Een maand na de Franse presidentsverkiezingen verkiezen de Fransen ook een nieuw parlement. Morgen trekken ze naar de stembus. Haalt president Macron een parlementaire meerderheid? En wat met de kansen van de andere partijen?

Inzet van de parlementsverkiezingen

Begin mei werd Emmanuel Macron met een ruime twee derde meerderheid verkozen tot Frans president. Een Franse president heeft ook een meerderheid in het parlement nodig om zijn beleid uit te kunnen voeren. De socialisten van hun kant vechten na desastreuze presidentsverkiezingen (6,4%) voor hun politiek overleven. De communisten van hun kant willen het politiek leiderschap op links van de socialisten overnemen. De centrumrechtse Les Républicains (LR) van hun kant liggen nog steeds in de touwen en kunnen moeilijk een electoraal objectief definiëren.

Oppositie voeren of samenwerken met Macron? Verschillende kopstukken zoals Laurent Wauquiez komen zelfs niet meer op. Anderen, zoals ex-premier Raffarin roepen op om samen te werken met Macron. Het Front National van Marine Le Pen van zijn kant ziet de kans schoon om voor het eerst sinds 1986 opnieuw een volwaardige parlementaire fractie te verwerven.

Macron krijgt absolute meerderheid?

Volgens de meest recente peiling zal Macron erin slagen een absolute meerderheid te verwerven. Dit is verwonderlijk omwille van een aantal redenen. Hij had immers tot voor kort een partij amper die naam waardig. Hij werd vooral verkozen als president omdat 43% van zijn kiezers tegen Marine Le Pen stemden. Frappanter is echter dat zijn absolute meerderheid de grootste in 20 jaar zou zijn als de peilingen bewaarheid worden. Macron zou maar liefst tussen de 385 en 425 zetels halen op 577.

Een verklaring kan gevonden worden in het Franse kiesstelsel. In de eerste ronde kan iedereen kandideren. De twee kandidaten met de meeste stemmen gaan naar de tweede ronde. Kandidaten die 12,5% van de ingeschreven kiezers haalden kunnen ook naar de tweede ronde. In de meeste gevallen trekken zij zich na onderhandelingen terug en steunen één van de twee grote kandidaten. Radicalere partijen hebben het moeilijker om een meerderheid te halen in een kiesomschrijving. Door de implosie van de PS en de verzwakking van LR komen kandidaten van Macron meer tegen radicalere kandidaten van links (France insoumise van Jean-Luc Mélenchon) en rechts (Front National) uit. Daardoor is het makkelijker om zetels binnen te halen voor de presidentiële meerderheid.

Patriottische lente voorbij?

Na Trump en Brexit kondigde 2017 zich aan als het jaar van de patriottische lente. Zowel Wilders als Le Pen haalden zeer mooie electorale resultaten. Nooit stemden meer mensen voor een rechtsnationale kandidaat in Frankrijk. Een doorbraak naar de uitvoerende macht bleef echter voorlopig uit. In Nederland gaan door de aanslepende onderhandelingen echter steeds meer stemmen op om Wilders bij de regeringsonderhandelingen te betrekken. In Frankrijk zal het Front National voor het eerst in 30 jaar opnieuw een parlementaire fractie hebben. Hoe groot die fractie zal zijn, hangt voornamelijk af van de mobilisatiekracht van het FN. Marine Le Pen haalt zo goed als zeker haar kiesomschrijving binnen. Dat betekent dat ze zich kan opwerpen als leider van de rechtse oppositie in het Franse parlement. Centrumrechts heeft misschien meer zetels, maar geen strategie tegenover Macron. Op links vinden we hetzelfde fenomeen. De communist Jean-Luc Mélenchon zal naar alle waarschijnlijkheid zijn eigen fractie kunnen aanvoeren, terwijl de socialisten zodanig gedecimeerd zijn dat ze de facto niet meer meedoen. De verwachte grote meerderheid voor Macron houdt ook gevaren in. Zijn coalitie is een amalgaam van linkse en rechtse politieke figuren, nieuwelingen en mensen van buiten de politiek. Hoe groter die meerderheid, hoe moeilijker de coalitie bijeen te houden zal zijn. Ondertussen kondigde premier Edouard Philippe de sociale big bang aan. Hij bedoelt hiermee een drastische hervorming van de arbeidsmarkt waarbij flexibiliteit en verminderde sociale bescherming beoogd worden.