Gifgasaanval in Syrië wordt diplomatiek welles-nietesspel

0
1599

Bij een gasaanval in de Syrische provincie Idlib op de stad Khan Sheikhoun zijn er gisteren minstens al 72 doden gevallen. De wereld reageert geschokt. De meeste vingers worden gewezen naar Syrisch president Bashar al-Assad, maar Rusland en Syrië kijken naar de rebellen.

Bij de aanval zou giftig gas gebruikt zijn dat minstens 72 dodelijke slachtoffers heeft gemaakt, waaronder ook heel wat vrouwen en kinderen. Een driehonderdtal mensen zou ook gewond zijn. Tientallen gewonden hadden moeilijkheden om te ademen en toonden symptomen zoals schuim op de lippen, kotsen, samentrekkingen en flauwvallen. AFP-correspondenten bezochten in hospitalen in de buurt vlak na de aanval.

Assad hoofdverdachte

Het is momenteel nog niet volledig duidelijk wie verantwoordelijk is voor de aanval die gericht leek te zijn op burgers, maar in het Westen worden alle pijlen gericht op Assad.

Op dit moment is er nog geen 100 procent zekerheid rond welk gas er precies gebruik werd. Er is sprake van zenuwgas maar voorlopig ook nog van chloorgas, dat eerder nog werd gebruikt door rebellen. Chloor zelf is geen verboden chemische substantie, al mag het niet als oorlogswapen gebruikt worden volgens de Conventie over Chemische Wapens waar Syrië in 2013 in toetrad. Symptomen zoals samentrekkingen zijn evenwel niet in overeenstemming met het gebruik van chloorgas.

Indien er saringas (zenuwgas) gebruikt werd, kan de link met het Syrische regime snel gelegd worden aangezien rebellen daar in principe geen toegang tot hebben. AFP en ook CNN brachten reeds informatie dat dit meer en meer het geval blijkt te zijn en spreken over ‘zenuwagenten’. Normaal gezien zou de voorraad van dergelijke wapens in Syrië vernietigd moeten zijn in 2014 na een internationaal akkoord. Als Assad voorraden heeft achtergehouden is dit in overtreding van dit akkoord.

Scherpe reacties

In de internationale gemeenschap wordt er scherp gereageerd: de Europese Unie, mensenrechtenorganisaties en de VS nemen president Assad alllemaal op de korrel.

Frankrijk eiste een spoedvergadering van de VN-veiligheidsraad. Federica Mogherini, Hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie voor Buitenlandse Zaken en Veiligheidsbeleid noemde de aanval een verschrikkelijke daad en zei dat het Syrische regime de verantwoordelijkheid heeft om haar bevolking te beschermen, niet om ze aan te vallen.

President Recep Erdogan van Turkije zei aan de telefoon tegen Poetin dat deze aanval de vredesgesprekken die in Kazachstan in de gang zijn hypothekeert. Rusland blijft zijn Syrische bondgenoot evenwel steunen.

Wat doet Amerika?

Amerikaans president Donald Trump (Rep.) noemt de aanval weerzinwekkend, maar ook een gevolg van het slappe beleid van Obama. De “rode lijn” die hij getrokken had met betrekking tot chemische wapens werd nooit afgedwongen en zorgde er voor dat niemand een reactie van de VS vreest. Het is echter onduidelijk welke stappen de VS nu wel zullen nemen. In het verleden was Trump afwijzend op een interventie in Syrië.

Rex Tillerson, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken voerde de druk op bij de bondgenoten van Assad en zei dat Iran en Rusland een morele verantwoordelijkheid hebben voor deze doden. De aanval lijkt de eerste echte buitenlandse crisis te gaan worden waar de nieuwe ploeg in het Witte Huis op zal moet reageren en het is onduidelijk welke richting men zal uitgaan.

Trump is altijd tegen ‘buitenlandse avonturen’ geweest, maar wil tegelijkertijd ook veel resoluter optreden tegen extremisten en IS, die tevens in Syrië opereren. Een dooi in de relaties met Rusland lijkt moeilijk als beide landen in Syrië uiteenlopende doelen (blijven) hebben.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken

De Syrische overheid liet in een statement weten:“We ontkennen het gebruik van enig chemisch of giftig materiaal in Khan Sheikhoun ten stelligste en het leger heeft nooit en zal nooit dergelijke wapens gebruiken”.

“Een rebellenwarenhuis”

Rusland zelf wijst er op dat de Syrische luchtmacht in Idlib een rebellenwarenhuis heeft gebombardeerd waar chemische wapens werden geproduceerd en opgeslagen voordat ze naar Irak werden gevoerd. In het verleden zouden er ook al gifgas zijn ingezet door rebellen in Irak. Dezelfde wapens werden volgens Russische experten ook gebruikt in Aleppo door Islamistische militanten, aldus de woordvoerder van het Russisch leger majoor-generaal Igor Konashenkov.

Syrische rebellen van hun kant noemen die berichten leugens en zeggen dat het duidelijk is dat de chemische wapens vanuit straaljagers werden gedropt. Geen enkele rebellenfactie beschikt over een luchtmacht. Rebellenleider Hasan Haj Ali wees er bovendien op dat er geen militaire doelwitten in de streek zijn en dat niemand bij de oppositie dergelijke wapens kan produceren. Brits expert kolonel Hamish de Bretton-Gordon zei aan BBC dat het de Russen een fantasierijke uitleg gebruiken en dat een zenuwgas zoals sarin zich niet zomaar kan verspreiden na een fabriek te bombarderen: “Axiomatically, if you blow up sarin you destroy it”.

De toekomst van Assad in Syrië is niet verzekerd bij een eventuele onderhandelde vrede. Dat hij nu al meerdere malen is beschuldigd van verregaande oorlogsmisdaden zal hem hierbij niet helpen. Hoe dan ook blijven de Syrische burgers gevangen tussen hamer en aambeeld.

Inhoud niet beschikbaar.
Accepteer cookies door op Accepteren in de banner te klikken