“Iemand die wil onderduiken, kan gemakkelijk van de radar verdwijnen”, dat zegt de politievakbond NSPV. Dit door een personeelstekort op dienst Bevolking. Het bericht wordt een jaar na het invoering van het anti-terroristische ‘Kanaalplan’ van Binnenlandminister Jan Jambon (N-VA) gemeld. Dat brengt De Morgen.

In de strijd tegen moslimradicalisme en terreur is het opvolgen van woonplaatsen van cruciaal belang. Daarom moet de Brusselse lokale politie al meer dan een jaar domciliefraude zeer grondig controleren. Maar de wijkagenten die extra hiervoor extra werk leveren, botsen tegen een muur bij de gemeentelijke administratie: “Als wij vaststellen dat iemand hier niet langer verblijft, duurt het gemiddeld acht à negen maanden voordat dat verwerkt is. Soms een jaar. Iemand die wil onderduiken, kan dus zo van de radar verdwijnen zonder dat we weten waar hij naartoe is. Zo liggen er duizenden dossiers te wachten”, vertelt vakbondsafgevaardigde Nicolas Beckers van politiezone Brussel Hoofdstad Elsene.

Terreur en sociale fraude

“De wijkagenten controleren meer en grondiger dan voorheen. We maken er een punt van om echt op huisbezoek te gaan, soms zelfs meerdere keren. Een kopietje van je huurcontract komen inleveren, volstaat niet meer”, verklaart Beckers. Maar die inspanningen worden deels teniet gedaan door de achterstand bij de gemeente. Dossiers slepen tot soms een jaar aan waardoor iemand ruim de tijd heeft om van de radar te verdwijnen.

Alles gaat nog volledig op papier

Niet alleen weten politiediensten door deze gang van zaken niet wie in hun wijken woont, maar wordt de kans op sociale fraude ook veel groter. “Een uitkering van het OCMW blijft bijvoorbeeld gewoon lopen zolang je niet bent geschrapt”, illustreert Beckers.

Omgekeerd lopen de zaken voor de burger ook verkeerd. Als alles goed loopt duurt een inschrijving zes weken. “En als je pech hebt, gaat je dossier ergens onderweg verloren. Dan kunnen we weer van voren af aan beginnen, want alles gaat nog volledig op papier. In de toekomst gaan we ook stukken per e-mail kunnen doorsturen. Dat zou al een serieuze vooruitgang zijn”, denkt Beckers.

“We hebben inderdaad vertraging op de dienst Bevolking. We zitten al een tijdje met een tekort aan personeel”, bevestigt directrice Christine Pelfrène. Dat het schrappen van mensen acht maanden tot zelfs een jaar kan duren zou ook aan het personeelstekort te wijten zijn: “We wachten sowieso eerst zes maanden voor we iemand schrappen. Als je te snel werkt, riskeer je mensen onterecht te verwijderen. Zulke mensen zouden dan onterecht ook hun sociale uitkeringen verliezen. Soms vragen we ook bijkomend onderzoek, zodat we onze beslissing niet achteraf moeten annuleren. Maar dat vraagt wel wat tijd”, aldus Pelfrène.

Kanaalplan

Het ‘Kanaalplan’ dat Jambon een jaar geleden invoerde, omvat een aantal maatregelen. Hieronder heel wat extra agenten operationeel maken in de strijd tegen terreur tegen 2019. Driehonderd moeten worden ingezet in Vilvoorde, Molenbeek, Schaarbeek, Brussel, Sint-Gillis, Anderlecht, Koekelberg en Sint-Joost-ten-Node. In die gemeenten zijn volgens Jambon “objectiveerbare fenomenen” die moslims radicaliseren. Netwerken worden hierbij geviseerd die bijvoorbeeld ook kunnen voorzien in verstopplaatsen. Het plan is vernoemd naar de kanaalzone in en naast Brussel.

Begin maart werd bekend gemaakt dat het Parket een onderzoek startte naar maar liefst 144 vzw’s in de Brusselse Kanaalzone omtrent terreur en andere zware criminaliteit.

Na de aanslagen in november 2015 te Parijs kon medeplichtige Salah Abdeslam tot twee maal toe ontsnappen en circa drie maanden in Brussel ondergedoken leven. Bij de aanslag vorige maand in in Parijs werd ‘Abu Yussuf al-Belgiki’ als dader geïdentificeerd. De naam zorgde ervoor dat heel wat media een Belgische nationaliteit vermoedden, maar dat werd later formeel ontkend.

Echter, terreurstrijders vermelden vaak het land waar men woont bij de ‘nom de guerre’. Dat land hoeft niet per se het land te zijn dat op de identiteitspapieren vermeld staat. In het geval van Abu Yussef was dit ‘de Belg’: De dader zou een hele poos in België verbleven hebben terwijl hij de Franse nationaliteit genoot.