De recente rakettentesten en de verklaringen uit Noord-Korea doen samen met de tweets van de Amerikaanse president Donald Trump (Rep.) de spanning op en rond het Koreaanse schiereiland weer toenemen. Noord-Korea ging daarbij onlangs zo ver een concrete en gedetailleerde dreiging te uiten om een raketaanval op het Amerikaanse Guam uit te voeren, terwijl Donald Trump dreigt met (nucleaire?) wapens. Maar wat kunnen we verwachten als Noord-Korea effectief raketten afvuurt naar Guam?

Dat Noord-Korea bedreigingen uit aan het adres van de Verenigde Staten is niet zo ongewoon, wel dat ze zo concreet en gedetailleerd waren als op afgelopen 9 augustus. Het scenario voor een rakettenaanval dat de Noord-Koreaanse staatstelevisie toen schetste was er één waarbij vier raketten afgevuurd zouden worden, over Japans territorium zouden vliegen, om uiteindelijk Guam te halen. Guam is Amerikaans territorium, en huisvest enkele belangrijke militaire basissen. Of Noord-Korea eind augustus daadwerkelijk vier raketten zal afvuren is op dit ogenblik nog koffiedik kijken, maar het loont de moeite even na te gaan wat er gebeurd als de Volksrepubliek de daad bij het woord zou voegen.

Japans anti-rakettenschild

De eerste hindernis die de Noord-Koreaanse raketten moeten nemen is het Japanse anti-rakettenschild. Een eerste optie voor dat anti-rakettenschild is gewoon niets te doen. Indien duidelijk is dat de Noord-Koreaanse raketten alleen maar over Japan zullen vliegen, kan dat een betere optie zijn dan eventuele schade te riskeren door de brokstukken van een neergeschoten raket. Japan schuift daarmee wel het probleem door naar Guam, maar Guam heeft dan weer het voordeel dat het iets meer tijd heeft om de situatie en de koers van de raketten te evalueren.

Anderzijds is het zeer onzeker hoe effectief het anti-rakettenschild in de praktijk is. Zelfs bij militaire oefeningen onder gecontroleerde omstandigheden is de trefzekerheid van de meeste anti-rakettenschilden eerder aan de lage kant. Kan men het zich dan veroorloven om een (kleinere) kans om een Noord-Koreaanse raket in het Japanse luchtruim uit de lucht te halen, zomaar voorbij te laten gaan?

Anti-rakettenschild op Guam

Wanneer de Noord-Koreaanse raketten binnen het bereik van het anti-rakettenschild van Guam komen, zijn de opties anders. Is het duidelijk dat de raketten Guam niet zullen treffen, is er geen reden om het anti-rakettenschild te activeren.

Maar na de recente dreigingen van Noord-Korea is het geen optie meer om de raketten het luchtruim binnen te laten dringen in de hoop dat ze Guam alleen maar zullen overvliegen. Voor raketten die op koers zitten is er voor het Amerikaanse leger maar één optie: zo snel mogelijk neerschieten, en hopen dat men ze allemaal kan elimineren.

Terug naar de onderhandelingstafel?

Indien alle raketten op tijd geëlimineerd kunnen worden door het Japanse anti-rakettenschild, en dat op Guam, blijft de situatie vermoedelijk redelijk onder controle. Noord-Korea heeft dan raketten kunnen afvuren die door de Verenigde Staten als een reële bedreiging werden ervaren, maar die door een rakettenschild neergehaald werden. Beide partijen hebben dan hun macht gedemonstreerd, maar beiden hebben ook licht gezichtsverlies gekregen.

De Noord-Koreaanse raketten zijn immers niet door het anti-rakettenschild kunnen dringen, en de Verenigde Staten zijn er niet in geslaagd Noord-Korea van zo’n aanval af te schrikken. Maar voor de Verenigde Staten is dit mogelijk geen voldoende ernstige reden om Noord-Korea militair aan te vallen. Wel kan verwacht worden dat China en Rusland de druk op Noord-Korea zozeer zullen opvoeren dat het zich gedwongen zal voelen opnieuw naar de onderhandelingstafel te komen, waarna de situatie – hopelijk – wat kan bekoelen.

Hetzelfde scenario geldt voor het geval waarin de Noord-Koreaanse raketten wel door het anti-rakettenschild dringen, maar in zee vallen of slechts minimale schade aanrichten. Het is echter duidelijk dat naarmate de raketten doeltreffender zijn en de schade groter, de balans opschuift in de richting van Noord-Korea. De vraag is dan hoeveel schade die raketten aan de burgerbevolking of militaire installaties in Guam dienen aan te richten vóór de Verenigde Staten het zich niet meer kunnen veroorloven militair niet te reageren.

Chinese interventie?

Bij matige schade is het mogelijk dat China preventief in Noord-Korea optreedt, om een militaire actie vanwege de Verenigde Staten te vermijden. Een Chinese staatskrant heeft dan wel onlangs aangekondigd dat het afzijdig moet blijven moest Noord-Korea raketten afvuren, maar voor hen geldt de volgende afweging: is het beter om manu militari de controle over Noord-Korea over te nemen en daarmee ook de verantwoordelijkheid voor de Noord-Koreaanse burgerbevolking op zich te nemen, dan het risico te lopen op een acute (en misschien wel radioactief besmette) vluchtelingenstroom uit dat land?

