“Ik pleit voor de voortzetting van de reddingsoperaties, maar is het noodzakelijk dat alle geredde mensen naar Italië worden gebracht?”, deze opvallende uitspraak deed minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR). Dit in het kader van een gesprek met zijn Oostenrijkse collega Sebastian Kurz (ÖVP) tijdens een OVSE-bijeenkomt in Wenen.

Reynders hield een informeel overleg met de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken Sebastian Kurz tijdens een bijeenkomst van de OVSE (Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa). Dat is een intergouvernementele organisatie die vrijblijvend samenwerking organiseert op militair, economisch en humanitair gebied. Kurz, die kandidaat-bondskanselier in Oostenrijk is, wil de vluchtelingenroute via de Middellandse Zee sluiten en opvang in eigen regio organiseren voor vluchtelingen. “In Oostenrijk, maar ook in Italië leeft het gevoel dat een grens is bereikt”, zo vertelt Reynders aan BELGA.

“Is het noodzakelijk dat alle geredde mensen naar Italië worden gebracht?”

“De reddingsoperaties op zee hebben twee gevolgen gehad. Er vallen meer en meer doden op zee, want meer en meer mensen wagen de oversteek op zeer gevaarlijke boten. En er komen in Italië steeds meer mensen aan die geen kans maken op asiel en teruggestuurd moeten worden”, verduidelijkt Reynders. “In Oostenrijk, maar ook in Italië leeft het gevoel dat een grens is bereikt”.

Reynders zegt dat meer en meer collega’s in de EU een koerswijziging willen. Reynders verwijst hierbij onder meer naar het Europese grensagentschap Frontex dat een verband ziet tussen de doden op de Middellandse Zee en de reddingsacties. Ook staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) zei eerder al iets gelijkaardig.

Reynders wil bootmigranten niet aan hun lot overlaten, maar stelt zich wel vragen bij de huidige politiek: “Laat er geen misverstand over bestaan. Ik pleit voor de voortzetting van reddingsoperaties op zee, maar wat moeten we doen met de mensen die aan boord van schepen van ngo’s of het leger worden gebracht? Is het noodzakelijk ze naar Italië te brengen? Of is het niet mogelijk om elders hotspots op te richten?”

Hirsi-arrest

Een belangrijk obstakel waardoor Europese staten moeilijk een ‘push back’-beleid kunnen voeren is het Hirsi-arrest door het Europees Hof in 2012. In die zaak werd een groep migranten uit Somalië en Eritrea behandeld die in mei 2009 werd opgevist op de Middellandse Zee door de Italiaanse kustwacht. De Italianen hebben de migranten toen teruggebracht naar Libië, maar een aantal van de migranten dienden klacht in. Het Hof oordeelde dat Italië in strijd was met het Europees Verdrag van de Rechten van de Mens.

Specifiek vond de rechtbank dat het verbod op ‘refoulement’ geschonden werd. Het recht op non-refoulement verbiedt staten om vluchtelingen terug te sturen naar een land waar er gevaar voor leven of vrijheid is, zoals dat in Libië het geval is. Bepaalde ‘safe zones’ oprichten in de regio zijn mogelijk dan een oplossing voor dit obstakel.

Uit recente cijfers die Kamerlid Barbara Pas (Vlaams Belang) opvroeg aan minister van Defensie Steven Vandeput (N-VA) bleek onlangs dat de marineschepen Godetia, Leopold I en Louise-Marie tussen mei 2015 en december 2016 in totaal 2.047 illegale immigranten naar het Europese vasteland brachten.