Al sinds 2014 staat de veelbesproken minimale dienstverlening in het regeerakkoord, maar tot vandaag raakten de spoorbonden en de federale regering het niet eens over de precieze inhoud van de regeling. Minister van Mobiliteit François Bellot (MR) heeft nu een voorontwerp klaar voor een minimumdienstverlening bij spoorstakingen, waardoor treinreizigers beter geïnformeerd kunnen worden bij stakingen. Bellot krijgt steun van de regeringspartijen. De vakbonden reageren verrast en weigerachtig.

Concreet

Bellot komt in zijn voorstel op de proppen met de ‘8-4-1-regel’, waardoor de vakbonden acht dagen op voorhand moeten aangeven het werk neer te willen leggen. Vier dagen later moet de stakingsactie dan nog eens bevestigd worden, waarna één dag voor de staking de spoorwegmaatschappij de reizigers duidelijk moet informeren over de al dan niet uitrijdende treinen. In de week voor de staking hebben de directies van NMBS en Infrabel de tijd om tot een alternatief vervoersplan te komen. Bellot legt evenwel geen verplichting op om een gegarandeerd aantal treinen te laten rijden en personeel op te vorderen.

N-VA en Open VLD zijn voorstander van het plan. Kamerlid Inez De Coninck (N-VA) reageert voorzichtig optimistisch op het wetsontwerp: “Eindelijk heeft de reiziger zicht op een minimumdienst in geval van een spoorstaking.” Open VLD-spoorspecialist Sabien Lahaye-Battheu verklaarde: “Wie wil staken, zal dat kunnen, maar het recht op werken is even fundamenteel. Zowel spoorwegpersoneel als pendelaars die willen werken, moeten dat kunnen doen.”

Vanuit CD&V-hoek heerst stilte. De partij zou liever verder overleggen met de bonden, die naar eigen zeggen zeer ontevreden zijn over hoe ze plots Bellots bepalingen voorgeschoteld krijgen. Luc Piens van het ACV opperde: “Ik heb de teksten nog niet gelezen, maar het lijkt me vreemd dat mensen in die laatste vier dagen niet meer van gedacht mogen veranderen.” Luidruchtig protest is er nog niet: “We hebben de tekst nog niet gezien. We zullen verschillende zaken moeten toetsen.”

Vanuit het kamp van de socialistische vakbond klinkt bij monde van Ludo Sempels een hardere toon: “Hoffelijkheid en respect voor het sociaal overleg is duidelijk geen beleefdheidsbeginsel voor deze regering. Nochtans zal goed sociaal overleg ervoor zorgen dat acties vermeden worden. Daar zullen uiteindelijk zowel het personeel als de reizigers meer voordeel bij hebben.”

Sancties

Om ervoor te zorgen dat het spoorpersoneel de termijn van vier dagen respecteert, voorziet Bellot ook een sanctiesysteem. Wie zich niet aan de aan de afspraak houdt, krijgt een boete van 12,50 euro per dag afwezigheid én een blaam in het personeelsdossier. Dergelijke ingrepen kunnen een hinderpaal vormen bij promoties, en bij meerdere inbreuken kan het zelfs tot ontslag leiden. Bellot hoopt nog voor de zomer zijn wetsvoorstel goedgekeurd te krijgen.