Aanstaande zondag vindt in Frankrijk de eerste ronde van de presidentsverkiezingen plaats. Deze beloven deze keer extra spannend te worden. Als we immers de peilingen mogen geloven, maken maar liefst vier van de elf kandidaten een reële kans om door te stoten naar de tweede ronde. Slechts één van die vier kandidaten, François Fillon, behoort tot de twee grote blokken die traditioneel de kandidaten voor de tweede ronde leveren. De kandidaat van het andere blok, de socialist Benoît Hamon, staat pas op de vijfde plaats, met een achterstand van een dikke tien procentpunten.

De peilingen voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen volgen mekaar nu in sneltempo op – op 13 april alleen al verschenen de resultaten van vijf nieuwe peilingen. Rekening houdend met de foutenmarges liggen de resultaten over het algemeen in het verlengde van mekaar. Grootste favorieten om de tweede ronde te halen zijn Marine Le Pen en Emmanuel Macron, met een licht voordeel voor Marine Le Pen. Statistische analyses van de laatste peilingen geven deze twee kandidaten meer dan negentig procent kans om de eerste of de tweede plaats te halen, maar je weet natuurlijk maar nooit welke verrassing er deze keer uit de stembus komt.

Twee underdogs

François Fillon en Jean-Luc Mélenchon zijn zonder twijfel de twee underdogs. Volgens de peilingen heeft François Fillon iets betere kaarten, maar Jean-Luc Mélenchon heeft de laatste weken een indrukwekkende inhaalbeweging gemaakt, die hem ongetwijfeld hoop op veel beter heeft gegeven. Maar de twee blijven in de peilingen vaak twee procentpunten of meer achter op Marine Le Pen en Emmanuel Macron, en maken in theorie dus weinig kans om de tweede ronde te halen.

Sedert het Brexit-referendum en de verkiezing van Donald Trump weten we echter dat er op die peilingen al eens systeemfouten kunnen zitten van twee tot drie procentpunten. Helemaal kansloos zijn François Fillon en Jean-Luc Mélenchon dus toch niet, en zelf zijn ze er allebei rotsvast van overtuigd de tweede ronde te zullen halen.

PS-kandidaat kansloos

Iemand die geen kans meer maakt om de tweede ronde te halen, is de officiële kandidaat van de PS, Benoît Hamon. De man heeft trouwens zelf al verklaard dat hij in de tweede ronde Jean-Luc Mélenchon zou steunen. In een verkiezingscampagne is dat een dodelijke blunder, want een toegave dat hij zelf niet meer gelooft in zijn eigen kansen.

Eigenlijk doet Benoît Hamon alleen nog maar mee voor het geld: wie in de eerste ronde meer dan vijf procent van de stemmen haalt, krijgt immers 47,5 procent van de kosten vergoed. Wie minder haalt, krijgt slechts 4,75 procent terugbetaald. Met scores van acht tot tien procent in de peilingen, maar een bodemnotering van zeven procent, blijft het toch bang afwachten voor Benoît Hamon. Het zou de ultieme vernedering voor de PS zijn als haar officiële kandidaat zelfs de drempel van de vijf procent niet meer haalt, en een ferme financiële aderlating daarbovenop.

De andere kandidaten maken zich waarschijnlijk niet al te veel begoochelingen over de terugbetaling van hun campagnekosten. Alleen Nicolas Dupont-Aignan van Debout la France durft in de peilingen al eens in de buurt van de vijf procent te komen, of zelfs een korte tijd er net boven. De anderen halen op een goede dag amper twee procent van de kiesintenties, of zelfs dat nog niet.

Tweede ronde: Marine Le Pen versus Emmanuel Macron?

Wat wordt het dan voor de tweede ronde? De meest zekere gok is een tweede ronde tussen Marine Le Pen en Emmanuel Macron, maar daarom nog lang geen zekerheid. François Fillon blijft een mogelijkheid, net als Jean-Luc Mélenchon. Van de zes mogelijke combinaties met vier kandidaten is een duel tussen François Fillon en Jean-Luc Mélenchon de minst waarschijnlijke. Daarvoor zouden zowat alle peilingen zich moeten miskeken hebben op de scores van vier kandidaten, en dat zou een schandaal buiten formaat voor de peilingsindustrie betekenen.

Doet Emmanuel Macron mee aan de tweede ronde, dan zal hij uiteindelijk ook de volgende Franse president worden. Vliegt Emmanuel Macron er in de eerste ronde uit, maar doet Jean-Luc Mélenchon mee, dan wordt deze laatste de volgende president. Alleen als François Fillon in de tweede ronde uitkomt tegen Marine Le Pen, wint hij de presidentsverkiezingen. Marine Le Pen, de kandidate met de hoogste scores voor de eerste ronde, maakt in geen enkel scenario kans om in de tweede ronde verkozen te worden. Tenzij de peilingen er ook voor de tweede ronde naast zitten.