Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) bezoekt vandaag samen met zijn partijgenoot en federaal minister van Financiën Johan Van Overtveldt de haven van Zeebrugge. Een opmerkelijke gast hierbij is Brexit-onderhandelaar Michel Barnier. Vermoedelijk zal de minister-president aandringen op een zachte Brexit, al heeft hij nog een stok achter de deur.

Bourgeois is een voorstander van een zachte Brexit. Doordat Vlaanderen een open economie heeft hoopt hij dat een toekomstig handelsakkoord met het Verenigd Koninkrijk zo weinig mogelijk beperkingen bevat. Vooral voor de haven van Zeebrugge, die jaarlijks zo’n 17 miljoen ton vracht naar Groot-Brittannië exporteert, is dit van belang.

Geen ‘cherry picking’

De onderhandelingen zelf beloven nog een moeilijke dobber te worden. Zo willen de Britten meer controle over hun territorium en zelf kunnen bepalen wie er in hun land verblijft. Tegelijkertijd wil het Verenigd Koninkrijk zo vlot mogelijke handel kunnen drijven. Volgens Barnier is dit niet mogelijk. Zo heeft hij gehoord “dat sommigen in het Verenigd Koninkrijk argumenteren dat je de eenheidsmarkt kan verlaten en toch alle voordelen kan behouden. Dat kan dus niet. Ik heb ook gehoord dat dat sommigen in het Verenigd Koninkrijk argumenteren dat je de eenheidsmarkt kan verlaten en een douane-unie kan vormen om ‘frictieloze handel’ mogelijk te maken. Dat kan dus ook niet. Een handelsrelatie met een land dat niet tot de EU behoort, brengt uiteraard fricties met zich mee.”

Bijgevolg dreigt er voor premier May een dilemma. Aan wat zal zij de voorrang geven? De mogelijkheid om zo complexloos mogelijk handel te drijven of het behouden van de controle over de grenzen. Veel zal ook afhangen van de positie van de EU-lidstaten. Spelen ook zij het spel hard, dan kan er wel eens geen akkoord uit de bus komen.

Geen enkele partij lijkt hier echter veel voor te voelen. Zo stelde Barnier dat “een scenario zonder deal […] enkel maar de verlies-verliessituatie die de brexit onvermijdelijk met zich meebrengt [verergert]. En Groot-Brittannië zou nog meer te verliezen hebben dan zijn partners. Ik wil dan ook duidelijk zijn: in mijn ogen is er geen enkele redelijke rechtvaardiging voor een scenario zonder deal”.

Privilege uit 1666

Een situatie zonder akkoord wil ook Geert Bourgeois kost wat kost vermijden wegens het belang van de Britse export voor de Vlaams economie. Zo dreigt de Brexit nare consequenties te hebben voor verschillende Vlaamse vissers. Met de Brexit komt er namelijk een einde aan het gemeenschappelijke visserijbeleid van de Europese Unie. Michael Gove, de Britse minister van Milieu, liet eerder deze week uitschijnen dat buitenlandse vissers er niet meer op moesten rekenen dat zij in de Britse wateren konden vissen.

Bourgeois echter denkt dat het om een openingszet van de onderhandelingen gaat. Al had de minister-president wel een “lichtpuntje” voor de Brugse vissers. Zo kwam hij in ‘Terzake’ aandraven met een privilege uit 1666. Deze oorkonde van koning Karel II geeft 50 vissers uit Brugge eeuwig de toegang tot de Britse wateren. Volgens de minister-president is het mogelijk dat dit privilege nog steeds van kracht zou zijn.