Trump krijgt half gelijk over surveillance, maar…

0
1077

Woensdagochtend gaf Devin Nunes, de voorzitter van de ‘House Intelligence Committee’, een persconferentie. Hij verklaarde dat verschillende leden van het transitieteam van Trump wel degelijk onder surveillance waren tijdens de verkiezingscampagne in 2016. Dit voegt een nieuwe laag toe aan een reeds moeilijk te ontwarren kluwen, dat begon met de Tweet van Trump waarin werd gesteld dat Obama Trump had afgeluisterd. Maar wint Trump wel aan de hele zaak?

Wat betekent dit concreet? Vanuit zijn positie heeft Nunes toegang tot de laatste briefings en verhoren over deze hele zaak. Hij lijkt te bevestigen dat het Trump-team onder ‘incidenteel toezicht’ stonden. En dit in het laatste jaar onder president Obama, in volle verkiezingsstrijd en tijdens de overgang na de verkiezing. Met andere woorden, deze gesprekken werden legaal opgenomen omdat men buitenlandse functionarissen onderzocht. Leden van het Trump-team waren toevallig de gesprekspartner.

Op zich niet illegaal, zei Nunes, maar hij maakte zorgen over het feit dat de namen van die teamleden bekend gemaakt werden en met naam vernoemd werden in ‘topgeheime’ documenten. Normaal vereist protocol dat bij toevallig opgenomen gesprekken van Amerikaanse burgers de identiteit van die burgers anoniem gehouden wordt ter bescherming van hun grondwettelijke rechten.

Achtergrond

Al in volle verkiezingsstrijd begonnen Democraten met de vinger te wijzen naar ‘de Russen’. Dit onder meer als de bron van de gelekte e-mails van John Podesta: de campagneleider van Democratische presidentskandidate Hillary Clinton. Dat werd na de Democratische verkiezingsnederlaag al snel verder aangedikt tot regelrechte samenwerking tussen Trump en de Russen om Clinton buiten spel te zetten. Een hele resem van verdachtmakingen werd gemaakt, en kranten als The Guardian, de New York Times en andere gereputeerde nieuwsbronnen vermeldden ‘inside sources’ uit de inlichtingenwereld die aangaven dat Trump en zijn team wel degelijk onder onderzoek stonden, dat er ‘wiretaps’ waren, en dat het Witte Huis (toen nog onder Obama) daarvan op de hoogte gebracht was.

De hetze die daarop volgde kostte de prille politieke carrière van Veiligheidsadviseur Michael Flynn na het lekken van onderschepte berichten tussen Flynn en de Russische ambassadeur Sergey Kislyak. Ook Jeff Sessions, hoofd van het ministerie van Justitie, kreeg danig het vuur aan de schenen gelegd over contacten met Russische functionarissen. Ook zijn ontslag op staande voet werd geëist. Nochtans waren een deel van zijn contacten op bevel van de Obama-administratie zelf, uit hoofde van zijn verantwoordelijkheden als senator. Anderen zien dan weer in de bekendmakingen van Nunes een rookgordijn om mensen als Sessions ‘vrij te spreken’.

Strategie of op goed geluk om zich heen schieten?

Een probleem voor Trump is dat hij met zijn tweets dit hele verhaal onderuit gehaald heeft. Op korte termijn lijkt president Trump daarmee een blauwtje op te lopen. Er lijkt geen gerichte surveillance geweest te zijn, dus al helemaal niet door Obama bevolen. Anderzijds komt met de ontkenning van het gericht afluisteren het andere verhaal van sommige media op losse schroeven te staan: Er lijkt ook geen sprake geweest te zijn van samenwerking tussen Trump en de Russen. Daar is – voorlopig althans – geen bewijs voor. Daar zou ook geen doelgerichte surveillance voor verricht zijn, laat staan een gericht onderzoek. Hetgeen een aantal kranten reeds sinds november 2016 schreven, lijkt dus voorlopig voorbarig te zijn.

Het politiek explosief verhaal van Trump als pion van Poetin verliest daarmee aan kracht: De grootste stok achter de deur van de Democraten om de legitimiteit van het presidentschap van Donald Trump aan te vechten, lijkt daarmee verloren te gaan, ondanks vroege successen tegen Michael Flynn en gedeeltelijk succes tegen Jeff Sessions. Wat zeker is, is dat het hele proces door en door gepolitiseerd wordt. Alles wordt door politieke bril bekeken en beoordeeld, op duidelijk partijdige manier.

Te veel zaken die een gewone uitleg hebben (het is uiteindelijk logisch dat dat de Russen de verhoudingen met een mogelijke nieuwe president van de VS willen aftasten, voorlopige contacten leggen, enzoverder) worden nu enkel vanuit gekleurde hoek bekeken. De sereniteit en afstandelijk onderzoek zijn grotendeels zoek. Maar de kritiek op president Trump dat zijn gebrek aan waarheidsgehalte en geloofwaardigheid hem zuur zullen opbreken, lijkt in deze context wel degelijk gegrond te zijn.

Gebrek aan geloofwaardigheid

Het hele touwtrekken deed Noah Rothman van Commentary Magazine het volgende opmerken: “voor veel mensen van links is de notie dat Trump en Rusland samen hebben gewerkt om Clinton te verslaan in de verkiezingen een geloofsartikel is geworden. Als resultaat van de Democratische onvoorzichtige zoektocht naar een eenvoudige manier om de schuld van hun falen elders te leggen, heeft niemand nog genoeg geloofwaardigheid om hun kiezers iets anders voor te leggen.” Een lang artikel van Nathan Robinson van Current Affairs tackelt ook de hysterie die gepaard gaat met het fenomeen.

https://twitter.com/william_partin/status/837353208502697984

En Cotty Hughes schreef: “Een iets dat interessant is tijdens de hele campagne, is dat mensen die zeggen ‘feiten zijn feiten’, het vaak niet hebben over echte feiten. Iedereen heeft zijn eigen manier om naar de zaken te kijken. Het is een beetje zoals naar peilingen kijken, of naar een halfvol glas. Iedereen interpreteert zaken als zijnde waarheid of als niet de waarheid. […] En zo is de tweet van Trump – bij een zekere groep mensen en een groot deel van de bevolking – waarheid.

In deze hele zaak wordt dit nogmaals bewezen: perceptie lijkt minstens even belangrijk als naakte feiten, soms zelf belangrijker. En het touwtrekken tussen de verschillende spelers en hun tussenpersonen in de media gaat in grote mate om perceptie. Het is in ieder geval een verhaal dat nog volop aan het evolueren is.