Wat is EU-Brexitonderhandelaar Michel Barnier van plan?

0
1000

Op 22 mei kwam de Raad Algemene Zaken in EU27-samenstelling bijeen (de EU-lidstaten zonder het VK). De bijeenkomst gaf zijn toestemming voor het openen van de Brexit-onderhandelingen met het VK en benoemde de Europese Commissie als onderhandelaar. De Commissie bvestigde op zijn beurt de Fransman Michel Barnier aan om de Brexit-onderhandelingen verder te voeren. Barnier is Fransman, voormalig Europees Commissaris, vertrouweling van commissievoorzitter Jean-Claude Juncker, gewezen lid van diens kabinet en lid van Les Républicains, de partij van verslagen Frans presidentskandidaat François Fillon.

Barnier beoogt, na de algemene verkiezingen in het VK op 8 juni, die onderhandelingen op te starten in de week van 19 juni en hoopt tijdens de EU-top van 22-23 juni al een eerste verslag te kunnen uitbrengen.

Het spelopzet

De Raad Algemene Zaken keurde op 22 mei eveneens de door de Europese Commissie voorgestelde richtsnoeren voor de onderhandelingen goed. Die slaan alleen maar op het terugtrekkingsakkoord. Voor besprekingen over de betrekkingen tussen de EU en het VK na de Brexit zullen nieuwe richtsnoeren nodig zijn. De EU27 wenst in de eerste plaats de rechten van de EU-burgers in het VK veilig te stellen, de financiële verplichtingen van het VK te bepalen en de grens tussen Ierland en Noord-Ierland zo open mogelijk te houden.

Pas nadat over deze punten voldoende vooruitgang is geboekt kunnen volgens de EU de verdere betrekkingen tussen de Unie en het VK aan bod komen. Brits premier Theresa May (Conservatives) ziet het anders. Zij wil dat de bespreking van de uitreding direct gepaard gaat met die over de toekomstige EU-VK-relaties.

De Britse positie

Zij en haar Conservatieve Partij oordelen dat geen akkoord beter is dan een slecht akkoord voor het VK. Brexit-minister David Davis (Conservatives) heeft er al mee gedreigd niet verder te onderhandelen als de EU blijft eisen dat Londen 100 miljard euro betaalt aan vooralsnog uitstaande bijdragen aan de EU-begroting waartoe het VK verplicht was. Hetzelfde geldt voor de Britse zienswijze dat de Brexit-onderhandelen gelijktijdig moeten gaan over het terugtrekkingsakkoord en de post-Brexit-betrekkingen tussen de EU en het VK.

Barnier weigerde vorige maandag op die eisen in te gaan, maar herhaalde wel dat om te beginnen vooruitgang moet worden geboekt betreffende het uittredingsakkoord. Hij onderstreepte dat die eerste fase tegen eind 2017 of uiterlijk begin 2018 moet worden afgerond. Een werkgroep van experts en diplomaten uit de lidstaten zal de nauwkeurige onderhandelingspositie van de EU27 verder uitwerken. Die positie wordt dan bekendgemaakt zodra ze is uitgewerkt.

Het op 22 mei door de Raad Algemene Zaken aangenomen document stelt ook de einddatum vast waarop het VK ten laatste de EU automatisch verlaat. Die datum is vastgelegd op 30 maart 2019 tenzij de 27 lidstaten eenparig besluiten de onderhandelingen te verlengen.

De moeilijke bevalling

Het worden dus harde onderhandelingen. Geen wonder want Juncker, daartoe gedekt door Duits bondskanselier Angela Merkel (CDU), wil bij voorkeur de Britten een zo stijl mogelijke prijs laten betalen voor hun Brexit, om een een duidelijk signaal te sturen naar binnen en buiten de EU toe. Of België/Vlaanderen met zulke aanpak is gebaat is nog maar de vraag. Het VK is voor Vlaanderen immers een belangrijke handelspartner.

Louis Grech, de vicepremier van Malta, dat thans de roterende voorzitter is van de Raad van de Europese Unie (Raad van Ministers), maakte er vorige maandag geen geheim van dat de onderhandelingen niet eenvoudig zullen zijn maar integendeel uiterst ingewikkeld.

Het valt bijgevolg uiterst moeilijk vandaag de uitkomst ervan te voorspellen. Immers, hoe pijnlijker en complexer de scheiding hoe meer in het belang van de EU-politici.