De voorbije jaren ontwikkelde het Franse Front National (FN) zich opnieuw tot een belangrijke electorale kracht. Toch begint het te rommelen in en rond het FN. Erevoorzitter Jean-Marie Le Pen, eerder uitgesloten wegens controversiële uitspraken, werd vandaag de toegang tot het partijbureau ontzegd. Een storm in een glas water, of is er meer aan de hand?

Wanneer men puur naar de electorale scores kijkt, lijkt er bij het FN geen vuiltje aan de lucht te zijn. Nooit eerder stemden er meer kiezers op een rechtsnationale kandidaat en nooit eerder haalde het FN meer parlementszetels in een meerderheidsstelsel. Doch, schijn bedriegt…

Le Pen, le peuple

Jean-Marie Le Pen stichtte het Front National (FN) in 1972. Het was wachten tot midden jaren ’80 tot het FN electoraal succes begon te hebben. Deze electorale aantrekkingskracht werd opgebouwd rond de thema’s fiscaliteit, politieke corruptie, werkloosheid, onveiligheid en vooral immigratie.

De electorale basis bestond aanvankelijk uit eerder begoede klassiek-rechtse milieus. Later werden eerder volkse electoraten van vooral de communisten van de PCF veroverd. Op die manier kon het FN consistent zo’n 15% van het electoraat binnenhalen. De kaders bestonden vooral uit traditionele katholieken, oud-collaborateurs uit WO II, aanhangers van l’Algérie Française en nieuw-rechts. Verder werd het FN vooral gekenmerkt door een provocatieve stijl.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Dédiabolisation

In 2007 zakte het FN onder de kiesdrempel bij de parlementsverkiezingen. Als gevolg hiervan werd de jongste dochter van Jean-Marie Le Pen de troonsopvolger. Marine Le Pen hervormde het FN grondig. Inzake stijl werd er afscheid genomen van de provocatie en zette de partij de klemtoon op het ‘dediaboliseren’. Ook de hiërarchie van de politieke thema’s in het FN-programma werd op zijn kop gezet. Zo werd het soevereinisme als politiek en economisch alternatief voor het euromondialisme en de globalisering steeds belangrijker.

Dit alles ten nadele van het traditionele identiteitsdiscours dat focust op veiligheid, immigratie en traditionele waarden. Deze ideeën komen voornamelijk van Florian Philippot, een voormalige topambtenaar en de belangrijkste adviseur van Marine Le Pen. In 2005 stemde een meerderheid van de Fransen tegen het verdrag van Lissabon. Philippot wou deze meerderheid voor het FN doen stemmen.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Vague blue Marine

De voorbije jaren boekte het FN de ene na de andere verkiezingsoverwinning. Het FN werd zelfs de grootste partij van Frankrijk. Het resultaat bij de presidents– en parlementsverkiezingen betekende opnieuw winst. Nooit stemden meer kiezers op een rechtsnationale kandidaat en nooit eerder haalde het FN meer parlementszetels in een meerderheidsstelsel. 33% in de presidentsverkiezingen betekent echter een overwinningsnederlaag. Het resultaat laat namelijk vermoeden dat een toekomstige overwinning in 2022 buiten bereik is.

Verder is het FN niet in staat om met 8 parlementszetels (op 577) een eigen fractie te vormen. Dit staat in schril contract met de verwachtingen voor de parlementsverkiezingen. Toen hoopte men nog op enkele tientallen verkozenen. Ook bij deze verkiezingen werd dus een duidelijke vooruitgang geboekt, al werden de verwachtingen niet ingelost.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

Le nettoyeur

Na enkele controversiële uitspraken werd Jean-Marie Le Pen door zijn dochter in 2015 uit het FN gezet. Dit zorgde voor een schok in het partijapparaat. Jean-Lin Lacapelle, een topadviseur van Marine Le Pen, werd gelast met de uitbouw van het partijapparaat. Volgens sommigen hield dit ook in om het partijapparaat te zuiveren van getrouwen van Jean-Marie Le Pen.

De voorbije jaren heeft de historische stroming binnen het Front National dan ook aan invloed verloren. In de aanloop naar de afgelopen parlementsverkiezingen, ondersteunde Jean-Marie Le Pen meer dan 156 kandidaten die tegen FN-kandidaten opkwamen. Nergens haalde een kandidaat de tweede ronde. Maar men slaagde er wel in FN-kandidaten uit te schakelen voor die tweede ronde.

De 12de kiesomschrijving in Bouches-du-Rhone is een kiesdistrict waar het FN historisch gezien zeer hoge scores haalde. In 1995 werden zelfs twee burgemeesterszetels veroverd in Marignane en Vitrolles. De kandidaat ondersteund door Jean-Marie Le Pen haalde 5%, waardoor de FN-kandidaat uitgeschakeld werd. Deze kandidaat was… Jean-Lin Lacapalle.

Oude, maar lange messen

Jean-Marie Le Pen kon via de rechtbank zijn statuut van erevoorzitter van het Front National behouden. Op zijn 89ste verjaardag en na de ontgoochelende verkiezingsresultaten zag hij vandaag zijn kans om opnieuw een stok in het hoenderhok te gooien. Hij begaf zich naar het partijbestuur waar hij als erevoorzitter in mag zetelen.

https://www.youtube.com/watch?v=WUy2Aqdmj_M
Uiteraard stond hij voor een gesloten deur, maar het leverde wel de nodige media-aandacht op. Hij vorderde het ontslag van Marine Le Pen en het huidige partijbestuur, dat hem nota bene uit het FN zette. Jean-Marie Le Pen stelde dat het FN de rechtse krachten moet verenigen. Uiteraard bedoelt hij daar zijn eigen historische FN-stroming mee.

Union des droites?

Maar er is meer. De discussie gaat over de strategische positionering van het FN. Onder invloed van Philippot werd de nadruk in het programma op de soevereiniteit gelegd. De bedoeling is om linkse en rechtse electoraten rond dit soevereiniteitsidee te verenigen. Hiervan is de uittreding uit de euro het sleuteldossier. Deze radicale keuze wordt door sommigen als de oorzaak van het beperkte succes bij deze verkiezingen gezien. Zij staan eerder een identitaire stroming voor, met een nadruk op multiculturalisme, identiteit en veiligheid. Zij streven naar een unie van de rechtse krachten. Partijsecretaris Nicolas Bay stelde reeds dat de positionering rond de euro herbekeken moet worden.

Ook Robert Menard, de door het FN ondersteunde burgemeester van Béziers uitte reeds ferme kritiek. Zijn vrouw is ondertussen één van de 8 FN-verkozenen in het parlement. Marion-Maréchal Le Pen, het nichtje van Marine Le Pen, had reeds in 2016 een openlijke discussie met Philippot omtrent de politieke strategie en stelde een oriëntatie op het verenigen van de rechtse krachten voor. Toen beslechtte Marine Le Pen het pleit ogenschijnlijk in het voordeel van Philippot. In het najaar organiseert het FN een congres om de politieke strategie te vernieuwen.