou zijn als enige rechtse bedreiging. Samen met de CDU bekritiseerde AfD ook het weglaten van communistische bewegingen uit het bericht van staatsveiligheid. Beide partijen vermoeden in deze context een politieke beïnvloeding van de extreemlinkse ex-DDR-partij Die Linke, die in Thüringen 28 van de 91 parlementszetels bezet houdt.

Partijverboden

Het is niet de eerste keer dat de Duitse staatsveiligheid actie onderneemt tegen politieke partijen. Eerder werden al in de jaren ’50 de neonazistische SRP (1952) en de communistische KPD (1956) verboden. De beperkte opkomst van de uiterst rechtse NPD deed de Duitse regering ook al actie ondernemen, maar faalde tot tweemaal toe (2003 en 2017). Dit onder andere door een gebrekkige communicatie tussen de vele agenten van staatsveiligheid.

Duits Grondwettelijk Hof wijst verbod op radicaalrechtse NPD af