Het was minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) die de trein liet vertrekken. Een – al dan niet gedeeltelijke – privatisering van de NMBS mag volgens hem geen taboe zijn. Ondanks dat premier Charles Michel (MR) de discussie probeert af te sluiten, is deze nu toch geopend. 

In het zomerakkoord kwam de regering-Michel overeen om “op een serene” wijze te onderzoeken welke overheidsparticipaties de regering kan afstoten. CD&V-vicepremier Kris Peeters bevestigde dit later in een interview met De Standaard. Ondanks dat hij het belang van “een goede begroting die de goedkeuring van Europa wegdraagt” niet wou miskennen, stelde hij toen dat we “als konijnen naar een lichtbak” naar dat begrotingsevenwicht kijken. In plaats daarvan zouden we – onder meer via privatiseringen – de overheidsschuld moeten terugdringen.

Verdeelde regering

Momenteel onderzoekt de regering van welke overheidsparticipaties zij al dan niet afstand zal nemen. In verband hiermee liet de minister van Financiën weten dat de NMBS – al dan niet gedeeltelijk – privatiseren voor hem geen taboe is. “Laat ons eens kijken waar de NMBS vandaag staat. Wat [zou] bijvoorbeeld de andere of betere rol [van de NMBS] kunnen [zijn] in het mobiliteitsprobleem van ons land, dat toch niet klein is?”, stelt Van Overtveldt.

De premier echter is hier niet voor te vinden. Zo laat zijn woordvoerder weten dat “de regering zich houdt aan het regeerakkoord waarbij de talrijke activiteiten via dochterondernemingen van de NMBS en Infrabel worden getoetst aan de kerntaken en afgebouwd waar nuttig.” Ook François Bellot (MR), minister van Overheidsbedrijven, reageerde in die trant. “Wij gaan geen oefening beginnen over hoeveel procent we op de markt kunnen brengen. Wij concentreren ons op het performanter maken en het moderniseren van de spoorwegmaatschappij, zoals Europa wenst”, aldus woordvoerder Jasper Pillen.

Open Vld-vicepremier Alexander De Croo ziet een privatisering dan weer wel zitten. Volgens hem zou een privépartner de NMBS efficiënter maken.

NMBS-topvrouw ligt dwars

NMBS-topvrouw Sophie Dutordoir reageerde niet al te positief op het voorstel van Van Overtveldt. “Als NMBS’er zou ik willen vragen om op dit ogenblik zeer zorgzaam om te gaan met het lanceren van privatiseringsideeën. Samen met de 19.000 medewerkers vind ik dat we eerst en vooral werk moeten maken van een betere communicatie met onze klanten, performanter werken, modernisering, punctualiteit, cultuurverandering en een goed HR-beleid. First things first”, stelt zij in een reactie op Twitter.

Ook de vakbonden lusten Van Overtveldt zijn voorstel niet. Zo vreest Luc Piens, van de christelijke spoorvakbond dat de dienstverlening achteruitgaat en het niet haalbaar is vanwege de grote schuldenlast. “Bovendien [zijn er] engagementen voor grote investeringen zoals de aankoop van 445 rijtuigen voor de prijs van 1,3 miljard euro”, laat hij aan De Morgen weten. De vakbondsman vraagt de regering een constructieve langetermijnvisie te ontwikkelen. “Met ‘kortetermijnministers’ wordt dat moeilijk”, is hij van mening.  

Ook bij de socialistische spoorvakbond ACOD is er weinig enthousiasme voor de minister van Financiën zijn plannen. “In heel Europa komt men terug op het privatiseren van het spoor, en in België volgt men de omgekeerde trend”, reageert Ludo Sempels van de socialistische spoorvakbond.