Maar naarmate de geleden schade aan de Amerikaanse zijde oploopt, is het de vraag of China nog de gelegenheid zal krijgen om desnoods zelf het Noord-Koreaanse probleem militair op te lossen. Indien een Noord-Koreaanse raket één van de militaire basissen op Guam volledig zou kunnen uitschakelen, is het twijfelachtig dat de Verenigde Staten bereid zullen zijn om enkel maar er op toe te zien hoe China het huidige Noord-Koreaanse regime zou afzetten om van Noord-Korea een Chinese vazalstaat te maken. De herhaaldelijke opvorderingen van de Amerikaanse president Donald Trump aan het adres van de Chinezen om actiever op te treden tegen Noord-Korea laten dat moeilijk toe.

Beperkte Amerikaanse tegenaanval?

Wat zijn de militaire opties van de Verenigde Staten dan, als ze een vergeldingsaanval willen uitvoeren op Noord-Korea? Een eerste mogelijkheid bestaat erin alleen de top van het regime uit te schakelen. Probleem is echter dat het bepaald niet eenvoudig is om vanop afstand zomaar enkele individu’s uit te schakelen, er zeker van te zijn dat de volledige entourage van Kim Jong-un uitgeschakeld is en dat niemand in het Noord-Koreaanse leger loyaal zal blijven aan de uitgeschakelde leider.

Het resultaat is dus waarschijnlijk dat de rest van het Noord-Koreaanse leger alsnog een aanval op Zuid-Korea (en eventueel ook Japan) kan uitvoeren, met hoogstwaarschijnlijk miljoenen Zuid-Koreaanse burgerslachtoffers, misschien wel duizenden Amerikaanse militaire gesneuvelden en daar bovenop een materiële ravage van formaat met enorme economische gevolgen. Dit omdat Noord-Korea effectieve artilleriebatterijen heeft die eenvoudig de Zuid-Koreaanse hoofdstad Seoel kunnen bereiken.

Enige manier om zulke inval alsnog te stoppen, is een volledige eliminatie van Noord-Korea zodat de resten van het Noord-Koreaanse leger eenvoudigweg de capaciteit niet meer hebben om Zuid-Korea te bezetten noch te bombarderen.

Volledige eliminatie van Noord-Korea

Ook een bredere, maar nog steeds beperkte aanval op Noord-Koreaanse militaire installaties leidt vrijwel zeker tot een tegenaanval op Zuid-Korea. Eens de Noord-Koreaanse leiding in een mentale toestand terecht is gekomen waarin het voor hen logisch lijkt om raketten af te vuren op Guam, is het voor hen niet meer logisch om niet voluit voor een aanval op Zuid-Korea te gaan als de Verenigde Staten een aanval op hun land openen. Opnieuw: enige manier om aan de Noord-Koreaanse aanval op Zuid-Korea een einde te maken is dan een volledige eliminatie van het Noord-Koreaanse regime en leger.

Daarmee is de conclusie dat als de Verenigde Staten een aanval uitvoeren op het regime of het leger van Noord-Korea, ze uiteindelijk zowel dat regime als het leger volledig zullen moeten uitschakelen. De enige keuze die men dan nog heeft, is of men Noord-Korea nog een kans wil geven om terug te slaan in Zuid-Korea en Japan en in welke mate.

Afbeelding: SCEPTR. Een 'flowchart' om de mogelijkheden te overschouwen.
Afbeelding: SCEPTR. Een ‘flowchart’ om de mogelijkheden te overschouwen.

Loslippig, maar geen “mad man

Men kan daarom aannemen dat als de Verenigde Staten over zouden gaan tot een militaire actie in Noord-Korea, het aanvalsplan zeer kort zal zijn: een zo snel mogelijke volledige eliminatie van het Noord-Koreaanse regime en het leger. Wanneer de Amerikaanse president Donald Trump op Twitter over vuur en woede spreekt en dat de militaire oplossingen voorbereid en klaar zijn, gaat het niet echt om een provocatie of grootspraak maar eerder een loslippigheid over de militaire tactiek die gevolgd zal worden.

Men kan dat weinig diplomatisch vinden, maar een ‘mad man’-strategie, zoals sommige journalisten poneren, zit daar vermoedelijk niet achter.

  • niets blijft duren

    Wat mij opvalt is de vergelijking met de Cubaanse raketcrisis van 1962. Ook Kennedy haalde toen fel uit en verhoogde de paraatheid van het leger tot DEFCON 2. Dat is het op één na hoogste niveau en bracht de Koude Oorlog naar een kookpunt. De strijdkrachten konden toeslaan in minder dan 6 uur. Zo ver is Trump nog niet gegaan. Zijn acties beperken zich voorlopig enkel tot taalgebruik. Waarom wordt dit in de media niet geduid ?

  • ferre

    N-Koreaanse raketten zullen onderweg onderschept worden en vernietigt tijdens de vlucht, maar dat weet dictator dikkop nog niet.

  • rogier

    gewoon een atoombom op die rode ratten gooien, de oorlog in Vietnam zijn ze voor veel minder begonnen. en nu hebben ze de gelegenheid nieuwe wapens uit te proberen die men tegen normale mensen niet zou gebruiken.