Uit de tweejaarlijkse studie van het Agentschap voor het Spoor van de Europese Unie blijkt dat België veruit de slechtste fataliteitsscore heeft inzake haar treinverkeer in vergelijking met alle directe buurlanden. In vergelijking met Nederland scoort België zelfs 14 maal slechter. Andere landen die het minder goed doen zijn de Oost-Europese landen en Spanje.

De vraag of ons treinverkeer in vergelijking met andere landen ‘veilig’ is, wordt deels beantwoord door het Agentschap voor het Spoor van de Europese Unie. Deze relatief weinig bekende instelling is gevestigd in Valenciennes, in Noord-Frankrijk. Zij heeft tot taak te streven naar een gemeenschappelijke Europese spoorruimte, waar treintoestellen en sporen met elkaar compatibel zijn en zij waakt daarbij ook over de veiligheid. In die hoedanigheid publiceert de instelling ook om de twee jaar een studie waarin de fataliteitsrisico per 1 miljoen gereden treinkilometers van de EU-lidstaten worden opgenomen.

Fataliteitsrisico

Elke dodelijk incident in de EU dat treingerelateerd is, wordt door een nationaal onderzoeksteam onderzocht (niet door het Europese Spooragentschap). De nationale organisaties dienen dan de verslagen in bij het Europese Spooragentschap, waarna aanbevelingen volgen inzake methodes, onderzoeksmiddelen en verslaggeving.

Het meest recente rapport van Railway Safety Performance is dat voor 2016. Twee zaken zijn daarbij goed om weten: zelfmoorden worden uit de cijfers gehouden, aangezien ze niet aan de veiligheid van de spoorweg gewijd kunnen worden. Daarnaast wordt een correctie gebruikt om de impact van uitzonderlijk grote rampen met uitzonderlijk veel slachtoffers te corrigeren: anders zou 1 ramp de indruk kunnen wekken dat een gans spoorwegnet onveilig is, wat niet noodzakelijk het geval is.

Een van de zaken die het rapport opmeet is de ‘Passenger Fatality Risk’, of het risico van een passagier om te sterven tijdens het gebruik maken van de trein. Men berekent het getal door het aantal doden te delen door het aantal gereden kilometers tussen 2006-2014. Zo krijgt men een ratio dat het aantal doden per miljoen gereden kilometers uitdrukt. Als een land geen enkel sterfgeval heeft, dan is het cijfer gelijk aan 0. Noorwegen (dat als niet EU-land toch mee is opgenomen in de studie), Ierland, Luxemburg, Slovenië en Litouwen scoren zo perfect. België echter, behaalt een andere score.

Afbeelding: Agentschap voor het Spoor van de Europese Unie. Het fataliteitsrisico verdeeld per EU-land, opgemeten in de periode 2010-2014.
Afbeelding: Agentschap voor het Spoor van de Europese Unie. Het fataliteitsrisico verdeeld per EU-land, opgemeten in de periode 2006-2014.

België scoort flink wat slechter dan buurlanden

Het rapport toont vooreerst aan dat er nog een duidelijke kloof is tussen West- en Oost-Europa: in Oost-Europa is het fataliteitsrisico voor passagiers beduidend hoger. In West-Europa daarentegen zijn de scores een stuk positiever. Naast de eerder genoemde landen scoren Duitsland, het VK, Nederland, Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland (ook opgenomen in de studie als niet-EU-land), Italië en Frankrijk allemaal 0,1 dode per 1 miljoen kilometer of lager. België echter, behaalt een score van 0,44. Dat is maar liefst het vijftienvoud (maal 14,66… om precies te zijn) van het risico in Nederland waar men 0.03 scoort.

Vorig jaar maakte de regering-Michel bekend dat ze, boven op de jaarlijkse dotatie van 2,9 miljard euro, nog 1 miljard euro extra in de spoorwegmaatschappij zou investeren. De investeringen waren vooral bedoeld om het Brusselse voorstadsnet af te werken en de goederenlijnen die Antwerpen bedienen te verbeteren. Onder Belgisch premier Guy Verhofstadt (Open Vld) werd flink wat bespaard in de NMBS en weinig geïnvesteerd in de Belgische treininfrastructuur.

  • JSW

    Zou het aan de fortuinen belastinggeld liggen die jaarlijks in het spoor gepompt worden ( nooit genoeg volgens sommigen )? Of zou het de stakingsverslaving van de spoorbonden zijn en het soigneren van de junkies en bonzen in kwestie dat disproportioneel veel geld opslokt, helaas pindakaas ten koste van de veiligheid en de spoorgebruiker ? Of zou het dit onmogelijke land zijn waar het Waals belang primeert op alles en tja, het spoor vooral dient om in die contreien sinecures (jobs zonder werk) te creëren ? Zeer belangwekkende vragen zijn dat, alle antwoorden zijn goed want evident irrelevant.